Mỹ mở rộng áp thuế, căng thẳng thương mại với Canada gia tăng

Theo Nhà Trắng, các mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 19/8 và được áp dụng đối với nhiều nhóm hàng hóa của Canada, từ rượu vang, gậy khúc côn cầu, xi măng đến các sản phẩm sữa, bể bơi, đồ nội thất, cần câu cá, hạt giống, quần áo và tóc giả.

Quy định này áp dụng bất kể hàng hóa có đáp ứng quy tắc xuất xứ theo Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) hay không.

Tuy nhiên, một số mặt hàng như năng lượng, kali, thủy sản, khoáng sản thiết yếu và các sản phẩm đã chịu thuế theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 sẽ được miễn trừ.

Các sắc lệnh được ban hành theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, cho phép Tổng thống Mỹ áp dụng mức thuế lên tới 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ một quốc gia nếu quốc gia đó bị cho là có các chính sách gây bất lợi hoặc phân biệt đối xử đối với thương mại của Mỹ.

Nhà Trắng cho rằng Canada đang duy trì nhiều biện pháp bảo hộ đối với hàng hóa Mỹ, trong đó có hệ thống quản lý nhập khẩu sữa, các mức thuế và hạn ngạch đối với ô tô nhập khẩu từ Mỹ, cũng như việc phần lớn các tỉnh bang của Canada ngừng bán đồ uống có cồn của Mỹ để đáp trả các đợt áp thuế trước đó từ Washington.

Theo số liệu do phía Mỹ công bố, trong một năm qua, lượng ô tô Mỹ xuất khẩu sang Canada giảm khoảng 22%, trong khi kim ngạch đồ uống có cồn của Mỹ xuất sang thị trường này giảm tới 81%.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington vẫn đang đạt được các thỏa thuận thương mại với nhiều đối tác, song Canada tiếp tục lựa chọn các biện pháp trả đũa thay vì phối hợp nhằm tái cân bằng thương mại và bảo vệ các ngành công nghiệp nhạy cảm của Mỹ.

Nhà Trắng cũng khẳng định các biện pháp thuế quan mới nhằm khôi phục nguyên tắc có đi có lại trong thương mại, giảm thâm hụt thương mại, thúc đẩy sản xuất trong nước và đưa các chuỗi sản xuất trở lại Mỹ.

Động thái mới được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump cáo buộc Canada phải chịu trách nhiệm về khói từ các vụ cháy rừng lan sang lãnh thổ Mỹ và cảnh báo sẽ tính thêm "chi phí ô nhiễm" vào các mức thuế hiện hành đối với hàng hóa Canada.

Đề cập kế hoạch áp thuế 50% đối với nhiều mặt hàng của Canada do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định đây là "động thái mới nhất trong một loạt hành động thương mại đơn phương của Mỹ", bắt đầu từ việc Washington áp đặt các mức thuế vi phạm trực tiếp Hiệp định USMCA. 

Ông Mark Carney cho biết, trước việc Mỹ đã và đang tái định hình các mối quan hệ thương mại của mình, bao gồm cả những quan hệ thuộc khuôn khổ USMCA, trong 18 tháng qua, Canada đã đưa ra một loạt đề xuất chi tiết và toàn diện nhằm giải quyết tranh chấp và hiện đại hóa USMCA, đồng thời khẳng định Ottawa sẵn sàng đẩy mạnh các cuộc thảo luận trong những tuần tới.

Giới quan sát nhận định quyết định của Washington có thể tiếp tục làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nước trong bối cảnh hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận về việc sửa đổi và gia hạn Hiệp định USMCA.

An Bình