Tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em

Ảnh minh họa

Để thực hiện hiện được mục tiêu này, việc tạo lập một môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em đang ngày càng cấp thiết nhất là trước tình trạng bạo lực gia đình ngày một gia tăng, cùng những tác động tiêu cực từ môi trường sống xung quanh của trẻ em…

Nguy cơ gia tăng trẻ em bị bạo lực, xâm hại

Theo báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, bình quân một năm (giai đoạn 2008 – 2010) cả nước có khoảng 3.000 – 4.000 vụ bạo lực trẻ em và khoảng 100 em bị tử vong.

Còn theo báo cáo của 63 tỉnh, thành phố, trong 2 năm 2008 – 2009, tổng số vụ xâm hại tình dục trẻ em được phát hiện là 2.260 vụ. Số trẻ em bị xâm hại tình dục năm 2009 là 813 em, năm 2010 là 919 em, trong đó, trẻ em bị hiếp dâm chiếm 65,9%.

Tình trạng ngược đãi, xâm hại, bạo hành, buôn bán trẻ em đang diễn biến ngày một phức tạp, trở thành vấn đề xã hội bức xúc. Nhiều vụ bạo hành trẻ em liên tiếp được phát hiện mà thủ phạm chính là cha mẹ của các em. Mới đây nhất là trường hợp cháu Đỗ Đặng Anh Thư (10 tháng tuổi) bị cha đẻ của mình là Đỗ Anh Kiệt (32 tuổi, ngụ thôn 2, xã Hòa Bình, TP Kon Tum) ném mạnh xuống nền nhà khiến cháu bị chấn thương sọ não chỉ vì không yêu cầu được vợ về nhà.

Trước đó, bé Như Ý mới 9 tháng tuổi ở Đồng Tháp đã bị cha dượng đánh đập dã man trong khi mẹ ruột dùng điện thoại quay phim lại. Sau khi giám định pháp y bé Như Ý bị nhiều sẹo và vết thương phần mềm ảnh hưởng đến chức năng và thẩm mỹ, tỉ lệ thương tật 25%, loại thương tật vĩnh viễn…

Chưa bao giờ dư luận xã hội lại thấy vấn nạn bạo hành trẻ em bức xúc như lúc này.

Những khó khăn về kinh tế của một bộ phận các gia đình dẫn đến tình trạng sao nhãng, bỏ mặc trẻ em là điều kiện thuận lợi cho việc nảy sinh các hành vi ngược đãi, xâm hại tình dục, bạo lực, bóc lột trẻ em hoặc trẻ em vi phạm pháp luật.

Mặt khác, nguy cơ gia tăng trẻ em bị bạo lực, xâm hại mội phần là do sự biến đổi các giá trị xã hội, lối sống thực dụng, quá coi trọng đồng tiền và vật chất; tác động của phim ảnh, bạo lực khiêu dâm ngày càng khó kiểm soát; áp lực về đời sống tâm lý trong gia đình và xã hội gia tăng; tình trạng gia đình ly hôn, ly thân dẫn đến các sang chấn tâm lý, các hành vi “lệch chuẩn” ở trẻ em và người lớn, trẻ em có nguy cơ cao bị bỏ rơi, sao nhãng, đi lang thang, lao động kiếm sống, vi phạm pháp luật, bị bạo hành và xâm hại.

Các dịch vụ xã hội, đặc biệt các dịch vụ bảo vệ trẻ em, chưa đáp ứng kịp sự thay đổi của xã hội và nhu cầu của gia đình, người chăm sóc trẻ và trẻ em.

Tích cực thực hiện đầy đủ quyền trẻ em

Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm xã hội trong việc thực hiện các quyền trẻ em. Việc phổ biến, giáo dục chủ trương, chính sách pháp luật, nghị quyết, chỉ thị, chương trình của Đảng, Chính phủ được triển khai bằng nhiều hình thức để các cơ quan chức năng, người dân biết và thực hiện.

Xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, thực hiện có hiệu quả công tác phòng ngừa trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em bị bạo lực, xâm hại luôn là công tác được ưu tiên hàng đầu.

Năm 1990, Việt Nam là nước đầu tiên của châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Đồng thời, không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật về chăm sóc, bảo vệ trẻ em trong nhiều lĩnh vực.

Sự vào cuộc của các kênh truyền hình, phát thanh, báo chí và các phương tiện thông tin đại chúng đã tạo ra hiệu ứng xã hội tích cực trong việc bảo vệ trẻ em khỏi các nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và các nguy cơ khác. Nhiều vụ bạo lực, xâm hại trẻ em được chính các phương tiện thông tin đại chúng phát hiện, điều tra và phản ánh đã giúp các cơ quan chức năng xử lý các hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em theo quy định của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích cho trẻ em.

Những biện pháp nhằm thúc đẩy thực hiện quyền trẻ em, giảm nghèo đói và bất bình đẳng trong xã hội, tăng cường tiếp cận y tế, giáo dục, vui chơi giải trí và bảo vệ trẻ em được lồng ghép thông qua việc triển khai thực hiện các quyết định và các chương trình phát triển kinh tế xã hội của Chính phủ như: việc làm, giảm nghèo, nước sạch, phòng chống suy dinh dưỡng, tiêm chủng mở rộng, phổ cập giáo dục trung học cơ sở và các chính sách phúc lợi xã hội khác.

Đặc biệt, cam kết thực hiện Tuyên bố “Một thế giới phù hợp với trẻ em” năm 2002 của Đại Hội đồng Liên hợp quốc, Việt Nam đã triển khai xây dựng xã, phường phù hợp với trẻ em trên cơ sở xây dựng và ban hành Bộ Tiêu chuẩn xã, phường phù hợp với trẻ em năm 2004, bổ sung sửa đổi năm 2010, phấn đấu tạo môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ em ngay từ cấp cơ sở, giảm thiểu đáng kể các nguy cơ trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em bị tổn thương và tăng cường sự tham gia của trẻ em, trợ giúp kịp thời cho nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo.

Mai Chi