Kiến nghị thanh tra quản lý chất thải trên phạm vi toàn quốc

Hơn 12.000 tấn chất thải đổ trái phép tại Hà Nội và Phú Thọ

Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn vừa ký ban hành Kết luận thanh tra số 648 về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động quản lý, vận chuyển, xử lý chất thải tại Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina (có trụ sở và nhà máy xử lý chất thải công nghiệp, chất thải y tế tại Khu xử lý rác thải, xã Trạm Thản, tỉnh Phú Thọ).

Một trong những nội dung đáng chú ý được Thanh tra Chính phủ làm rõ là việc chất thải từ nhà máy được vận chuyển ra ngoài để đổ trái phép.

Cụ thể, ngày 1/7/2025, Phú Minh Vina ký hợp đồng "thuê và bàn giao phương tiện vận chuyển" với Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ vận tải Đức Minh Khôi. Theo kết luận thanh tra, tính đến ngày 28/6/2026, Công ty Đức Minh Khôi đã thực hiện 533 chuyến xe, vận chuyển khoảng 12.318 tấn chất thải từ Nhà máy Phú Minh Vina tại xã Trạm Thản để đổ trái phép tại một số địa điểm trên địa bàn Hà Nội và Phú Thọ.

Thanh tra Chính phủ xác định hành vi này có dấu hiệu của tội Gây ô nhiễm môi trường, quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự. Hồ sơ, tài liệu liên quan đã được chuyển tới Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ, kiến nghị xem xét khởi tố, xử lý theo thẩm quyền.

Theo hồ sơ, Phú Minh Vina ký 4 hợp đồng để vận chuyển, xử lý tro xỉ lò đốt và chất thải rắn công nghiệp thông thường. Tổng khối lượng theo sổ sách, chứng từ doanh nghiệp cung cấp khoảng 10.582,8 tấn.

Tuy nhiên, kết quả thanh tra cho thấy số chất thải này chủ yếu được vận chuyển từ xưởng số 2 của Nhà máy Phú Minh Vina đến bãi rác của Xí nghiệp xử lý chất thải Trạm Thản, thuộc Công ty CP Xử lý chất thải Phú Thọ.

Đáng chú ý, xưởng số 2 là khu vực chứa chất thải nguy hại. Kết quả phân tích mẫu tại ô chôn lấp của bãi rác cho thấy tổng dầu mỡ khoáng vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Từ đó, Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu của tội Gây ô nhiễm môi trường và chuyển hồ sơ, tài liệu tới cơ quan điều tra để xem xét, xử lý.

Ngoài hai vụ việc nêu trên, kết luận thanh tra xác định tổng cộng 4 nhóm hành vi có dấu hiệu hình sự tại Phú Minh Vina.

Các nhóm này gồm, vận chuyển khoảng 12.318 tấn chất thải đi đổ trái phép; chuyển giao khoảng 10.582,8 tấn chất thải có dấu hiệu gây ô nhiễm môi trường; không xử lý theo quy định khoảng 1.160 tấn chất thải, trong đó có 691,3 tấn chất thải nguy hại và lập, sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán, trốn thuế.

Thanh tra Chính phủ cho biết các hồ sơ, tài liệu liên quan đã được chuyển đến cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định. Bên cạnh các dấu hiệu hình sự, cơ quan thanh tra còn chỉ ra nhiều vi phạm hành chính trong hoạt động của Phú Minh Vina, trong đó có việc tiếp nhận, xử lý vượt công suất được cấp phép hơn 31.215 tấn; vận hành lò đốt chất thải nguy hại ngoài danh mục được cấp phép và có chênh lệch hơn 35.211 tấn chất thải nguy hại trong báo cáo qua 3 năm.

Kiến nghị thanh tra quản lý chất thải trên toàn quốc

Từ kết quả thanh tra tại Phú Minh Vina, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan thực hiện các nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao cơ quan này chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND các tỉnh, thành phố xây dựng chuyên đề thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý, vận chuyển và xử lý chất thải trên phạm vi toàn quốc.

Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND thành phố Hà Nội và UBND tỉnh Phú Thọ rà soát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động thu gom, vận chuyển, tiếp nhận và xử lý chất thải trên địa bàn báo cáo kết quả về Thanh tra Chính phủ trước ngày 10/11/2026.

Đối với Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina, cơ quan thanh tra yêu cầu chấm dứt các vi phạm đã được phát hiện, đồng thời khẩn trương khắc phục hậu quả.

                                                                                                                                      Toàn Thắng