Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc về tình hình triển khai các dự án giao thông trọng điểm tại Đồng bằng sông Cửu Long

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, đơn vị tư vấn, nhà thầu trong triển khai các dự án; khối lượng công việc cơ bản đáp ứng tiến độ đề ra.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, các tuyến cao tốc đang triển khai có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển Đồng bằng sông Cửu Long, nhất là khu vực Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang và Cà Mau. Đây là những dự án được Đảng, Nhà nước và Quốc hội quan tâm, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông, tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội của vùng.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý nguy cơ thiếu vật liệu xây dựng, nhất là đá, cùng với một số nguyên nhân khác có thể ảnh hưởng đến tiến độ một số công trình, kể cả tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đã đưa vào khai thác.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu tiếp tục tổ chức thi công hiệu quả, đưa các tuyến đường vào khai thác, đồng thời tiếp tục tính toán việc nâng cấp, hoàn thiện hệ thống giao thông với tinh thần giao thông đi trước mở đường, tạo điều kiện cho các địa phương phát triển.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau cơ bản hoàn thành tuyến chính

Theo báo cáo tại cuộc làm việc, cao tốc Cần Thơ - Cà Mau dài 110,85 km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư 27.523 tỷ đồng. Đến nay, giá trị thực hiện đạt 16.890/17.864 tỷ đồng, tương đương 94,5%.

Hai đoạn Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau đã được đưa vào khai thác lần lượt từ ngày 22/12/2025 và 19/1/2026. Các hạng mục còn lại chủ yếu là đường gom, đường địa phương, đường kết nối, nút giao, hệ thống giao thông thông minh, trạm dừng nghỉ và một số hạng mục hoàn thiện, dự kiến cơ bản hoàn thành trong năm 2026.

Trong 9 nút giao trên tuyến, 3 nút đã hoàn thành, 6 nút đang thi công. Một số tuyến kết nối như IC2 - Quốc lộ 1, N7, Võ Văn Kiệt - Quốc lộ 1 và hệ thống đường gom đang được tập trung hoàn thiện.

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cho biết tuyến chính cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đã cơ bản đáp ứng mục tiêu khai thác; các nút giao, tuyến nối, đường gom và một số hạng mục phục vụ khai thác đang tiếp tục được hoàn thiện.

Khó khăn chủ yếu hiện nay là nguồn đá. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đang phối hợp với An Giang tăng công suất khai thác, bổ sung nguồn vật liệu để hoàn thành các hạng mục còn lại theo tiến độ; đồng thời kiến nghị có giải pháp điều phối nguồn đá trong toàn vùng, nghiên cứu cơ chế cung ứng dài hạn cho các dự án cao tốc đang và sẽ triển khai tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Đối với cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, tuyến dài 188,2 km, gồm 4 dự án thành phần, khởi công từ tháng 6/2023, mục tiêu cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và đưa toàn tuyến vào khai thác đồng bộ năm 2027.

Tiến độ giữa các dự án thành phần có sự khác nhau. Dự án thành phần 1 đạt khoảng 81% giá trị hợp đồng, phấn đấu đưa vào khai thác khoảng 48/57 km trong năm 2026. Các dự án thành phần 2, 3 và 4 lần lượt đạt 59,13%, 62,46% và 54,45%. Trong đó, dự án thành phần 3 cơ bản đáp ứng yêu cầu tiến độ, còn dự án thành phần 2 và 4 đang chậm do khó khăn về vật liệu.

Tại Cà Mau, Bộ Quốc phòng đang tổ chức thực hiện các dự án cao tốc Cà Mau - Cái Nước, Cái Nước - Đất Mũi, đường ra đảo Hòn Khoai và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai.

Hai đoạn Cà Mau - Cái Nước và Cái Nước - Đất Mũi có tổng chiều dài khoảng 81 km, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/h. Đường ra đảo Hòn Khoai dài khoảng 19 km, trong đó cầu vượt biển dài khoảng 18,1 km. Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai giai đoạn 1 có một bến dài 1.000 m, tiếp nhận tàu container đến 250.000 DWT. 

