Những thách thức của Libya thời hậu chiến

Trước hàng chục nghìn người tập trung tại Quảng trường Kish, thành phố Benghazi, người đứng đầu NTC, ông Mustafa Abdel Jalil, cho biết luật Hồi giáo Sharia sẽ được áp dụng rộng rãi và được lấy làm nguồn chính để xây dựng luật pháp của Libya. Ông Jalil cũng kêu gọi người dân nỗ lực hòa giải dân tộc và tôn trọng luật pháp.

Liên quân NATO đã đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự tại Libya. Thế nhưng, trước mắt nhân dân Libya là một chặng đường còn nhiều chông gai. Nhiều chuyên gia nhận định tình trạng chiến tranh có thể còn kéo dài tại Libya và chính phủ tạm quyền của nước này sẽ phải đối mặt với nhiều thử thách trong thời gian tới.

Theo các nhà phân tích, một đất nước Libya với nhiều sắc tộc và bộ lạc sẽ khó tránh khỏi xung đột và mâu thuẫn. Đây là thách thức đối với NTC. Các nhà lãnh đạo mới của Libya với nhiều thành phần có những tư tưởng đối ngược nhau sẽ là khó khăn trong việc điều hành một chính phủ mới hợp nhất. Nếu không cân bằng và hài hòa giữa các lợi ích, nhất là giữa chính quyền mới và những thế lực còn lại của chế độ cũ, Libya khó tránh khỏi nguy cơ nội chiến.

Từ bài học Iraq sau 8 năm kết thúc cuộc chiến, Iraq vẫn chìm trong bạo lực do sự chia rẽ giữa các phe phái, sắc tộc, dư luận cũng đặt câu hỏi liệu Libya có đi theo “con đường” của Iraq.

Các nhà phân tích cho rằng, điều được trông đợi với chính phủ mới ở Libya là sự đoàn kết và hòa giải dân tộc. Thế nhưng vấn đề này cũng đứng trước một số nguy cơ.

Phát biểu tại hội nghị bàn việc thành lập nhà nước mới trên cơ sở luật pháp, ngày 18/10, Thủ tướng tạm quyền của Libya Mahmoud Jibril đã thừa nhận, NTC đã chuyển từ nội chiến sang xung đột nội bộ. Chính vì vậy, dư luận lo ngại đất nước Libya có nguy cơ rơi vào một cuộc tranh giành quyền lực giữa các bộ tộc cũng như các nhân vật tự do.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Ðối ngoại của Quốc hội Pháp phải thừa nhận, dù sứ mệnh NATO ở Libya đã kết thúc, song vấn đề khẩn cấp là phải giải giáp vũ khí và thực hiện tiến trình dân chủ ở nước này. NATO lo ngại khoảng 10.000 quả tên lửa đất đối không hiện còn mất tích ở Libya và trách nhiệm của chính quyền mới là phải bảo đảm số vũ khí này không rơi vào tay các phần tử khủng bố.

Một vấn đề khác cũng đang được quan tâm đó là thảm họa nhân đạo. Hiện tại, các bệnh viện gần Bani Walid đã tiếp nhận nhiều thường dân trong tình trạng bị thương nặng, suy kiệt. Tình hình ở Sirte cũng như một số khu vực của đất nước này cũng không mấy khả quan.

Về kinh tế, sau gần 7 tháng chiến sự, nền kinh tế Libya hiện ở tình thế vô cùng khó khăn, cơ sở hạ tầng bị tàn phá. Ðể khôi phục sản lượng dầu mỏ khoảng 1,6 triệu thùng/ngày của quốc gia từng xuất khẩu dầu mỏ lớn thứ 3 châu Phi này sẽ phải mất một thời gian dài. Một trong những thách thức lớn nhất của chính phủ mới còn là làm thế nào để bảo vệ ngành dầu mỏ của nước này.

Chính quyền mới của Libya sẽ không tránh khỏi “đau đầu” trong việc ứng xử với các nước đã “tích cực tham gia cuộc chiến”, bởi  việc làm hài lòng tất cả chắc chắn là sẽ khó khăn.

Như vậy có thể thấy mong muốn đất nước ổn định và phát triển của nhân dân Libya còn gặp nhiều thử thách.

Nguyễn Chiến