Ngành Giáo dục Cà Mau và " câu chuyện Đầm Dơi"

Nhà giáo Nhân dân Thái Văn Long, Giám đốc Sở GDĐT Cà Mau. Ảnh: Chinhphu.vn

“Câu chuyện của Đầm Dơi”

Ngành Giáo dục Cà Mau và các thầy, cô giáo Trường THPT Đầm Dơi (huyện Đầm Dơi) hẳn không quên được năm học 1982-1983 - mùa thi tốt nghiệp THPT đầu tiên- 18 học sinh mà chỉ 2 em đỗ tốt nghiệp!

Thiếu niềm tin vào chất lượng giáo dục ở một huyện vùng sâu khiến nhiều phụ huynh không tiếc công, tiếc của đưa con em mình lên học ở thị xã Cà Mau. Vì thế, 2 năm sau đó, Đầm Dơi không có … khối lớp 12, vì không có học sinh theo học! Thêm vào đó, cái nghèo, cái khó do hậu quả chiến tranh để lại và thời kỳ "bao cấp" đã khiến nhiều người xếp chuyện học hành của con cái là thứ yếu, sau cơm ăn, áo mặc…

Nhưng “câu chuyện của Trường THPT Đầm Dơi” mang dáng dấp “chuyện cổ tích” bằng kết thúc có hậu.

Với biết bao nỗ lực, 10 năm sau, Trường được công nhận trường tiên tiến, được tỉnh tặng cờ và Bằng khen. Từ năm học 2001-2002 đến nay, chất lượng giáo dục của nhà trường liên tục được nâng cao: kết quả thi tốt nghiệp THPT luôn đạt tỷ lệ khoảng 90%.

Về kết quả thi đại học, Trường luôn được xếp trong tốp đầu cùng với các Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển, Trường THPT Hồ Thị Kỷ ở TP Cà Mau. Những năm học gần đây, Trường vươn lên thứ nhì trong số các trường THPT tỉnh Cà Mau (chỉ sau Trường chuyên Phan Ngọc Hiển).

Làm cầu, xây dựng trường lớp nâng cao dân trí

Đến hôm nay, ngành Giáo dục mảnh đất cực Nam Tổ quốc vẫn phải “gánh” trên vai 4 nỗi lo – lo cho học sinh đến lớp “đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở, đủ tiền đò”. Trong năm học 2009-2010, riêng tiền đò hỗ trợ cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn đến trường lên đến 15 tỷ đồng.

Những khó khăn về việc xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp là câu chuyện dài nhiều tập. Bởi lẽ đến hôm nay, Đảng bộ Cà Mau đang ra sức vận động cá nhân, đơn vị trong và ngoài tỉnh, kiều bào ở nước ngoài ủng hộ, góp sức để xây dựng 1.588 cây cầu, giúp các em học sinh đến trường thuận lợi hơn, tạo điều kiện để các vùng nông thôn phát triển.

Học sinh huyện Trần Văn Thời trên đường đến lớp. Ảnh: Vietnam Net

Cà Mau phải khởi đầu từ xuất phát điểm rất thấp so với các tỉnh trong khu vực ĐBSCL (trong khi đó, giáo dục của khu vực này được xem là “vùng trũng” so với các khu vực khác trong toàn quốc). Vì thế, để đạt chuẩn giáo dục trung học cơ sở là cả quyết tâm của Đảng bộ, nhân dân trong gần 20 năm - gần thời gian của 1/3 đời người. Trong đó, riêng việc phổ cập tiểu học - xóa mù chữ đã “tiêu tốn” 10 năm.

 Nhớ lại những năm đầu thực hiện “xóa mù chữ”, gần như đội ngũ thầy, cô giáo và cả người học ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa phải chọn lựa giữa cơm ăn, áo mặc và sự biết đọc, biết viết.

Nhưng trong những năm tháng ấy, Đảng bộ Cà Mau luôn xác định nâng cao trình độ dân trí để phát triển bền vững. Từ đó, công tác giáo dục có những kế hoạch cụ thể cho từng năm học trong việc huy động người trong độ tuổi đi học đến trường.

Đi đôi với sự vận động, tuyên truyền là đầu tư cơ sở vật chất trường, lớp học phủ khắp các địa bàn dân cư. Nhiều mô hình giáo dục từ các trường phổ thông đến các trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục cộng đồng và các lớp học tình thương… được tổ chức phù hợp với các đối tượng, để bảo đảm không thiếu trường, thiếu lớp, giúp người dân nâng cao dân trí.

