Kỷ niệm 85 năm cuộc đấu tranh Lưu huyết tại nhà ngục Kon Tum

Mô hình nhà ngục Kon Tum tại khu lưu niệm di tích - Ảnh: VGP/Dương Nương

Nhà ngục Kon Tum là nơi giam giữ tù chính trị được lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên do thực dân Pháp xây dựng từ những năm 1915-1917 nhằm đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân ta. Năm 1929, thực dân Pháp bắt đầu đưa tù nhân chính trị từ nơi khác về giam giữ tại đây với âm mưu thâm độc là vừa cách ly tù chính trị với phong trào cách mạng ở miền xuôi, đồng thời lợi dụng lam sơn chướng khí, lao động khổ sai, ăn uống kham khổ để giết dần giết mòn người tù. Chỉ trong 6 tháng, từ tháng 12/1930 đến tháng 6/1931, đã có hơn 170 trong số 500 người tù hy sinh.

Một trong những sự kiện lịch sử phản ánh tinh thần đấu tranh kiên cường của những người cộng sản bị cầm tù trước sự đàn áp dã man của thực dân Pháp là cuộc đấu tranh Lưu huyết diễn ra vào ngày 12/12/1931. Sáng ngày 12/12/1931, cai ngục đã xả súng vào những người tù chính trị, bắn chết 8 người, bắn bị thương 8 người trong số 40 người tham gia cuộc đấu tranh. Phản đối sự đàn áp tàn bạo trên, tù chính trị đã tổ chức cuộc đấu tranh tuyệt thực kéo dài 5 ngày từ 12-16/12/1931.

Tuy cuộc đấu tranh bị thực dân Pháp đàn áp đẫm máu, nhưng kết quả đạt được rất vẻ vang, đã buộc địch phải thay đổi chế độ cai trị hà khắc và chấp nhận nhượng bộ theo yêu sách của tù chính trị đưa ra, từ bỏ việc bóc lột sức lao động của tù chính trị làm đường 14, hủy bỏ hoàn toàn nhà ngục Kon Tum vào năm 1934.

Nhà ngục Kon Tum cũng là nơi ra đời cơ sở Đảng sớm nhất ở Tây Nguyên. Chi bộ Đảng đầu tiên được thành lập vào tháng 9/1930 với tên gọi “Chi bộ Binh”.

86 năm kể từ khi thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên và 85 năm cuộc đấu tranh Lưu huyết, với tinh thần tự lực tự cường, cần cù sáng tạo, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Kon Tum đã đoàn kết một lòng, đồng tâm hiệp lực, phát huy truyền thống cách mạng, tiềm năng thế mạnh sẵn có, tranh thủ sự chỉ đạo, hỗ trợ của Trung ương, quyết tâm củng cố, xây dựng và phát triển tỉnh nhà phát triển đi lên cùng với sự phát triển chung của đất nước.

Dương Nương