Tăng cường cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

6,2 triệu Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đã được cấp cho người dân

Theo Báo cáo của Chính phủ, trong quá trình triển khai thi hành Luật Đất đai năm 2003, từ năm 2005 đến năm 2007 tiến độ cấp GCNQSDĐ đối với các loại đất đã được đẩy mạnh. Đến nay đã có 13 tỉnh cấp GCNQSDĐ đạt trên 90% diện tích cần cấp đối với các loại đất chính (đất sản xuất nông nghiệp, đất ở nông thôn và đất ở đô thị), 14 tỉnh đạt từ 80% đến 90%, 10 tỉnh đạt từ 70% đến 80%; 27 tỉnh còn lại đạt dưới 70%.

Nhìn chung, việc cấp GCNQSDĐ đã thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về đất đai; đã thực hiện được cải cách hành chính trong nhiều khâu; đặc biệt là nhiều địa phương đã có kinh nghiệm tốt để đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn được thời gian cấp GCNQSDĐ.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, công tác cấp GCNQSDĐ nhìn chung còn chậm, nhất là đối với các loại đất chuyên dùng, đất ở đô thị và đất lâm nghiệp. Một số địa phương hiểu không đúng, không đầy đủ những quy định của Luật Đất đai năm 2003, dẫn tới có những vận dụng không đúng quy định khi cấp GCN.

Ngoài ra, việc quy định phí và lệ phí liên quan đến các thủ tục cấp GCN cũng chưa đầy đủ, không thống nhất đối tượng áp dụng nên đã làm chậm tiến độ cấp GCN. Nhiều trường hợp phải nộp thuế chuyển quyền sử dụng đất (4% giá trị quyền sử dụng đất) và lệ phí trước bạ (1% giá trị quyền sử dụng đất) theo quy định nhưng giá đất mới cao hơn nhiều lần giá đất cũ mà tỷ suất thuế và phí vẫn giữ nguyên như trước làm cho nghĩa vụ tài chính tăng lên nhiều lần, gây bức xúc đối với nhiều trường hợp giải quyết cấp GCN.

Nguyên nhân của tình trạng này theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Phạm Khôi Nguyên là do tổ chức bộ máy cơ quan chuyên môn về tài nguyên môi trường chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ; hệ thống pháp luật còn những điểm bất cập; kinh phí cho việc cấp GCNQSDĐ còn hạn chế. Hơn nữa, một bộ phận người sử dụng đất chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của GCN hoặc chưa có nhu cầu  thực hiện các quyền của người sử dụng đất (thế chấp vay vốn, chuyển quyền sử dụng đất...) nên chưa thực hiện kê khai đăng ký cấp GCN.

Các tỉnh, thành phố cần rà soát, nghiên cứu và điều chỉnh chính sách đất đai cho phù hợp với yêu cầu thực tế Ảnh minh họa

Nên thống nhất cấp một loại Giấy chứng nhận

Để đẩy mạnh công tác này trong thời gian tới, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cùng nhiều đại biểu đề nghị nên thống nhất cấp một loại GCN bao gồm cả quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng); thống nhất quy trình thực hiện việc đăng ký đất đai, đăng ký tài sản hình thành từ sử dụng đất trên nguyên tắc thống nhất đầu mối quản lý đăng ký để từ đó thuận lợi hóa trình tự thủ tục hành chính, giải quyết nhanh việc cấp GCN tại các địa phương.

Các đại biểu cũng đề nghị Chính phủ cần tăng cường hơn nữa việc chỉ đạo các tỉnh, thành phố rà soát, nghiên cứu và điều chỉnh chính sách đất đai cho phù hợp, đáp ứng đúng yêu cầu thực tế, tránh để vướng mắc, gây khiếu kiện kéo dài.

Đề nghị giảm thuế chuyển quyền sử dụng đất

Đại biểu Mã Đình Cư, Dương Kim Anh, Đặng Huyền Thái và nhiều đại biểu khác cho rằng, việc Nhà nước quy định nghĩa vụ thuế phải nộp trong cấp GCNQSĐ đối với các hộ gia đình, cá nhân như hiện nay là quá cao, nhất là đối với các hộ gia đình nghèo, ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Theo các đại biểu, Chính phủ nên có chính sách miễn giảm hoặc hỗ trợ cho gia đình, cá nhân sinh sống tại vùng này để việc thu các khoản phí, lệ phí liên quan đến cấp GCN phù hợp hơn với thực tế và đời sống của bà con dân tộc và hộ nghèo.

Ngoài ra, các đại biểu cũng kiến nghị nên đơn giản hóa hồ sơ xin đăng ký cấp GCNQSĐ; đồng thời bồi dưỡng năng lực cho cán bộ địa chính ở cấp xã, phường; tăng cường kiểm tra, thanh tra ở các cấp, khắc phục tình trạng đùn đẩy trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại của người dân.

Giang Oanh - Nguyễn Hoàng