Kiến tạo từ xây dựng nông thôn mới đến miền quê đáng sống

Xã Đan Phượng nằm ở phía Tây Thủ đô Hà Nội, được hình thành trên cơ sở sắp xếp các xã Thượng Mỗ, Đan Phượng, Song Phượng, Đồng Tháp và thị trấn Phùng thuộc huyện Đan Phượng trước đây.

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, địa phương xác định đây là chương trình phục vụ nhân dân, do nhân dân làm chủ và nhân dân trực tiếp tham gia thực hiện. Trong đó, nông dân giữ vai trò nòng cốt, là chủ thể quan trọng trong phát triển kinh tế, xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng đời sống ở khu vực nông thôn.

Trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, cả 4/4 xã trên địa bàn đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Hệ thống cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư đồng bộ; diện mạo nông thôn có nhiều đổi thay; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, đặc biệt là người dân sản xuất nông nghiệp, từng bước được nâng lên.

Theo ông Nguyễn Đăng Thực, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đan Phượng, thời gian qua, địa phương tập trung phát triển kinh tế nông thôn theo hướng tăng cường liên kết, hợp tác và phát huy vai trò chủ thể của nông dân.

Hội Nông dân xã đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa, mục đích của phát triển kinh tế tập thể; vận động hội viên, nông dân tham gia các mô hình hợp tác; tư vấn, hỗ trợ thành lập mới hợp tác xã, tổ hợp tác, tổ hội nghề nghiệp và hình thành các liên kết theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Việc tổ chức sản xuất theo hướng tập thể, liên kết chuỗi không chỉ giúp phát huy lợi thế về quy mô, tiết giảm chi phí và chuyên môn hóa lao động mà còn góp phần kiểm soát chất lượng, tối ưu nguồn lực, nâng cao năng lực sản xuất và giá trị nông sản.

Hưởng ứng phong trào tham gia xây dựng nông thôn mới, chị Đặng Thị Cuối, Giám đốc Hợp tác xã, đã vận động một số người dân địa phương cùng tham gia sản xuất rau. Đến năm 2018, chị mạnh dạn thành lập Hợp tác xã rau công nghệ cao Cuối Quý, từng bước đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ và xây dựng thương hiệu. Mỗi ngày, HTX cung cấp khoảng 2-3 tạ rau, củ, quả hữu cơ ra thị trường, doanh thu hằng năm đạt trên 1 tỷ đồng. Không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, những mô hình kinh tế tập thể trên địa bàn còn góp phần hình thành các sản phẩm hàng hóa có chất lượng, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.

Không chỉ chú trọng phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới ở Đan Phượng còn được gắn với việc nâng cao chất lượng môi trường sống và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư.

Xây dựng nông thôn mới hiện đại, thông minh

Nếu phát triển kinh tế giúp nâng cao thu nhập cho bà con nông dân thì những thay đổi về cảnh quan, môi trường lại trực tiếp nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Đây cũng là lĩnh vực mà Đan Phượng xác định phải dựa vào sức dân, huy động sự tham gia chủ động của từng khu dân cư.

Địa phương đã tổ chức cuộc thi "Giữ gìn thôn, tổ dân phố sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, thông minh" tại 26 thôn, tổ dân phố; đồng thời triển khai mô hình "Thôn, tổ dân phố thông minh" với các tổ chuyển đổi số cộng đồng. Từ những phong trào này, người dân ngày càng chủ động tham gia vệ sinh môi trường, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, trồng và chăm sóc cây xanh, xây dựng đường hoa, giữ gìn an ninh trật tự và ứng dụng công nghệ trong đời sống

Là người dân thôn Đại Phùng, xã Đan Phượng, bà Phạm Thị Thúy cho rằng chương trình xây dựng nông thôn mới đã mang lại những thay đổi rõ nét đối với đời sống người dân. Từ đường làng, ngõ xóm đến cảnh quan môi trường đều ngày càng khang trang, sạch đẹp hơn; người dân có điều kiện tiếp cận hệ thống hạ tầng tốt hơn và đời sống cũng từng bước được nâng lên.

Theo bà Thúy, điều đáng quý là xây dựng nông thôn mới không chỉ là việc của chính quyền mà đã trở thành công việc chung của cộng đồng. Khi người dân hiểu mình vừa là người hưởng lợi vừa là chủ thể, mỗi gia đình đều có ý thức hơn trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, chăm sóc cảnh quan, bảo vệ đường làng, ngõ xóm và tham gia các phong trào tại địa phương. Từ thực tế ở khu dân cư cho thấy, những con đường sạch đẹp, hàng cây, tuyến đường hoa hay việc giữ gìn vệ sinh chung tuy là những việc làm nhỏ nhưng khi được người dân cùng chung tay triển khai sẽ tạo nên sự thay đổi lớn. Qua đó, tình làng nghĩa xóm cũng được gắn kết hơn, người dân có thêm niềm tự hào về quê hương.

Vừa qua, UBND xã Đan Phượng đã lấy ý kiến dự thảo kế hoạch phát động phong trào thi đua "Đan Phượng - miền quê đáng sống", tiếp tục hưởng ứng cuộc thi "Giữ gìn thôn sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn - thông minh" trong 6 tháng cuối năm 2026.

Theo dự thảo, phong trào sẽ được triển khai đồng bộ tại 12 thôn với nhiều nội dung thiết thực như tổng vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, trồng và chăm sóc cây xanh, đường hoa; xây dựng các tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp; giữ gìn an ninh trật tự và thực hiện phân loại rác tại nguồn. Cùng với đó, xã chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, quản lý; khuyến khích mỗi thôn xây dựng những mô hình, phần việc sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế.

Ngoài ra, xã Đan Phượng cũng đã tích cực phát động phong trào thi đua "Tôi yêu Đan Phượng" nhằm huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong việc xây dựng môi trường sống sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn - thông minh.

Theo bà Nguyễn Thị Quỳnh Lâm- Phó Chủ tịch UBND xã Đan Phượng, theo kế hoạch xã triển khai 14 mô hình, trong đó 2 mô hình cấp xã và 12 mô hình tại 12 thôn, hướng tới tạo chuyển biến rõ nét về cảnh quan môi trường và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, cụ thể: Mô hình: Xóa điểm rác đen trên địa bàn xã, tuyến đê kiểu mẫu, tuyến đường hoa thôn Đồng Tháp, tuyến đường Camera an ninh, đèn năng lượng mặt trời… Đồng thời nâng cao công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực hưởng ứng phong trào thi đua và tham gia chuyển đổi số, góp phần xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, đưa Đan Phượng trở thành địa phương sáng tạo, văn minh, hiện đại và hạnh phúc. Qua đó huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân trong xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn, thân thiện.

Từ phát triển kinh tế tập thể, nâng cao giá trị nông sản đến xây dựng cảnh quan và môi trường sống, Đan Phượng đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu xây dựng nông thôn mới theo hướng thực chất, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể. Đây cũng là nền tảng để địa phương phát huy những thành quả đã đạt được, xây dựng Đan Phượng trở thành một miền quê sáng tạo, văn minh, hiện đại, hạnh phúc và phát triển bền vững.

Thiện Tâm

Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội