Nhà khoa học người Bỉ đạt Giải Nobel Vật lý 2026

Ông Francis Halzen đã đặt nền móng cho một lĩnh vực thiên văn học hoàn toàn mới với ý tưởng sử dụng lớp băng vĩnh cửu tại Nam Cực để phát hiện những hạt bí ẩn mang tên neutrino. Ý tưởng này đã dẫn đến sự ra đời của Đài quan sát Neutrino IceCube, công trình cho phép các nhà khoa học phát hiện và theo dõi những neutrino bắt nguồn từ các vùng xa xôi của vũ trụ.

Đây là giải Nobel thứ 2 được công bố trong mùa giải Nobel năm nay, sau giải Nobel Y Sinh.

Mùa Nobel năm nay mở đầu với giải Nobel Y sinh hôm 5/10, được trao cho ba nhà khoa học Karl Deisseroth, Peter Hegemann, Georg Nagel nhờ công trình nghiên cứu về quang di truyền học - một phương pháp mạnh mẽ góp phần làm sáng tỏ cách các tế bào thần kinh định hình ký ức, cảm xúc và hành vi ngay trong bộ não đang hoạt động.

Năm 2025, giải Vật lý được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển gọi tên giáo sư John Clarke (Đại học California Berkeley), giáo sư Michel H. Devoret (Đại học Yale và Đại học California Santa Barbara), giáo sư John M. Martinis (Đại học California Santa Barbara) với phát hiện về đường hầm cơ học lượng tử vĩ mô và lượng tử hóa năng lượng trong mạch điện. "Thật tuyệt vời khi có thể tôn vinh cách mà cơ học lượng tử không ngừng mang đến những bất ngờ mới dù đã tồn tại cả thế kỷ. Nó cũng vô cùng hữu ích, vì cơ học lượng tử là nền tảng của mọi công nghệ số", Olle Eriksson, Chủ tịch Hội đồng Nobel Vật lý, nói khi công bố giải.

Năm 2024, giải Nobel Vật lý được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển xướng tên giáo sư John J. Hopfield tại Đại học Princeton, Mỹ và giáo sư Geoffrey E. Hinton tại Đại học Toronto, Canada vì những khám phá và phát minh nền tảng mở đường cho học máy với mạng thần kinh nhân tạo.

An Bình