Nâng cao năng lực thực thi để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng

Thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới

Nhận định về Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025; tình hình triển khai kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày trước Quốc hội (Báo cáo), ông Lư Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, cho biết cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao nội dung này. 

Với việc triển khai thực hiện hiệu quả các giải pháp đã đề ra, đặc biệt là cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thì mục tiêu tăng trưởng trên 10% hoàn toàn có thể đạt được trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn Lư Nguyễn Xuân Vũ cho biết cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng Chính phủ khóa mới tập trung vào ba định hướng trọng tâm:

Thứ nhất, cải cách thể chế mạnh mẽ và thực chất hơn. Doanh nghiệp mong muốn một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định. Việc chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách sẽ là yếu tố quyết định để khơi thông nguồn lực xã hội.

Thứ hai, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số và khoa học-công nghệ cần được xem là trụ cột chính của mô hình tăng trưởng mới. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ ba, tăng cường vai trò đồng hành của Nhà nước với doanh nghiệp. Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các vướng mắc về vốn, thị trường, pháp lý tiếp tục được tháo gỡ kịp thời, qua đó tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát huy vai trò là một động lực quan trọng của nền kinh tế.

"Cùng với đó, việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn là nền tảng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao", ông Vũ nhấn mạnh.

Kỳ vọng năng lực thực thi và cải cách thực chất trong nhiệm kỳ mới

Ở góc độ chuyên gia, TS. Huỳnh Thanh Điền cho rằng tăng trưởng trên 10% là yêu cầu cần thiết để Việt Nam vượt bẫy thu nhập trung bình và tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ về chuỗi cung ứng, dòng vốn và không gian phát triển, cơ hội đã mở ra nhưng không tự chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu hành động đủ nhanh và đủ mạnh.

Thực tế cho thấy cơ chế "tiền kiểm" vẫn đang là rào cản lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực như môi trường, xây dựng và phòng cháy, chữa cháy, nơi thủ tục kéo dài, chồng chéo và thiếu nhất quán làm gia tăng chi phí, lỡ cơ hội đầu tư và triệt tiêu động lực kinh doanh.

Do đó, việc chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" có kiểm soát được xem là một cải cách mang tính đột phá. Với những lĩnh vực đã có tiêu chuẩn, quy chuẩn rõ ràng, cần cho phép doanh nghiệp chủ động triển khai trên cơ sở cam kết tuân thủ, thay vì phải trải qua quy trình "xin-chờ-duyệt".

Theo TS. Huỳnh Thanh Điền, cách tiếp cận này không làm suy yếu quản lý, mà chuyển sang phương thức quản lý hiệu quả hơn: Tiền kiểm tập trung vào rủi ro cốt lõi; hậu kiểm được tăng cường bằng dữ liệu, công nghệ và chế tài đủ mạnh, đồng thời gắn trách nhiệm trực tiếp với chủ thể thực hiện.

Ở tầm vĩ mô, TS. Huỳnh Thanh Điền cho rằng Chính phủ nhiệm kỳ mới cần giải quyết đồng thời ba nút thắt lớn của nền kinh tế bằng các giải pháp mang tính hệ thống: Tái cấu trúc logistics theo hướng hiện đại, tích hợp; chuyển từ phát triển theo địa giới hành chính sang phát triển theo vùng và hành lang kinh tế; nâng cao năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) thông qua đổi mới công nghệ và quản trị, nâng cấp chuỗi giá trị.

"Cốt lõi của mọi giải pháp vẫn là năng lực thực thi. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải thiếu chính sách mà là độ trễ và sự phân tán trong triển khai. Vì vậy, cần một đột phá về tổ chức thực hiện: Thiết lập cơ chế điều phối đủ mạnh, điều hành dựa trên dữ liệu, phân cấp đi kèm trách nhiệm giải trình và tạo không gian thể chế linh hoạt để thử nghiệm, điều chỉnh nhanh. Chỉ khi năng lực thực thi được cải thiện, các cải cách về gia nhập thị trường và minh bạch chi phí mới thực sự đi vào cuộc sống, tạo lực đẩy cho tăng trưởng", TS. Huỳnh Thanh Điền nhấn mạnh.

Củng cố niềm tin vào nội lực và khát vọng phát triển

Đồng tình với quan điểm trên, luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam, cho rằng tính khả thi của mục tiêu tăng trưởng (trên 10%) không chỉ nằm ở con số mà còn ở hệ thống giải pháp đồng bộ, có chiều sâu mà Chính phủ đã đề ra.

Việc tập trung hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ các "điểm nghẽn" được đánh giá là đúng hướng, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

"Một nền kinh tế muốn phát triển phải có môi trường thể chế minh bạch, ổn định, thuận lợi cho đầu tư và kinh doanh. Khi các rào cản được tháo gỡ, nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông, tạo ra động lực tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững", luật sư Nguyễn Văn Hậu nhận định.

Bên cạnh đó, luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng, định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Chính phủ đề ra được xem là lựa chọn chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa trên tri thức và công nghệ. Việc đầu tư vào công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn tạo ra các ngành kinh tế mới, mở rộng dư địa tăng trưởng trong tương lai.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu kỳ vọng: "Với cách tiếp cận đồng bộ từ thể chế, hạ tầng, công nghệ đến con người và quản trị, hoàn toàn có thể kỳ vọng rằng, dưới sự điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn phát triển mới nhanh hơn, bền vững hơn và có vị thế cao hơn trên trường quốc tế".

Lê Anh