Mỗi khu vực có sự vận dụng sáng tạo riêng. Đối với vùng nông thôn, các trung tâm giáo dục thường xuyên, các trung tâm cộng đồng, các lớp học bố trí theo từng khu vực dân cư ven rừng, ven biển đã phát huy hiệu quả tích cực. Đối với khu vực thị trấn, thành phố, ngoài các lớp học trên còn có mô hình lớp học tình thương dành cho con em nhà nghèo, cơ nhỡ…

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân đã biểu dương ngành Giáo dục Cà Mau: Năm 2008 Cà Mau hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở và năm 2009 đạt phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi. Trong điều kiện sông ngòi chằng chịt, đi lại khó khăn cách trở mà đạt được kết quả trên là đáng trân trọng và đáng tự hào. Kết quả này thể hiện tầm nhìn và sự quan tâm của Đảng bộ tỉnh Cà Mau, nỗ lực của ngành Giáo dục, sự chia sẻ của các bậc phụ huynh.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân hoan nghênh Cà Mau đề ra mục tiêu đến năm 2015 đạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học phổ thông và phổ cập nghề.

Là tỉnh nghèo, xa các trung tâm lớn của đất nước và thiếu thốn nhiều bề nhưng năm 2008, tỷ lệ học sinh đỗ đại học của Cà Mau đứng thứ nhì toàn quốc. Điều đó thật đáng tự hào.

Các thầy cô giáo Trường THPT Đầm Dơi. Ảnh: Báo Cà Mau

“Sáng kiến mới, quyết tâm cao sẽ có thành tựu mới”

So với mặt bằng chung của cả nước, giáo dục - đào tạo của Cà Mau nói riêng, ĐBSCL nói chung vẫn còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, sẽ là không công bằng khi có ý kiến cho rằng “giáo dục ĐBSCL là chàng lực điền… thiểu năng”!

Tại Hội nghị triển khai thực hiện Quyết định số 20 của Thủ tướng Chính phủ (tổ chức tại Đồng Tháp vào ngày 14/7/2009), Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ nhận xét: Giáo dục ĐBSCL đã có bước phát triển rõ rệt. Tuy nhiên, do xuất phát điểm thấp, nhiều khó khăn chung và khách quan, nên giáo dục vùng ĐBSCL còn nhiều điểm yếu cần tập trung giải quyết trong một thời gian nữa.

Ý kiến này hoàn toàn xác đáng và là động lực để đội ngũ cán bộ, giáo viên công tác trong ngành cũng như Đảng bộ và nhân dân Cà Mau càng quyết tâm hơn nữa trong “sự nghiệp trồng người”.

Tại cuộc gặp mặt cán bộ, giáo viên Trường THPT Đầm Dơi ngày 28/8/2009, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân gợi mở: 10 năm liền Trường đều có thành tích đứng đầu huyện và nhiều năm liền đứng vị trí thứ nhì các trường THPT trong tỉnh Cà Mau. Vậy các thầy cô có bao giờ nhìn nhận, 3 năm liền mình có chuyển biến gì không? Có vượt qua chính thành tích của mình trong 3 năm qua hay đứng tại chỗ, thậm chí thụt lùi so với trước?

Vì sao một trường ở vùng sâu, xa, khởi đầu trong điều kiện rất nhiều khó khăn như Trường THPT Đầm Dơi lại có thể đào tạo được rất nhiều học sinh giỏi? Rồi Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đúc kết đó là do "Nhà trường cố gắng, học sinh phấn đấu". Để ngành Giáo dục đạt được những thành tích vượt bậc, đáp ứng lòng mong đợi của Đảng, Chính phủ và nhân dân, theo Phó Thủ tướng cần thực hiện phương châm: “Sáng kiến mới, quyết tâm cao sẽ có thành tựu mới”.

Nếu mỗi đơn vị, mỗi cá nhân đều có những “phép tính” vào cuối năm học theo gợi mở của Phó Thủ tướng, chắc chắn chúng ta sẽ thu được những kết quả rất bất ngờ.

Từ câu chuyện của Đầm Dơi, từ những nỗ lực không biết mệt mỏi của các thầy cô giáo, sự quyết tâm của chính quyền địa phương, sự ủng hộ của nhân dân, sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, chắc chắn ngành Giáo dục Cà Mau sẽ chinh phục được những thử thách mới và đạt được những thành quả tốt đẹp.

TS. Nhà giáo Nhân dân Thái Văn Long

(Giám đốc Sở GD-ĐT Cà Mau)