Nâng chính sách đãi ngộ, củng cố nguồn nhân lực y tế

Trao đổi với báo chí, bà Lê Lan Hương, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Y tế, cho biết hiện nay có 2 chính sách quan trọng liên quan đến chế độ phụ cấp ưu đãi đối với nhân viên y tế đang được triển khai. Đó là Nghị định số 192/2026/NĐ-CP và Nghị định số 350/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Từng bước hoàn thiện chính sách đãi ngộ nhân viên y tế

Thưa bà, những điểm mới nhất trong việc xây dựng chế độ chính sách nhằm cải thiện tiền lương, phụ cấp cho nhân viên y tế, đặc biệt tại các vị trí áp lực cao, đặc thù là gì?

Bà Lê Lan Hương: Một kết quả quan trọng là vừa qua Bộ Y tế đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 192/2026/NĐ-CP quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế; hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản và Nghị định số 350/2026/NĐ-CP quy định về chế độ phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhân viên y tế.

Việc Chính phủ ban hành 2 Nghị định này đã từng bước hoàn thiện chính sách đãi ngộ, ghi nhận rõ hơn tính chất lao động đặc thù và trách nhiệm nghề nghiệp của nhân viên y tế.

Cụ thể, Nghị định số 192/2026/NĐ-CP điều chỉnh các chế độ phụ cấp trực, phẫu thuật, thủ thuật và chống dịch, thay thế quy định đã áp dụng từ năm 2011.

Đáng chú ý, phụ cấp trực tăng 182%, trực tại các khoa, khu vực đặc biệt gấp 1,5 lần mức thông thường. Thời điểm đó (năm 2011), mức lương cơ sở là 830.000 đồng, trong khi mức lương cơ sở khi xây dựng Nghị định là 2.340.000 đồng. Một số khoản phụ cấp khác cũng được điều chỉnh tăng đáng kể.

Đối với phụ cấp chống dịch, trước đây người tham gia chống bệnh truyền nhiễm nhóm A được hưởng 115.000 đồng, nay tăng lên 420.000 đồng. Phụ cấp trực tại các khoa, khu vực đặc biệt tăng gấp 1,5 lần so với khu vực thông thường.

Phụ cấp chống dịch cũng được xác định gắn với nhiệm vụ và nhóm bệnh truyền nhiễm. Đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn, bản, mức phụ cấp hỗ trợ hằng tháng nâng lên 0,5 và 0,7 - thay cho mức 0,3 và 0,5 thực hiện từ năm 2009.

Nghị định số 350/2026/NĐ-CP quy định phụ cấp ưu đãi nghề hằng tháng từ 30% đến 80%. Trong đó, mức 80% áp dụng đối với viên chức thường xuyên, trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu, bao gồm cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc; viên chức làm việc trong các lĩnh vực giám định pháp y, pháp y tâm thần, giải phẫu bệnh.

Mức 80% cũng được áp dụng đối với cán bộ làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng tại địa bàn biên giới, hải đảo, khu vực II, khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Mức này cũng đã được quy định tại Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 261 của Quốc hội.

Một điểm mới nữa là cách xác định phụ cấp ưu đãi nghề. Trước đây, phụ cấp ưu đãi nghề được hưởng theo chức danh nghề nghiệp. Nghị định số 350/2026/NĐ-CP quy định mức ưu đãi nghề được hưởng theo vị trí việc làm, phù hợp với Luật Viên chức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, khi chức danh nghề nghiệp được bãi bỏ.

Các mức phụ cấp theo Nghị định số 350/2026/NĐ-CP được tính hưởng từ ngày 1/1/2026.

2 nghị định này đã tạo cơ sở cải thiện thu nhập của cán bộ y tế thông qua phụ cấp, đồng thời thể hiện sự quan tâm thiết thực đối với nhân viên y tế làm việc tại các cơ sở y tế dự phòng, trạm y tế cấp xã và nhân viên y tế làm việc trong môi trường có cường độ lao động và rủi ro nghề nghiệp cao.

