Tăng cường hợp tác, thúc đẩy tên miền đa ngữ tại khu vực APAC

UA Day là sáng kiến do ICANN phối hợp với UNESCO khởi xướng từ năm 2023 nhằm thúc đẩy Chấp nhận Phổ quát (Universal Acceptance - UA) đối với tên miền đa ngữ (IDN - Internationalized Domain Name), địa chỉ thư điện tử đa ngữ trên các hệ thống, phần mềm và dịch vụ Internet.

Sáng kiến này xuất phát từ thực tế nhiều nền tảng kỹ thuật chưa hỗ trợ đầy đủ các tên miền hợp lệ, hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ số, đặc biệt tại các quốc gia sử dụng ngôn ngữ và ký tự ngoài bảng chữ cái Latin.

Tại Việt Nam, tên miền đa ngữ (tên miền tiếng Việt có dấu) đã được triển khai từ năm 2011, từng đạt gần 1 triệu tên miền vào năm 2014 và được tích hợp trong hệ thống quản lý tên miền quốc gia “.vn”. Tuy nhiên, mức độ sử dụng thực tế vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. 

Trong bối cảnh phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, việc thúc đẩy UA là cần thiết nhằm bảo đảm người dân, doanh nghiệp có thể sử dụng tên miền và địa chỉ thư điện tử tiếng Việt một cách an toàn, bình đẳng, đồng thời góp phần tăng cường chủ quyền số quốc gia.

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch Hội đồng quản lý VNNIC Lê Ngọc Đức nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới ngày càng kết nối sâu rộng, chấp nhận phổ quát (UA) không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là nền tảng để mọi người, ở bất kỳ đâu, sử dụng bất kỳ ngôn ngữ nào, có thể tham gia đầy đủ vào không gian số. Một Internet chỉ thực sự phát triển khi tất cả đều có cơ hội kết nối và sáng tạo như nhau.

Ông Nguyễn Trường Giang, Quyền Giám đốc VNNIC cho biết, trong một thế giới Internet đa ngôn ngữ, UA đóng vai trò then chốt, đặc biệt tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nơi có sự đa dạng ngôn ngữ và văn hóa cao. Việc bảo đảm UA không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là ưu tiên chiến lược, tác động trực tiếp đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khả năng tham gia của các cộng đồng vào nền kinh tế số toàn cầu.

Việt Nam đăng cai hội nghị lần này như một phần trong cam kết thúc đẩy “Internet for all” an toàn, bao trùm và dễ tiếp cận. Trước đó, năm 2025, Việt Nam đã tổ chức thành công Diễn đàn DNS APAC và Ngày UA toàn cầu, góp phần thúc đẩy các thảo luận về hệ thống tên miền và UA trên phạm vi quốc tế.

Việc tiếp tục đăng cai UA Day 2026 không chỉ giúp Việt Nam đóng góp vào xây dựng các chiến lược khu vực mà còn tạo cơ hội tăng cường năng lực hạ tầng Internet, thúc đẩy công nghệ đa ngôn ngữ và mở rộng hợp tác quốc tế. 

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung vào cập nhật xu hướng UA toàn cầu, báo cáo quốc gia và thảo luận các giải pháp hợp tác trong giai đoạn 2026–2027.

Đáng chú ý, các báo cáo quốc gia từ Việt Nam, Lào, Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai UA, những kết quả đạt được cũng như các thách thức trong việc đưa tên miền đa ngữ vào thực tiễn. Bên cạnh đó, các chuyên gia quốc tế đã đưa ra nhiều khuyến nghị về tiêu chuẩn kỹ thuật, chính sách và giải pháp thúc đẩy UA.

Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết tích hợp UA vào chính sách quốc gia và tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho các bên liên quan. Việc thúc đẩy đổi mới thông qua các dự án thí điểm, môi trường thử nghiệm và hoạt động trình diễn cũng được coi là giải pháp quan trọng để đưa UA vào thực tiễn.

Bên cạnh đó, chia sẻ tri thức và tăng cường hợp tác quốc tế tiếp tục được xác định là yếu tố then chốt giúp các quốc gia học hỏi lẫn nhau và tận dụng các thông lệ tốt nhất. Các đại biểu thống nhất rằng UA không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là yếu tố chiến lược thúc đẩy bao trùm số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ UA Day 2026, VNNIC cũng triển khai các hoạt động hợp tác song phương với nhiều đối tác quốc tế như ICANN, Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Trung tâm điều phối tên miền quốc gia Nga, qua đó khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong hệ sinh thái Internet khu vực.

Thu Giang