Nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

Tiếp tục chương trình nghị sự, chiều nay (4/11), Quốc hội thảo luận về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Thiết kế được nhiều chính sách phân cấp mạnh, rút gọn thủ tục

Dự thảo Luật hiện được xây dựng có bố cục gồm 6 chương với 128 điều, tập trung sửa đổi các quy định về thời hiệu, mức phạt, trình tự xử phạt, thi hành quyết định xử phạt và các biện pháp xử lý hành chính.

Đáng chú ý, về thời hiệu xử phạt và mức phạt tiền tối đa trong từng lĩnh vực, dự thảo Luật nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.

Đồng thời quy định cụ thể ngay trong dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa trong từng lĩnh vực, trong đó, nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực; sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm hành chính.

Thảo luận tại Hội trường, các đại biểu cơ bản đồng thuận với những định hướng sửa đổi luật, trong đó trọng tâm là đơn giản hóa trình tự, thủ tục, nâng cao hiệu quả xử lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; đánh giá cao việc cơ quan chủ trì soạn thảo đưa vào dự thảo những giải pháp cắt giảm thủ tục, thực hiện song song phương thức xử lý truyền thống và xử lý trên môi trường điện tử; giảm gánh nặng thủ tục cho người dân và doanh nghiệp nhưng vẫn giữ được các nguyên tắc bảo vệ quyền công dân. Các quy định trong dự thảo Luật cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật. Cơ quan chủ trì soạn thảo đã chuẩn bị hồ sơ rất công phu, kỹ lưỡng, thiết kế được nhiều chính sách phân cấp mạnh, rút gọn thủ tục mà vẫn bảo đảm được quyền của người bị xử lý vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, có ý kiến đại biểu cho rằng, một số nội dung trong dự án cần tiếp tục được làm rõ, bởi các quy định của Luật có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp cũng như hoạt động của các cơ quan thực thi pháp luật.

Đơn cử như quy định về ngừng cung cấp điện, nước đối với một số công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm, đại biểu nhận định đây là biện pháp có tác động lớn, không chỉ đối với tổ chức, cá nhân vi phạm mà còn có thể ảnh hưởng đến người lao động, người dân sinh sống trong khu vực và các chủ thể không có hành vi vi phạm.

Vì vậy, chỉ nên áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với những hành vi vi phạm được quy định cụ thể trong Luật, có tính chất nghiêm trọng, gây nguy cơ hoặc hậu quả rõ ràng; không giao quy định quá rộng cho văn bản dưới luật.

Quy định thời hiệu 3 năm đối với một số lĩnh vực có tính chất phức tạp

Giải trình về các nội dung được đại biểu nêu tại phiên thảo luận, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo bày tỏ cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã góp ý tại tổ và hội trường, cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm chất lượng và tính khả thi trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định thời hiệu 3 năm đối với một số lĩnh vực có tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định. 

Đối với vi phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu điều chỉnh thời hiệu xử phạt cho phù hợp với thực tế. Bộ Công an đang triển khai đề án xây dựng trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Khi hệ thống được triển khai, dữ liệu sẽ giúp xác định hành vi vi phạm và số lần vi phạm, làm cơ sở để tham mưu Chính phủ quy định cách xử lý phù hợp.

Theo hướng này, có thể nghiên cứu quy định nhắc nhở đối với lần vi phạm đầu, cảnh cáo ở lần tiếp theo và áp dụng mức xử lý cao nhất nếu vi phạm nhiều lần. Cách xử lý cần vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa có tính răn đe và nghiêm minh.

Với các hình thức xử lý ngoài phạt tiền, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế tiền phạt trong một số trường hợp. Các nội dung như loại hình lao động, thời gian thực hiện và cách áp dụng sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất quy định cụ thể. Chính phủ sẽ quy định hình thức xử lý theo tính chất, mức độ vi phạm, hướng tới bảo đảm đồng thời tính nhân văn, răn đe và nghiêm khắc.

Tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Đối với xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, dự thảo Luật đang quy định các nội dung mang tính nguyên tắc. Trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu về vi phạm hành chính; hệ thống xử lý của các bộ, ngành, địa phương; việc kết nối, chia sẻ thông tin; các điều kiện để thực hiện xử lý trên môi trường điện tử và giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp.

Bộ trưởng cho biết trong quá trình xây dựng nghị định quy định chi tiết, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan để đề xuất Chính phủ quy định cụ thể các nội dung này, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

Đối với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan soạn thảo đề xuất không xếp biện pháp này là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế. Biện pháp có thể được áp dụng khi người đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện của tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần thiết để ngăn người đó bỏ trốn. Việc chỉnh lý nhằm thống nhất với quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Với các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Dự thảo sẽ bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng. Chính phủ sẽ quy định cụ thể, phù hợp với thực tiễn và tính chất, mức độ của từng hành vi, đồng thời bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết các ý kiến đại biểu thể hiện tinh thần trách nhiệm, nghiên cứu sâu, tập trung vào những nội dung chính sách lớn; cơ bản đồng thuận với nhiều nội dung của dự thảo. Đồng thời phân tích những tồn tại, vướng mắc trong thực tiễn và đề xuất phương án chỉnh lý cụ thể.

Phó Chủ tịch Quốc hội ghi nhận phần giải trình của Bộ trưởng Bộ Công an đã làm rõ nhiều nội dung đại biểu quan tâm. Sau phiên họp, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội và Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu và các cơ quan liên quan, gửi Chính phủ cùng các cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo và báo cáo lại Quốc hội.

Đồng thời, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ Công an khẩn trương phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan để hoàn chỉnh dự thảo, bảo đảm chất lượng và tiến độ, báo cáo Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi trình Quốc hội thông qua vào cuối kỳ họp này.

Nguyễn Hoàng