Tạo cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến một số lĩnh vực

Dự thảo Nghị quyết hiện có bố cục gồm 3 chương, 13 điều. Trong đó, Chương I (có 4 điều, từ Điều 1 đến Điều 4), quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc thực hiện và giải thích từ ngữ. Chương II (có 7 điều, từ Điều 5 đến Điều 11) quy định về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Chương III (có 2 điều, Điều 12 và Điều 13), quy định về hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện.

Nghị quyết này dự kiến được thực hiện trong 3 năm. Trường hợp sau thời điểm hết hiệu lực nhưng thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả vẫn còn thì tiếp tục được thực hiện cho đến khi hết thời hạn này (không quá 2 năm). Điều 13 Nghị quyết quy định trách nhiệm tổ chức thực hiện của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan trong việc thực hiện Nghị quyết.

Thảo luận tại Hội trường, đa số đại biểu đồng tình, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo, chủ trì thẩm tra trong chuẩn bị, cập nhật, bổ sung kịp thời hồ sơ, tài liệu của dự án. Hầu hết các ý kiến thống nhất sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo cả về nội dung chính sách và kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Thay mặt cơ quan soạn thảo phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là Nghị quyết đặc thù mang tính chất thí điểm. Nghị quyết này sẽ có hiệu lực ngay sau khi Quốc hội thông qua để giải quyết những vấn đề cấp bách của thực tiễn.

Đối với ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết để áp dụng đối với tất cả các hoạt động về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chứ không chỉ áp dụng đối với ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, Nghị quyết 04 Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV chỉ cho phép ban hành Nghị quyết đặc thù của Quốc hội để xử lý vi phạm pháp luật trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo chấp hành đúng chủ trương của Trung ương. Phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết chỉ áp dụng để xử lý với các vi phạm trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; chưa áp dụng đối với các hoạt động khác trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Về ý kiến tích hợp nội dung của Nghị quyết này vào dự án Bộ luật Hình sự đang xây dựng, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, theo chỉ đạo của Trung ương, việc xây dựng Nghị quyết này để giải quyết những vấn đề cấp bách của thực tiễn. Dự kiến, Nghị quyết này sẽ có hiệu lực ngay sau khi Quốc hội thông qua. Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sẽ được Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp này và sẽ xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, dự kiến vào tháng 10/2026. Chính vì vậy, Nghị quyết sẽ có hiệu lực thi hành sớm hơn để áp dụng vào thực tiễn.

Do đó cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị trình Quốc hội thông qua Nghị quyết tại Kỳ họp này. Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã nghiên cứu để tích hợp các nội dung của Nghị quyết vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để đảm bảo tính thống nhất của pháp luật.

Về ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi để áp dụng việc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, thực hiện chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, cơ quan chủ trì soạn thảo đang tiếp tục xây dựng dự thảo hồ sơ Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý những vi phạm có liên quan và sẽ trình Quốc hội cho ý kiến sớm nhất.

Phát biểu kết luận Phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẩn trương tổng hợp đầy đủ ý kiến các vị đại biểu Quốc hội cả ở Tổ, ở Hội trường và ý kiến bằng văn bản, gửi đến Chính phủ và các cơ quan có liên quan để nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và bổ sung, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ, giải trình thấu đáo các ý kiến đại biểu Quốc hội và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối Kỳ họp này./.

Hải Liên