Làng đóng tàu vươn khơi

Với cách làm dân gian nhưng hàng chục năm nay HTX Cổ Lũy đã đóng mới và hạ thủy hàng trăm chiếc tàu có công suất lớn, đảm bảo chất lượng, được các chủ tàu rất tin tưởng - Ảnh: Chinhphu.vn

Cổ Lũy nằm ở hữu ngạn sông Trà Khúc, giáp với cửa biển. Một cư dân ở đây kể lại, tên gọi đầy đủ của địa danh này là Cổ Lũy Cô Thôn, do người Chàm xây dựng vào khoảng thế kỷ IX, X, nay thuộc xã Nghĩa Phú, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi.

Với lợi thế về mặt địa lý, nên từ rất lâu ở đây đã hình thành một khu dân cư sầm uất, trên bến dưới thuyền đêm ngày tấp nập.

Nơi những con tàu 500CV được hạ thủy

Mấy năm trở lại đây, Cổ Lũy phát triển mạnh mẽ nghề đóng tàu đánh cá, đặc biệt là từ năm 1997, làng nghề đóng tàu Cổ Lũy đã chuyển thành Hợp tác xã đóng mới, sửa chữa và dịch vụ thủy sản Cổ Lũy (HTX Cổ Lũy).

Đây là một trong những điểm đóng tàu truyền thống lớn nhất khu vực miền Trung. Mỗi năm hạ thủy khoảng 40 chiếc tàu trên 450 CV, cung ứng cho ngư dân các tỉnh Quảng Ngãi, Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa….

Chủ nhiệm HTX Cổ Lũy Phan Như Huỳnh cho biết, nghề đóng tàu ở đây đã thu hút trên 200 lao động, cho thu nhập từ 5-7 triệu đồng/người/tháng, tùy theo mức độ lành nghề của người thợ.  HTX chia làm 13 đội đóng tàu, mỗi đội có 1-2 người thợ cả, trong đó người giỏi nhất làm đội trưởng, còn lại là thợ có tay nghề trung bình và lao động phổ thông.

Đội trưởng Đồng Sớt, 52 tuổi, trú ở xã Nghĩa Hà, huyện Tư Nghĩa, người đã có 36 năm theo nghề đóng tàu cho biết, anh được truyền nghề từ các bậc tiền bối, thầy dạy nghề đóng tàu cá đi biển ở Cổ Lũy chính là những vị bô lão trong khu vực. Họ là những người có kinh nghiệm nhất.

Theo anh Sớt, để hoàn thiện 1 con tàu 500CV thì một đội khoảng 5-6 thợ làm việc cật lực trong 3 tháng. Hiện nay đội của anh Sớt đang thi công đóng mới và cải hoán 2 cặp tàu trên 450 CV.

Trong quá trình thi công, các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật được người thợ cả giám sát rất khắt khe. “Từng chi tiết dù nhỏ nhất trên thân, võ tàu chúng tôi đều chú trọng, để sau khi hạ thủy, tàu phải đảm bảo mức độ an toàn, cân bằng, lướt nước nhẹ nhàng, không bị nghiêng lệch”, anh Sớt nói.

Để hoàn thiện 1 con tàu 500CV thì cần một đội khoảng 5-6 thợ làm việc cật lực trong 3 tháng - Ảnh: Chinhphu.vn

Đội trưởng Trần Thanh, Nghĩa An, Tư Nghĩa cho biết thêm, với cách làm dân gian nhưng hàng chục năm nay chúng tôi đã đóng mới và hạ thủy hàng trăm chiếc tàu có công suất lớn, đảm bảo chất lượng, được các chủ tàu rất tin tưởng.

Phấn đấu trở thành HTX vững mạnh

Ông Nguyễn Dũng, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Phú, huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi cho biết, tại Cổ Lũy trong những năm gần đây nghề đi biển phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là nghề câu mực và cá ngừ đại dương.

Theo ông Dũng, để đóng tàu đánh cá cần có một số tiền lớn, nhưng trong 2 năm gần đây, nhiều gia đình sẵn sàn đầu từ 3-3,5 tỷ đồng để đóng mới một cặp tàu có công suất từ 450-500CV, điều đó chứng tỏ nhu cầu vươn khơi của bà con lớn.

Hiện tại khu vực Cổ Lũy có rất nhiều gia đình sở hữu từ 3-4 đôi tàu công suất lớn làm nghề giã cào, đánh bắt xa bờ, nhờ đó tại vùng đất Cổ Lũy, hạ lưu sông Trà Khúc ngày càng sầm uất.

“Nhu cầu đóng tàu công suất lớn ngày càng tăng là do 2 năm trở lại đây, nhà nước đã có nhiều chính sách khuyển khích ngư dân vươn khơi, bám biển, như hỗ trợ 40% lãi suất đóng tàu, hỗ trợ 5% tiền bảo hiểm cho tàu, đồng thời không thu thuế khai thác hải sản…” anh Phan Như Huỳnh phân tích.

Năm 2010, HTX Cổ Lũy đã đóng mới, hạ thủy được 40 tàu có công suất trên 400 CV và hàng trăm tàu khác cũng được cải hoán, bảo trì ở đây. Năm 2011, HTX phấn đấu hạ thủy 50 tàu có công suất từ 450-500 CV.

Theo anh Huỳnh, từ đầu năm anh em đóng tàu Cổ Lũy đã từ chối nhiều hợp đồng đóng mới và cải hoán tàu vì không đủ nhân lực và vật lực để làm.

Khó khăn nhất của HTX Cổ Lũy là là mặt bằng để phục vụ sản xuất, hiện HTX chỉ có 6.700m2, toàn bộ mặt bằng ở đây đã bị phủ kín bởi hàng trăm chiếc tàu đóng mới, sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ.

Bên cạnh đó, môi trường ngày càng ô nhiễm, luồng lạch ở sông Phú Thọ (nơi hạ thủy tàu) bị bồi lấp, cạn dần nên rất khó đưa tàu ra biển. Đội ngũ lao động ít được đào tạo chính quy cũng là một hạn chế của HTX Cổ Lũy.

Khó khăn là vậy, nhưng Chủ nhiệm HTX Cổ Lũy vẫn mong muốn và tin rằng, trong tương lai gần, quy mô sản xuất của HTX Cổ Lũy sẽ được mở rộng vì nhu cầu đóng tàu của người dân còn rất lớn.

“Lúc đó chúng tôi sẽ mời gọi đội ngũ đóng tàu có trình độ cao về làm việc, đưa HTX Cổ Lũy trở thành đơn vị đóng tàu chuyên nghiệp, vững mạnh, góp phần nâng cao năng lực đánh bắt xa bờ cho bà con ngư dân”, anh Huỳnh khẳng định.

Thế Phong