Tăng cường phối hợp xây dựng chính sách, pháp luật về môi trường và tài nguyên

Nhiều luật được sửa đồng bộ để tháo gỡ chồng chéo

Chiều 15/5, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức lễ ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn từ tháng 5/2026 đến hết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; đồng thời trao đổi về hai dự án luật quan trọng gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).

Phát biểu tại lễ ký kết, bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho biết, xu hướng đổi mới công tác xây dựng pháp luật hiện nay là luật tập trung quy định các nguyên tắc, định hướng lớn; còn những nội dung chi tiết sẽ giao Chính phủ và các bộ, ngành quy định để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Theo bà Nguyễn Thanh Hải, yêu cầu này đặt ra đòi hỏi cơ chế phối hợp giữa cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra phải được đổi mới theo hướng tham gia từ sớm, từ xa. Thực tế trước đây, nhiều dự án luật chỉ được chuyển sang cơ quan thẩm tra sau khi đã hoàn thiện hồ sơ, dẫn đến mất nhiều thời gian xử lý nếu xuất hiện khác biệt về quan điểm.

"Việc phối hợp ngay từ đầu sẽ giúp thống nhất các nội dung lớn trước khi trình Quốc hội, qua đó nâng cao hiệu quả thảo luận và biểu quyết", bà Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh.

Cùng với công tác xây dựng luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng việc giám sát thực thi các văn bản dưới luật ngày càng có vai trò quan trọng nhằm bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống. Công tác theo dõi, giám sát cần được thực hiện thường xuyên, theo thời gian thực thay vì chỉ đánh giá định kỳ sau nhiều năm triển khai.

Theo bà Nguyễn Thanh Hải, trước mắt hai cơ quan sẽ tập trung phối hợp chặt chẽ trong quá trình sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 tới.

Liên quan đến sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, bà Nguyễn Thanh Hải đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát kỹ tính thống nhất với các luật liên quan như Luật Đầu tư, Luật Dầu khí, Luật Xây dựng… nhằm sớm xử lý các quy định chồng chéo, mâu thuẫn.

Đồng thời, việc sửa đổi luật cần bám sát tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW; trong khi sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cần gắn với Nghị quyết số 36-NQ/TW.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho rằng việc ký kết chương trình phối hợp diễn ra trong bối cảnh Quốc hội và Chính phủ đang đẩy mạnh cải cách thể chế, đổi mới phương thức xây dựng pháp luật và tinh gọn bộ máy quản lý nhà nước.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, năm 2026 Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai sửa đổi ba luật lớn gồm Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và Luật Đất đai. Tuy nhiên, khối lượng công việc thực tế còn lớn hơn khi Chính phủ đang quyết liệt thực hiện cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

"Bộ Nông nghiệp và Môi trường là một trong những bộ được giao tiên phong cải cách thủ tục hành chính. Tỷ lệ thủ tục thuộc thẩm quyền cấp bộ đã giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 25%. Điều này đồng nghĩa nhiều quy định pháp luật phải tiếp tục sửa đổi để phù hợp với mô hình quản lý mới", Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết.

Ngoài 3 luật đang được sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến tiếp tục điều chỉnh hơn 10 luật khác liên quan đến phân cấp, phân quyền; đồng thời rà soát hàng chục nghị định, thông tư để bảo đảm đồng bộ hệ thống pháp luật.

Ưu tiên hoàn thiện quy định về phát thải khí nhà kính, điện gió ngoài khơi và bảo vệ hệ sinh thái biển

Đối với Luật Bảo vệ môi trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho rằng vẫn còn nhiều nội dung chuyên môn cần tiếp tục làm rõ, nhất là các tiêu chí, ngưỡng đánh giá phát thải khí nhà kính, môi trường đô thị và các tiêu chuẩn cảnh báo môi trường.

Trong khi đó, việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cần giải quyết nhiều vấn đề thực tiễn mới phát sinh như đánh giá tác động môi trường đối với phát triển điện gió ngoài khơi, yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái biển và khai thác bền vững tài nguyên biển.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, các cuộc trao đổi giữa cơ quan quản lý và cơ quan thẩm tra của Quốc hội sẽ góp phần làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, qua đó xây dựng các quy định bảo đảm tính khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

Theo chương trình phối hợp được ký kết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội sẽ tăng cường phối hợp trong xây dựng, thẩm tra chính sách, pháp luật; giám sát việc thực thi pháp luật, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội và các cam kết quốc tế liên quan đến biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước.

Hai cơ quan cũng sẽ đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu, ứng dụng công nghệ hiện đại phục vụ công tác lập pháp, giám sát; phối hợp tổng kết thực tiễn, phản biện chính sách, đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đỗ Hương