Thống nhất cao trong lập danh sách sơ bộ những người ứng cử Đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp

Thay mặt Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy vừa ký ban hành báo cáo Kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ hai bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo báo cáo, từ ngày 2/2 đến hết ngày 3/2, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã tiến hành tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ hai để lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Hội nghị hiệp thương lần thứ hai bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI ở cả Trung ương và địa phương và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, đúng thời gian theo quy định; thể hiện sự thống nhất cao trong việc thảo luận, lựa chọn, thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân.

Mặc dù thời gian rất ngắn nhưng công tác phân bổ, hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu đơn vị giới thiệu người ứng cử về cơ bản đảm bảo thời gian và đúng quy trình theo hướng dẫn về công tác bầu cử.

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị thực hiện đúng các bước giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, theo sự phân bổ về cơ cấu, thành phần, số lượng. Việc tổ chức lấy ý kiến nhận xét và sự tín nhiệm của cử tri nơi công tác được tiến hành một cách nghiêm túc, đúng quy định.

Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã bám sát các quy định của Luật Bầu cử, các văn bản hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam để kịp thời, chủ động triển khai việc giới thiệu người ứng cử đại biểu HĐND các cấp đúng theo quy định của pháp luật.

Việc thỏa thuận lập danh sách sơ bộ người ứng cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp cơ bản bảo đảm các quy định về cơ cấu kết hợp nữ, trẻ, dân tộc, ngoài Đảng, đồng thời có sự điều chỉnh kịp thời về cơ cấu để bảo đảm phù hợp với tình hình địa phương, đơn vị. Việc giới thiệu người ứng cử về cơ bản đều bảo đảm số dư cần thiết, thể hiện tinh dân chủ, rộng rãi trong hiệp thương giới thiệu người ứng cử.

1.041 người vào danh sách sơ bộ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Ở Trung ương, ngày 2/2/2026, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tiến hành tổ chức Hội nghị Hiệp thương lần thứ hai để thỏa thuận lập danh sách sơ bộ của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Theo Nghị quyết số 1939/NQ-UBTVQH15 ngày 15/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh lần thứ nhất cơ cấu, thành phần, số lượng người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương và địa phương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương đã giới thiệu được 217 đại biểu.

Trên cơ sở tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội, hồ sơ, biên bản giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội của cơ quan, tổ chức, đơn vị gửi đến, ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi công tác đối với người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, Hội nghị đã biểu quyết để lập danh sách sơ bộ người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV.

Kết quả biểu quyết có 71/71 (tỷ lệ 100%) đại biểu tham dự nhất trí lập danh sách sơ bộ người của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở Trung ương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV.

Về cơ cấu người được giới thiệu: Các cơ quan Đảng: 10 người, tỉ lệ 4,60%; cơ quan Chủ tịch nước 2 người, tỉ lệ 0,92%; các cơ quan của Quốc hội (đại biểu Quốc hội chuyên trách ở trung ương): 145 người, tỉ lệ 66,82%; Chính phủ, cơ quan thuộc Chính phủ: 15 người, tỉ lệ 6,91%;

Bộ Quốc phòng (bao gồm Bộ trưởng, cơ quan Bộ, các quân khu, quân chủng): 14 người, tỉ lệ 6,45%; Bộ Công an (bao gồm cả Bộ trưởng): 3 người, tỉ lệ 1,38%; Tòa án nhân dân tối cao 1 người, tỷ lệ 0,46%; Viện kiểm sát nhân dân tối cao 1 người tỷ lệ 0,46%; Kiểm toán nhà nước: 1 người, tỉ lệ % 0,46%;

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên: 25 người, tỉ lệ 11,52%.

Cơ cấu kết hợp: Trong số 217 người được giới thiệu ứng cử có: Phụ nữ 51 người (tỉ lệ 23,5%); dân tộc thiểu số 21 người (tỉ lệ 9,68%); tái cử 138 người (tỷ lệ 63,59%). Về trình độ: đại học 28 người (12,9%); trình độ trên đại học là 189 người (87,09%); người ứng cử trẻ tuổi 1 người (0,46%); người ứng cử là người ngoài Đảng: 5 người (2,30%).

Ở địa phương: Theo báo cáo, các địa phương đã lập danh sách sơ bộ 824 người ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XVI.

