In bài viết

Quyết liệt xử lý nạn lấn chiếm lòng sông Ngũ Huyện Khê

Con sông Ngũ Huyện Khê trải dài từ Đông Anh – Hà Nội đi qua địa phận các huyện thị xã Từ Sơn, Yên Phong, Tiên Du và thành phố Bắc Ninh rồi đổ ra sông Cầu với chiều dài 47 km; trong đó, 25 km đi qua các địa phương của tỉnh Bắc Ninh. Trong những năm trở lại đây, con sông không chỉ bị ô nhiễm do các làng nghề gây nên mà còn bị xâm lấn với tốc độ chóng mặt tại khu vực đầu nguồn, đặc biệt trên địa bàn phường Châu Khê, thị xã Từ Sơn.

08/09/2011 14:36
Xâm lấn ồ ạt
Giữa không khí tấp nập của làng nghề sắt Châu Khê, ít ai biết được phần lớn khu vực phía sau các cửa hàng, nhà xưởng (phía bên trái, hướng từ cầu Song Tháp – Đa Hội) là đất lấn chiếm bờ sông Ngũ Huyện Khê. Trao đổi với ông Nguyễn Văn Sự, tổ trưởng xóm Hồ, khu Song Tháp, chủ nhân của mảnh đất liền kề các hộ dân lấn chiếm lòng sông cho biết, ở khu vực này, không ít thì nhiều nhà nào cũng đổ đất ra phía sông và tình trạng này diễn ra từ rất lâu rồi. Khi được hỏi, ông lý giải về mảnh đất dài hơn thực tế của mình: “Trừ 5m lưu không thì chiều dài mảnh đất là 18m, rộng 3,6m nhưng nhà bên cạnh người ta đã xây thì mình cũng chỉ đổ thêm ra vài mét, để cái ô tô. Nếu phải giải tỏa thì cũng dễ…”. Chỉ nhìn thoáng cũng biết việc “đổ thêm” đất trên phần đất gia đình ông có chiều dài không dưới 10m. Dù vậy, so với ngôi nhà cao tầng của hàng xóm nằm sừng sững cạnh bờ sông, đúng là đất nhà ông vẫn còn kém phân nửa…
Tại ngôi nhà 5 tầng của gia đình chị Trần Thị Luyến, một trong những hộ cơi nới cả chục m2 sát lòng sông, chị cho biết, năm 2005, nhà chị mua đất ở đây. Khi ấy, phía trước là xưởng cán thép, sau là căn nhà một tầng. Năm 2008, gia đình xây nhà mới trên nền cũ còn phía trước để làm sân. Hiện tại, mảnh đất dài hơn 50 m, trong khi thực tế trên giấy tờ là 30 m, 20 m còn lại là cơi nới. Chị Luyến thừa nhận, trên phần đất của gia đình mình có khoảng 200m2 lấn chiếm và còn có những hộ xây nhà 8 tầng, phần đuôi nhà đều là đất lấn chiếm sông từ nhiều năm trước. Bản thân những hộ gia đình này đều mong muốn chính quyền địa phương hợp thức hóa cho phần đất lấn chiếm để giảm thiểu thiệt hại cho các công trình đã xây dựng.
Theo chân anh Nguyễn Thế Toàn, cán bộ địa chính phường sang đường đê bên kia sông mới thật sự “choáng” trước cảnh san sát “mạnh ai, nhà đấy lấn” lòng sông của hàng trăm hộ dân ở bờ bên. Đơn giản thì đất, rác thải, ván gỗ, bụi cây, cót tre…hiện đại, quy mô hơn là cột, sàn bê tông tràn ra cắm sâu xuống bờ, thậm chí tới cả lòng sông mênh mang nước để làm nhà, xưởng sản xuất…Thế mới biết, lòng sông quá nhỏ trước sự xâm lấn ồ ạt của các hộ dân.
Chính quyền vào cuộc
