Quốc hội thảo luận về Dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) gồm 9 phần, 36 chương và 503 điều, tăng 11 điều so với Bộ luật hiện hành gồm 492 điều. Các quy định bao quát toàn bộ quá trình tố tụng, từ tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đến thi hành án, thủ tục đặc biệt và hợp tác quốc tế.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành nhiều nội dung của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Theo các đại biểu, việc sửa đổi toàn diện Bộ luật Tố tụng hình sự là cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ, toàn diện các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và phù hợp với điều ước, thỏa thuận quốc tế.

Việc sửa đổi cũng nhằm tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tố tụng, thúc đẩy chuyển đổi số trong tố tụng hình sự; tăng cường kiểm soát quyền lực tư pháp, bảo đảm công bằng, nghiêm minh, nhân văn, nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm và thu hồi tài sản; bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền công dân; đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Các đại biểu đánh giá, dự thảo Bộ luật đã thể hiện nhiều tư duy đổi mới, có tính đột phá, hướng tới xây dựng nền tố tụng hình sự hiện đại, hiệu quả, công khai, minh bạch. Đồng thời đánh giá cao dự thảo Bộ luật đã thiết lập tương đối toàn diện cơ sở pháp lý cho tố tụng điện tử trong tố tụng hình sự, đây không chỉ là việc số hoá hồ sơ giấy mà là sự thay đổi căn bản phương thức tổ chức và vận hành hoạt động tố tụng.

Phát biểu tại Quốc hội, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến trân trọng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc và trách nhiệm đối với dự án Bộ luật. Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu gửi Quốc hội.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự tập trung vào một số chính sách lớn, trong đó có đổi mới thủ tục rút gọn, tố tụng điện tử và xử lý vật chứng.

Về thủ tục rút gọn, dự thảo được thiết kế theo hướng tinh gọn, hiệu quả, khắc phục những hạn chế khiến quy định hiện hành khó áp dụng. Phạm vi áp dụng được mở rộng nhằm đẩy nhanh quá trình điều tra, truy tố, xét xử đối với những vụ án có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng.

Dự thảo cũng quy định phương thức tố tụng điện tử, hướng tới sử dụng hồ sơ vụ án điện tử. Lộ trình thực hiện sẽ được tính toán phù hợp với điều kiện hạ tầng, đồng thời bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, khả năng truy xuất và an toàn dữ liệu.

Đối với xử lý vật chứng, dự thảo bổ sung cơ chế xử lý sớm nhằm hạn chế tài sản tồn đọng, lãng phí và tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn…

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khẩn trương chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, các cơ quan có liên quan để nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các luật, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý trước khi hoàn thiện trình Quốc hội thảo luận, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, bảo đảm chất lượng tốt nhất, đúng tiến độ theo yêu cầu.

Diệu Anh