Các chính sách ưu tiên cải thiện môi trường làm việc cho nhân viên y tế

Thưa bà, Bộ Y tế có giải pháp gì để thu hẹp chênh lệch thu nhập, điều kiện làm việc giữa các tuyến, qua đó thu hút và giữ chân bác sĩ tại tuyến cơ sở, vùng khó khăn, hải đảo?

Bà Lê Lan Hương: Định hướng của Bộ Y tế là ưu tiên chính sách cho những nơi khó thu hút nhân lực, đồng thời cải thiện điều kiện để cán bộ y tế phát huy chuyên môn và gắn bó lâu dài.

Nghị định số 350/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa định hướng này bằng mức phụ cấp 80% đối với viên chức làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở địa bàn biên giới, hải đảo và xã khu vực II, khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo quy định.

Nghị định số 192/2026/NĐ-CP cũng quy định hỗ trợ hằng tháng bằng 0,5 hoặc 0,7 lần mức lương cơ sở cho nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản, góp phần củng cố lực lượng chăm sóc sức khỏe ngay tại cộng đồng.

Tuy nhiên, giữ chân bác sĩ cần đồng thời giải quyết vấn đề thu nhập, điều kiện hành nghề và cơ hội phát triển.

Vì vậy, Bộ Y tế sẽ tập trung hướng dẫn, theo dõi thực hiện chính sách; đánh giá tác động theo từng địa bàn, nhóm nhân lực để tiếp tục đề xuất điều chỉnh phù hợp.

Đồng thời, phối hợp với địa phương củng cố cơ sở vật chất, trang thiết bị, tăng cường đào tạo và hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên, thúc đẩy các giải pháp hỗ trợ đời sống phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Trong giai đoạn tới, những chính sách nào được ưu tiên để cải thiện môi trường làm việc và tạo động lực gắn bó lâu dài với ngành, thưa bà?

Bà Lê Lan Hương: Bộ Y tế sẽ tập trung vào ba ưu tiên.

Thứ nhất, đưa chính sách đã ban hành vào thực tế. Bộ Y tế sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn thực hiện theo thẩm quyền; tăng cường theo dõi, kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc để các đơn vị xác định đúng đối tượng, mức hưởng và chi trả kịp thời.

Việc bố trí kinh phí cần được thực hiện đầy đủ theo trách nhiệm và phân cấp ngân sách.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ. Bộ Y tế sẽ đánh giá việc thực hiện hai Nghị định trên, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất chính sách phù hợp với đặc thù ngành.

Theo nhiệm vụ được giao tại Nghị định số 350/2026/NĐ-CP, Bộ Y tế có trách nhiệm đề xuất Chính phủ điều chỉnh mức phụ cấp ưu đãi nghề theo lộ trình lên 100% đối với các đối tượng đặc thù quy định tại Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 261 của Quốc hội, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Thứ ba, cải thiện điều kiện hành nghề và cơ hội phát triển. Trong thời gian tới, Bộ Y tế cũng sẽ ban hành Thông tư quy định định mức nhân lực đối với trạm y tế cấp xã làm cơ sở để các địa phương xây dựng phương án bố trí, tuyển dụng và sử dụng nhân lực phù hợp theo mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế trong giai đoạn mới, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Từ đó, từng bước bảo đảm số lượng và cơ cấu nhân lực, góp phần giảm áp lực công việc, hạn chế tình trạng kiêm nhiệm quá nhiều nhiệm vụ, bố trí nhân lực trực và nghỉ ngơi hợp lý.

Đây cũng là giải pháp thiết thực để nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở, tạo điều kiện cho cán bộ y tế yên tâm công tác và gắn bó lâu dài với y tế cơ sở.

Xin cảm ơn bà!

HM (thực hiện)