Theo kết quả rà soát, phân loại của phường Châu Khê, có tổng số 296 hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất với diện tích 80.306,9 m2. Phần lớn các hộ đã sử dụng đất từ nhiều năm; trong đó, có một phần đất từ thời ông, cha; đất được thôn, xã bán trái thẩm quyền có thu tiền và do tự ý lấn chiếm vào lòng sông. Anh Toàn cho biết, tình trạng lấn chiếm lòng sông diễn ra từng ngày, từng giờ ở 3 thôn Song Tháp, Đa Hội, Đa Vạn. Với đặc thù làng nghề, hầu hết các hộ dân đều có cơ sở sản xuất nên hàng năm lượng xỉ lò đổ ra lòng sông rất nhiều. Đổ phế thải ra sông họ vừa có thêm diện tích vừa đỡ tiền thuê công nhân chở đi.
Mặc dù chính quyền địa phương đã tích cực xử lý, đặc biệt là các trường hợp xây dựng công trình kiên cố trên lòng sông đã bị lập biên bản vi phạm hành chính và ngừng thi công xây dựng, nhưng tình trạng xây dựng trên đất lấn chiếm vẫn không giảm. Thậm chí một trường hợp vẫn ngày đêm ngang nhiên xây dựng trên lòng sông. Ông Trần Văn Thắng, Phó Chủ tịch phường cho biết, người dân có kinh tế nên khi bị đình chỉ họ vẫn lợi dụng xây ngày, xây đêm. Có công trình rộng 200 m2 mới lập biên bản cảnh cáo vào 6 giờ chiều, đến sáng hôm sau họ đã đổ bê tông xong. Đối với những công trình kiên cố như vậy, huy động lực lượng cưỡng chế cũng khó mà phương tiện cơ giới lại không có lối vào.
Trao đổi về vấn đề người dân lấn sông, ông Đỗ Đức Hải, Phó Giám đốc Công ty Bắc Đuống cho rằng, về góc độ quản lý, Công ty luôn bảo đảm đủ nước cho hoạt động sản xuất nông nghiệp. Ngoài ra, đơn vị thường xuyên phối hợp chặt chẽ với chính quyền để lập biên bản các trường hợp vi phạm. Việc người dân cố tình lấn chiếm lòng sông gây khó khăn cho công tác tu bổ, nạo vét khơi thông dòng chảy. Vướng mắc như vậy nhưng đơn vị không có chức năng để giải tỏa hay cưỡng chế…
Trước thực trạng trên, thị xã Từ Sơn, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đề xuất UBND tỉnh một số biện pháp xử lý: Yêu cầu tháo dỡ đối với những trường hợp lấn chiếm hàng lang đê dựng lều lán để sắt thép. Thuê đơn vị tư vấn trích đo bản đồ địa chính các hộ gia đình sử dụng đất trong lòng sông để có số liệu phản ánh đúng với hiện trạng đang sử dụng đất. Giao UBND thị xã có biện pháp đình chỉ ngay các hộ đang đầu tư xây dựng trái phép, đồng thời tiến hành thanh tra toàn diện đối với việc lấn chiếm, giao đất sai thẩm quyền… Giao các ngành chức năng xác định mốc ranh giới quy hoạch của dự án cải tạo, nâng cấp sông Ngũ Huyện Khê để bảo đảm quy hoạch chung của thị xã và căn cứ xét duyệt công nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình.
Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, đến nay có khoảng 250 hộ dân phường Châu Khê xây dựng nhà xưởng dọc theo sông Ngũ Huyện Khê (35% số hộ xây nhà cao tầng) với diện tích 105.750,7 m2. Theo bản đồ địa chính đo đạc năm 1996 thì diện tích đã xây dựng nằm trong lòng sông là 54.244 m2; đến năm 2003 là 79.812,2 m2 (tăng 25.568,2m2). Như vậy, tình hình lấn chiếm lòng sông vẫn diễn ra hàng năm, diện tích lấn chiếm của nhiều hộ lên đến 400 m2. Tại thời điểm kiểm tra có những hộ đang xây dựng. Toàn bộ các thửa đất trên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Văn Anh