Phát triển lúa VietGAP gắn bao tiêu sản phẩm: Hướng đi bền vững cho nông nghiệp Thủ đô

Không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, các giống lúa mới còn giúp nhiều địa phương quy hoạch lại vùng sản xuất, từng bước hình thành các vùng chuyên canh hàng hóa tập trung gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm, tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững.

Nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất lúa theo hướng an toàn, VietGAP và hữu cơ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng Thủ đô đối với các sản phẩm nông nghiệp chất lượng, đồng thời hình thành các chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho nông dân. Vụ Xuân năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã triển khai mô hình sản xuất lúa theo hướng VietGAP, hữu cơ gắn với tiêu thụ sản phẩm tại xã Thư Lâm.

Mô hình được thực hiện trên quy mô 100ha với sự tham gia của 477 hộ nông dân. Đây là một trong những mô hình trọng điểm nhằm cụ thể hóa mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp Hà Nội theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Thông qua mô hình, nhận thức của người dân về sản xuất nông nghiệp an toàn từng bước được nâng cao, đồng thời tạo tiền đề hình thành chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm ổn định và hiệu quả.

Theo bà Phạm Thị Huyên, Phó Giám đốc Hợp tác xã Đào Thục - Thụy Lâm, xã Thư Lâm, mô hình sản xuất lúa VietGAP không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo sự chuyển biến rõ nét trong tư duy sản xuất của người dân. Nông dân đã từng bước thay đổi thói quen canh tác, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật theo hướng hợp lý, khoa học hơn, góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, việc liên kết với doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm đã giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất.

Trong quá trình triển khai, mô hình sử dụng giống lúa TBR225 - giống lúa có năng suất và chất lượng cao, phù hợp với điều kiện canh tác của địa phương. Các hộ tham gia được tập huấn kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời được hỗ trợ 50% chi phí giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Nhờ áp dụng đồng bộ quy trình canh tác an toàn, cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt, đồng đều, có khả năng chống chịu sâu bệnh khá. Việc giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không chỉ giúp tiết kiệm chi phí sản xuất mà còn hạn chế ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cho người lao động và người tiêu dùng.

Kết quả thực tế cho thấy, năng suất lúa trong mô hình đạt bình quân 66,8 tạ/ha, cao hơn khoảng 1,5 tạ/ha so với diện tích sản xuất đại trà. Với quy mô 100ha, tổng sản lượng lúa thu hoạch đạt khoảng 668 tấn.

Điểm nổi bật của mô hình là sản phẩm lúa sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đã được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu khoảng 40% sản lượng với giá cao hơn giá thị trường. Việc có đầu ra ổn định không chỉ giúp giảm áp lực tiêu thụ nông sản mà còn tạo động lực để nông dân tiếp tục duy trì và mở rộng sản xuất theo hướng an toàn, chất lượng cao.

Về hiệu quả kinh tế, mô hình sản xuất lúa VietGAP mang lại lợi nhuận bình quân khoảng 16,694 triệu đồng/ha, cao hơn trên 4,3 triệu đồng/ha/vụ, tương đương tăng từ 15 - 20% so với sản xuất lúa thông thường trên cùng giống lúa. Bên cạnh lợi ích kinh tế trực tiếp, mô hình còn tạo ra sản phẩm an toàn, có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường, đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại và yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng nông sản.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mô hình còn tạo ra những tác động tích cực về mặt xã hội và môi trường. Việc áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân từ manh mún, nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị hạt gạo Thủ đô trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Mặt khác, mô hình còn góp phần giải phóng sức lao động, giảm tình trạng thiếu nhân công thời vụ, tạo điều kiện thuận lợi để đưa cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất. Ruộng lúa được canh tác theo quy trình khoa học, thông thoáng hơn, ít sâu bệnh hơn, từ đó giảm đáng kể lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên đồng ruộng, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Thành công của mô hình sản xuất lúa VietGAP gắn với tiêu thụ sản phẩm tại xã Thư Lâm tiếp tục khẳng định hướng đi đúng đắn trong phát triển nông nghiệp an toàn, bền vững của Hà Nội. Đây không chỉ là cơ sở để Trung tâm Khuyến nông Hà Nội tiếp tục nhân rộng mô hình trong thời gian tới mà còn góp phần hình thành các vùng sản xuất lúa hàng hóa tập trung, nâng cao giá trị hạt gạo Thủ đô, tăng thu nhập cho người nông dân và thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp xanh, hiện đại, hiệu quả.

Thiện Tâm

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội