Thêm cơ hội tái hòa nhập cho người sau cai nghiện bằng nguồn vốn chính sách

Thực tế triển khai tại nhiều địa phương trong tháng 5 cho thấy chính sách đang nhanh chóng được đưa vào cuộc sống, với sự phối hợp giữa Ngân hàng Chính sách xã hội, lực lượng công an và chính quyền cơ sở.

Thêm một điểm tựa để bắt đầu lại

Theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg, chính sách tín dụng mới hướng đến người sau cai nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi trở lên, đã hoàn thành cai nghiện tự nguyện, cai nghiện bắt buộc hoặc hoàn thành điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế. Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất, kinh doanh có sử dụng lao động là người sau cai nghiện cũng thuộc diện được vay vốn theo quy định.

Nguồn vốn được sử dụng để học nghề, sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, qua đó giúp người sau cai nghiện có điều kiện xây dựng sinh kế và ổn định cuộc sống. Đây là điểm rất quan trọng bởi sau khi hoàn thành quá trình cai nghiện, một trong những khó khăn lớn mà nhiều người phải đối mặt chính là tìm việc làm, tạo thu nhập và có nguồn lực để bắt đầu lại.

Chính vì vậy, tín dụng chính sách không chỉ đơn thuần là hỗ trợ một khoản tiền. Đằng sau nguồn vốn là cơ hội để người sau cai nghiện tự tạo dựng sinh kế, khẳng định khả năng lao động và giảm dần sự phụ thuộc vào sự hỗ trợ của gia đình, cộng đồng.

Tại Đồng Nai, việc triển khai chính sách được thực hiện khá sớm và đồng bộ. Ngày 12/5, Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 phối hợp với Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Long Thành tổ chức tuyên truyền Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg cho các học viên đang cai nghiện. Nội dung tuyên truyền tập trung vào đối tượng, điều kiện vay, mức vay, thời hạn vay, lãi suất và thủ tục tiếp cận nguồn vốn sau khi hoàn thành cai nghiện trở về địa phương.

Cách làm này cho thấy chính sách tín dụng được đặt trong một quy trình hỗ trợ tương đối toàn diện: người đang cai nghiện được biết trước về cơ hội tiếp cận vốn, được hướng dẫn về điều kiện và thủ tục, từ đó có thể chủ động xây dựng kế hoạch nghề nghiệp, sản xuất, kinh doanh sau khi trở về cộng đồng.

Tiếp đó, ngày 13/5, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai đã có công văn về xây dựng bổ sung kế hoạch tín dụng giai đoạn 2026–2030 đối với chương trình cho vay người sau cai nghiện ma túy theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg.

Việc xây dựng kế hoạch tín dụng giai đoạn 2026–2030 có ý nghĩa quan trọng, bởi để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, nguồn vốn cần được chuẩn bị tương ứng với nhu cầu của người dân. Khi có kế hoạch cụ thể, việc bố trí nguồn lực, xác định đối tượng và tổ chức giải ngân sẽ chủ động hơn, hạn chế tình trạng chính sách có nhưng người đủ điều kiện lại khó tiếp cận vốn.

Từ góc độ này, tín dụng đối với người sau cai nghiện không còn được nhìn nhận như một chính sách hỗ trợ riêng lẻ mà từng bước được đặt trong tổng thể các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội, tạo việc làm và phòng, chống tái nghiện.

Nguồn vốn đi cùng niềm tin

Ngày 15/5, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Kế Sách phối hợp với Công an xã Phong Nẫm, Cần Thơ giải ngân khoản vay đầu tiên theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg cho một trường hợp trên địa bàn. Khoản vay trị giá 100 triệu đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương, dành cho hộ gia đình có người sau cai nghiện để cải tạo vườn, trồng mít.

Một khoản vay 100 triệu đồng có thể không phải là con số quá lớn so với nhu cầu vốn của một cơ sở sản xuất, kinh doanh. Nhưng với một gia đình đang tìm cách tạo dựng lại sinh kế sau quá trình cai nghiện, đây có thể là nguồn lực quan trọng để bắt đầu.

Đáng chú ý hơn, vốn vay được gắn trực tiếp với một phương án sản xuất cụ thể. Người vay không chỉ được hỗ trợ về tài chính mà còn có cơ hội biến nguồn vốn thành tài sản, cây trồng, việc làm và thu nhập trong tương lai.

Cũng tại Cần Thơ, ngày 15/5, Ngân hàng Chính sách xã hội Ngã Bảy phối hợp Công an phường Đại Thành giải ngân vốn vay theo Quyết định số 08 cho 2 trường hợp. Đây là những bước đi đầu tiên cho thấy chính sách đã chuyển sang giai đoạn giải ngân thực tế ngay trong tháng đầu tiên có hiệu lực.

Những khoản vay đầu tiên vì thế có ý nghĩa lớn hơn giá trị vốn. Đó là sự cụ thể hóa chủ trương hỗ trợ người sau cai nghiện bằng một công cụ thiết thực: Trao vốn để tạo sinh kế, thay vì chỉ hỗ trợ trong ngắn hạn.

Thực tế cho thấy tái hòa nhập cộng đồng là một quá trình không đơn giản. Sau cai nghiện, người lao động có thể phải đối diện với nhiều rào cản: thiếu việc làm, thiếu vốn, thiếu kỹ năng nghề, tâm lý mặc cảm và định kiến xã hội.

Bởi vậy, hiệu quả của chính sách tín dụng sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc giải ngân được bao nhiêu tiền mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối nguồn vốn với việc làm, đào tạo nghề và hỗ trợ sản xuất.

Cách triển khai tại nhiều địa phương cho thấy vai trò của sự phối hợp liên ngành khá rõ. Lực lượng công an nắm tình hình, rà soát và tuyên truyền đối tượng; chính quyền địa phương tổ chức triển khai; Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện các bước nghiệp vụ và giải ngân. Sự phối hợp này giúp nguồn vốn tiếp cận đúng đối tượng, đồng thời tạo điều kiện để người sau cai nghiện được hỗ trợ ngay từ trước và sau khi trở về địa phương.

Từ những bước triển khai đầu tiên, có thể thấy tinh thần xuyên suốt của Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg là tạo điều kiện để người sau cai nghiện có cơ hội tự đứng vững bằng lao động và sinh kế. Chính sách tín dụng vì vậy vừa mang tính kinh tế, vừa mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Một nguồn vốn ưu đãi có thể giúp một người mua con giống, cải tạo vườn, mở một cơ sở sản xuất nhỏ hay học một nghề mới. Nhưng giá trị lớn hơn của khoản vay chính là việc người vay có thêm cơ hội tự mình làm lại cuộc đời.

Đây cũng chính là ý nghĩa lâu dài của tín dụng chính sách đối với người sau cai nghiện: không chỉ giúp họ có vốn, mà còn giúp họ có thêm niềm tin và điều kiện để trở lại cuộc sống bình thường.

Khi có việc làm, có thu nhập và có một sinh kế ổn định, người sau cai nghiện sẽ có thêm nền tảng để xây dựng lại cuộc sống gia đình, giảm nguy cơ tái nghiện và trở thành người có ích cho cộng đồng.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục rà soát nhu cầu, chuẩn bị nguồn vốn, hướng dẫn thủ tục, đồng thời kết nối tín dụng với đào tạo nghề và tạo việc làm sẽ là yếu tố quan trọng để chính sách đi vào chiều sâu. Những khoản vay đầu tiên hay quá trình triển khai đồng bộ tại địa phương mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: Dùng tín dụng chính sách làm điểm tựa để người sau cai nghiện tự tạo dựng tương lai của chính mình.

BT