Công tác giải phóng mặt bằng và rà phá bom mìn đã đạt 100%. Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc, Tư lệnh Binh đoàn 12 cho biết đơn vị đang tập trung lực lượng, máy móc, thiết bị, huy động tối đa nguồn lực để bảo đảm tiến độ và chất lượng thi công dự án cáo tốc Cà Mau - Đất Mũi.

Vật liệu vẫn là điểm nghẽn lớn

Theo báo cáo của các nhà thầu và địa phương, nguồn vật liệu, nhất là cát và đá, tiếp tục là một trong những khó khăn lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ các dự án cao tốc.

Với cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, nhu cầu cát đắp của 4 dự án thành phần khoảng 27,2 triệu m³. Đến nay đã đưa về công trường khoảng 21,9 triệu m³, còn thiếu khoảng 5,3 triệu m³. Riêng dự án thành phần 4 còn khoảng 0,77 triệu m³ chưa xác định được nguồn cung.

Đối với đá, tổng nhu cầu của các dự án thành phần 2, 3 và 4 khoảng 4,2 triệu m³. An Giang đã cam kết cung cấp khoảng 1,15 triệu m³ từ mỏ Antraco, trong đó đã đưa về công trường khoảng 0,99 triệu m³; còn khoảng 2,94 triệu m³ chưa xác định được nguồn. Tuyến Cần Thơ - Cà Mau cũng còn thiếu khoảng 350.000 m³ đá.

Các địa phương cho biết đang tập trung triển khai dự án, cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và phối hợp tháo gỡ khó khăn về vật liệu. TP. Cần Thơ và tỉnh Cà Mau đang phối hợp với tỉnh An Giang cùng một số địa phương khác để hỗ trợ, điều chuyển nguồn vật liệu. TP. Cần Thơ cũng rà soát nguồn cát phục vụ dự án, trong đó nghiên cứu khai thác cát biển.

Tỉnh An Giang đang chỉ đạo tăng công suất các mỏ, tháo gỡ thủ tục để bổ sung nguồn đá cho các công trình trọng điểm. Tuy nhiên, việc cung ứng vẫn gặp khó khăn về năng lực khai thác và vận chuyển; một số mỏ hạn chế về hạ tầng đường thủy, trong khi vận chuyển bằng đường bộ qua khu dân cư có thể ảnh hưởng đến giao thông, môi trường và hạ tầng. 

Trao đổi tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cho biết nguồn cát đắp nền đang là khó khăn lớn đối với các dự án giao thông trong vùng. Những dự án phải hoàn thành trong năm 2026 vẫn thiếu vật liệu, trong khi khả năng cung ứng từ An Giang còn hạn chế. Thứ trưởng Phạm Minh Hà đề nghị rà soát, ưu tiên nguồn cát cho các dự án cấp bách, đồng thời cân đối nguồn cung theo tiến độ đối với các dự án hoàn thành trong những năm tiếp theo.

Các bộ, ngành cũng trao đổi về đề xuất nghiên cứu phương án thi công cầu cạn trên một số đoạn thuộc cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, gắn với yêu cầu xử lý nền đất yếu, nguồn vật liệu, hiệu quả đầu tư và tiến độ. Cùng với đó là việc tháo gỡ vướng mắc về giao đất để các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Cần Thơ - Cà Mau sớm được triển khai.

Một số ý kiến đề xuất nghiên cứu thêm nguồn vật liệu từ Campuchia, đồng thời tính toán các giải pháp bảo đảm nguồn cung ổn định cho các dự án trong vùng. Các bộ, ngành cũng lưu ý việc khai thác vật liệu cần hạn chế tác động đến sản xuất, đời sống người dân, kiểm soát nguy cơ sạt lở, bảo đảm thoát nước, không gây ngập úng cục bộ.

Không để thiếu vật liệu làm chậm các công trình cấp bách

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, những năm qua, Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quan tâm chỉ đạo triển khai nhiều dự án cao tốc tại khu vực Tây Nam Bộ, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của vùng.

