Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán

Trước khi các đại biểu Quốc hội bấm nút thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động của thị trường, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan và yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán an toàn, minh bạch và bền vững trong thời gian tới.

Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng làm rõ việc sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục việc thử nghiệm hoặc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trước khi áp dụng chính thức, tạo điều kiện thử nghiệm các mô hình, sản phẩm và dịch vụ mới, đồng thời bảo đảm an toàn thị trường và quyền lợi của nhà đầu tư.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đã quy định các nguyên tắc và giới hạn cơ bản, giao cho Chính phủ quy định cụ thể về quy trình, biện pháp kiểm soát rủi ro và xử lý kết quả sau thử nghiệm, bảo đảm việc thử nghiệm phải gắn với nguyên tắc an toàn của thị trường, bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.

Về tổ chức thị trường, Chính phủ thống nhất tiếp tục giữ phương án giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình sở giao dịch chứng khoán để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng thời kỳ. Các quy định về cơ cấu lại vốn nhà nước tại các sở giao dịch chứng khoán cũng được chỉnh lý để xác định rõ phạm vi điều chỉnh tại dự thảo luật, phù hợp và thống nhất với pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

Về chính sách nhân lực, dự thảo Luật đã tiếp thu, phân định rõ chính sách phát triển nguồn nhân lực ngành chứng khoán tại khoản 3 Điều 6 với chế độ, chính sách dành riêng cho công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tại khoản 4 Điều 9. Chính sách toàn ngành mang tính định hướng, không trực tiếp xác lập chế độ đãi ngộ cụ thể hoặc nghĩa vụ ngân sách đối với nhân lực tại doanh nghiệp. Nội dung giao Chính phủ quy định đối với công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước được xem xét phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm, chủ trương của Đảng và pháp luật về cán bộ, công chức, tiền lương, ngân sách nhà nước.

Về cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ tiếp tục giữ phương án cắt giảm một số điều kiện và thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán. Việc này nhằm tránh việc kiểm tra trùng lặp những điều kiện về an toàn vốn đã được cơ quan quản lý ngân hàng giám sát, đồng thời đơn giản hóa thủ tục cho các tổ chức tham gia thị trường.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng nhấn mạnh, các yêu cầu về năng lực kỹ thuật, an toàn hoạt động, quản lý tách biệt tài sản của khách hàng và giám sát hoạt động lưu ký vẫn được duy trì. Các yêu cầu về việc đối chiếu dữ liệu, tất toán và chuyển giao tài khoản khách hàng trong trường hợp tổ chức lưu ký không thể tiếp tục hoạt động, bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư tiếp tục được thực hiện theo quy định, bảo đảm việc cắt giảm thủ tục hành chính không làm giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn của thị trường chứng khoán.

Về tiêu chuẩn quản lý và người hành nghề, dự thảo Luật đã phân định rõ yêu cầu về chuyên môn đối với người quản lý, người đại diện theo pháp luật và người hành nghề chứng khoán phù hợp với trách nhiệm của từng vị trí đảm nhận. Đối với người đại diện theo pháp luật, chỉ yêu cầu tối thiểu một người đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng, không bắt buộc tất cả người đại diện phải có chứng chỉ hành nghề.

Quy định thời gian chuyển tiếp hai năm hoặc khi có thay đổi nhân sự mới và đáp ứng các quy định mới để các doanh nghiệp hoạt động có thời gian bố trí, sắp xếp nhân sự phù hợp.

Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định về quy hoạch đổi danh mục, việc sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán và các quy định chuyển tiếp, bảo đảm rõ ràng, thống nhất và thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Về công tác chuẩn bị thi hành, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Hồ sơ dự án Luật đã được chuẩn bị đồng thời với 3 dự thảo văn bản quy định chi tiết, gồm 2 dự thảo Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và sửa đổi, bổ sung Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, cùng 1 dự thảo Thông tư thuộc thẩm quyền Bộ trưởng Bộ Tài chính. Chính phủ tiếp tục chỉ đạo rà soát văn bản hướng dẫn, quy trình nghiệp vụ, nhân lực và hạ tầng công nghệ, chú trọng sự thống nhất giữa dự thảo Luật và các điều kiện tổ chức thi hành.

Trên cơ sở các phương án chính sách đã trình, dự thảo Luật đã được tiếp tục chỉnh lý về cách thể hiện quy định đối với quỹ hoán đổi danh mục (làm rõ việc tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác), tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán (để thống nhất thuật ngữ, xác định đúng đối tượng), các dẫn chiếu về tiêu chuẩn người đại diện trong điều khoản chuyển tiếp và căn cứ xem xét cấp lại chứng chỉ hành nghề theo pháp luật từng thời kỳ. Những nội dung này chủ yếu nhằm tăng tính rõ ràng, thống nhất và thuận lợi trong áp dụng pháp luật.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán gồm 3 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Với 463/464 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Diệp Anh