Nông nghiệp trong tâm thế mới: Động lực cho mục tiêu tăng trưởng

Nhận diện ‘nút thắt’ và khơi thông nguồn lực

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động phức tạp, yêu cầu tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam ngày càng trở nên cấp thiết. Tại Hội thảo "Động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số và triển vọng nông nghiệp 2026" diễn ra ngày 31/3, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng tư vấn Tài chính và Tiền tệ quốc gia nhấn mạnh, tăng trưởng không phải là câu chuyện ngắn hạn mà là chiến lược dài hạn, có thể kéo dài đến năm 2045, thậm chí xa hơn. 

TS Cấn Văn Lực đề xuất một loạt giải pháp, trong đó có việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tỷ giá, đảm bảo an ninh năng lượng, thị trường tài chính và bất động sản. Đặc biệt, việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất được xem là điều kiện quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng.

Ngoài ra, việc cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua năng suất và hiệu quả đầu tư cũng được nhấn mạnh. Mục tiêu giảm hệ số ICOR từ khoảng 5 xuống 4 được coi là một chỉ tiêu quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Một trong những vấn đề lớn được đặt ra là nguồn lực tài chính cho tăng trưởng. Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, tăng trưởng kinh tế hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng và đầu tư công.

Thực tế cho thấy, dư nợ tín dụng tăng khoảng 19% nhưng tăng trưởng GDP chỉ đạt khoảng 8%, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn còn hạn chế. Trong khi đó, thị trường vốn dù đã phát triển nhưng chưa thực sự bền vững, chưa tạo đủ niềm tin để thu hút nhà đầu tư.

Vì thế, các chuyên gia cho rằng cần có những chính sách quyết liệt để khơi thông dòng vốn, giải phóng các dự án bị đình trệ, qua đó đưa nguồn lực lớn quay trở lại nền kinh tế.

Bên cạnh đó, việc chuyển hóa dòng tiền nhàn rỗi trong dân cư vào sản xuất kinh doanh cũng được xem là giải pháp quan trọng. Lượng tiền này ước tính lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, nếu được khai thác hiệu quả sẽ tạo ra cú hích đáng kể cho tăng trưởng.

Nông nghiệp - dư địa lớn nhưng chưa khai thác hết

Dù có tiềm năng lớn, nhưng đầu tư vào nông nghiệp hiện mới chỉ chiếm khoảng 11% tổng dư nợ tín dụng, thấp hơn nhiều so với lĩnh vực bất động sản. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu tài sản đảm bảo và các rào cản trong tiếp cận vốn.

Theo các chuyên gia, để nâng cao giá trị nông sản, cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là công nghệ chế biến sâu và tiêu chuẩn sản xuất xanh. Đây là điều kiện tiên quyết để nông sản Việt Nam thâm nhập sâu vào các thị trường quốc tế.

Ngoài ra, cần có chính sách cụ thể để hỗ trợ nông nghiệp, từ tín dụng ưu đãi đến phát triển hệ thống nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

TS Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, khoa học công nghệ là trụ cột quyết định sức mạnh nội sinh của nông nghiệp. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào các công nghệ "bề nổi", cần đầu tư vào các nghiên cứu cơ bản như di truyền học, lai tạo giống, công nghệ vaccine và hệ thống dự báo biến đổi khí hậu.

Để phát triển bền vững, nông nghiệp cần có sự liên kết chặt chẽ giữa "4 nhà": Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân. Trong đó, hợp tác xã cần được định vị như một mô hình doanh nghiệp hiện đại, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, việc nâng cao trình độ của lực lượng lao động nông thôn cũng là yêu cầu cấp bách. Người nông dân cần được trang bị kiến thức và công nghệ mới để chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hiện đại.

Anh Minh