Việc hình thành mạng lưới cao tốc trong vùng, cùng với các dự án đang triển khai tại tỉnh Cà Mau, góp phần thực hiện mục tiêu giao thông đi trước mở đường, tạo không gian và động lực phát triển mới. Đặc biệt, các tuyến Cà Mau - Đất Mũi, đường ra đảo Hòn Khoai và cảng Hòn Khoai có ý nghĩa quan trọng, gắn kết phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý tiến độ một số dự án còn chậm. Đáng chú ý, dự án thành phần cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng do Cần Thơ quản lý mới đạt khoảng 58% sản lượng. Các dự án do Bộ Quốc phòng triển khai tại tỉnh Cà Mau gặp khó khăn do điều kiện nền đất yếu. Một số tồn tại, khuyết điểm trong quá trình triển khai đã được các cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ ra, các đơn vị đang tiếp tục khắc phục.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu thực hiện nghiêm Công điện số 53/CĐ-TTg ngày 12/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ, tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh thi công, giải ngân và cung ứng vật liệu, phấn đấu hoàn thành các dự án theo kế hoạch. Trong đó, dù mỗi dự án có mốc tiến độ khác nhau, chất lượng công trình phải được đặt lên hàng đầu, nhất là trong điều kiện thi công trên nền đất yếu. Các giải pháp kỹ thuật phải được tính toán phù hợp, bảo đảm công trình bền vững trong quá trình khai thác.

Đối với cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, UBND thành phố Cần Thơ, UBND tỉnh An Giang và các bộ, ngành liên quan khẩn trương thực hiện các chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Các địa phương chỉ đạo chủ đầu tư kiểm soát chặt tiến độ, yêu cầu nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, đồng thời chủ động các giải pháp kỹ thuật để rút ngắn thời gian gia tải, sớm kết thúc gia tải và hoàn thành theo kế hoạch.

Về bảo đảm nguồn vật liệu, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu TP. Cần Thơ, các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long tiếp tục rà soát nguồn cung, nâng công suất, mở thêm mỏ, điều chuyển vật liệu giữa các địa phương. Trong đó, tỉnh An Giang ưu tiên hỗ trợ nguồn đá còn thiếu cho các dự án cấp bách. TP. Cần Thơ khẩn trương giải quyết việc tiếp nhận, tập kết số đá đã khai thác, không để vật liệu đã có nhưng chưa được đưa vào sử dụng trong khi các dự án khác đang thiếu.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các địa phương chủ động làm việc trực tiếp, nắm sát việc điều phối nguồn vật liệu, không chỉ gửi văn bản và chờ giải quyết. Trường hợp nguồn cung trong nước không đáp ứng, cần nghiên cứu nhập khẩu cát, đá từ Campuchia. Các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu cơ chế, chính sách phù hợp nếu phát sinh chi phí, với yêu cầu không để thiếu vật liệu làm chậm các công trình cấp bách.

Các địa phương có dự án đi qua phải chỉ đạo công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng đúng quy định, phù hợp với mặt bằng giá và khả năng cung ứng thực tế.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Công Thương chủ trì hướng dẫn các địa phương rà soát, đánh giá trữ lượng, chất lượng mỏ vật liệu xây dựng và điều phối nguồn giữa các địa phương.

Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi, kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc chủ đầu tư, nhà thầu; kịp thời tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền. Các chủ đầu tư, doanh nghiệp thực hiện báo cáo định kỳ hoặc đột xuất để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh. 

Đối với các dự án cao tốc tại tỉnh Cà Mau, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Quốc phòng tiếp tục chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ cao tốc Cà Mau - Cái Nước, Cái Nước - Đất Mũi, bảo đảm hoàn thành theo kế hoạch. Việc nghiên cứu chuyển một số đoạn sang phương án cầu cạn cần được xem xét thận trọng, trên nguyên tắc không làm kéo dài thời gian thi công, đồng thời không gây lãng phí, thiệt hại trong đầu tư.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, các dự án đã được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ quyết định, giao nhiệm vụ phải được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh cần được báo cáo kịp thời để các cơ quan có thẩm quyền xử lý, không để trở thành điểm nghẽn ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Phương Nguyên