Về cơ cấu kết hợp trong tổng số 824 người ứng cử do địa phương giới thiệu, người ứng cử là phụ nữ có 420 người, tỉ lệ 50,97%. Các tỉnh, thành phố có tỉ lệ phụ nữ ứng cử cao như: Thái Nguyên, Phú Thọ, Đà Nẵng, Bắc Ninh, Cao Bằng, Hải Phòng, Quảng Ngãi, Thanh Hóa.

Người ứng cử là người dân tộc thiểu số có 208 người (tỉ lệ 25,24%), người ứng cử là người ngoài Đảng: có 90 người (tỉ lệ 10,92%).

Người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi 227 người, chiếm 27,54%. Một số tỉnh có tỉ lệ người ứng cử là người trẻ tuổi cao như: Đồng Nai, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Thái Nguyên.

Số lượng tái cử là 111 người (22,2%). Một số tỉnh, thành phố có tỉ lệ người tái cử cao như Cần Thơ, Gia Lai, Lai Châu, Tây Ninh. Có 23 người tự ứng cử (tỉ lệ 2,79%).

Về trình độ, trình độ đại học là 381 người (46,23%); trình độ trên đại học là 488 (59,22%); trình độ dưới đại học 21 người (2,54%).

Như vậy, kết thúc hội nghị hiệp thương lần thứ hai, tính chung ở cả Trung ương và địa phương, tổng số người được đưa vào danh sách sơ bộ là 1.041 người (gồm 217 người ở Trung ương và 824 người ở địa phương), đạt tỉ lệ 2,08 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu, đảm bảo số dư theo quy định của Luật Bầu cử, đảm bảo đúng định hướng về cơ cấu, thành phần

Cơ cấu kết hợp chung của cả nước như sau: Người ứng cử là phụ nữ 471 người, tỉ lệ 45,24%; người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) 228 người, tỉ lệ 21,9%; người ứng cử là người dân tộc thiểu số 229 người, tỉ lệ 21,99%; người ứng cử là người ngoài Đảng 95 người, tỉ lệ 9,12%; người ứng cử là đại biểu Quốc hội khóa XV tái cử:145 người, tỉ lệ 29%.

5.078 người ứng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh

Tổng số đại biểu được bầu theo luật định là: 2.555 người.

Theo báo cáo, tổng số người ứng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh sau Hội nghị hiệp thương lần hai là 5.078 người, giảm 34 người so với dự kiến tại hội nghị hiệp thương lần thứ nhất, đạt tỷ lệ bình quân là 1.98 lần trên số đại biểu được bầu.

Về cơ cấu kết hợp, người ứng cử là phụ nữ có 2.359 người, tỉ lệ 46,45%. Một số tỉnh có tỉ lệ cao như Hưng Yên, Ninh Bình, Quảng Ninh, Đắc Lắc, Thái Nguyên.

Người ứng cử là người trẻ tuổi có 1.424 người, tỉ lệ 28,04%. Một số tỉnh có tỉ lệ cao như: Sơn La, Thái Nguyên, Ninh Bình.

Người ứng cử là người ngoài Đảng có 668 người, tỉ lệ 13,15%. Một số tỉnh, thành phố có tỉ lệ khá cao như: Hưng Yên, Thái Nguyên, Tây Ninh, Thanh Hóa.

Người ứng cử là người dân tộc thiểu số: Có 938 người, tỉ lệ 18,47%. Một số tỉnh có tỉ lệ cao như: Cao Bằng, Lai Châu, Lạng Sơn, Điện Biên.

Người ứng cử là người tái cử có 1.282 người, tỉ lệ 25,2%.

Số người tự ứng cử: 20 người (tỉ lệ 0,39%).

Về trình độ, trên đại học 2.671 người (52,61%); đại học 2.619 người (51,57%); dưới đại học 186 người (3,52%).

75.878 người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã

Tổng số đại biểu HĐND cấp xã được bầu theo luật định là: 75.878 người.

Theo báo cáo nhanh của 31/34 tỉnh, tổng số người ứng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh sau Hội nghị hiệp thương lần hai là 136.279 người, đạt tỷ lệ bình quân là 1,79 lần trên số đại biểu được bầu. Trong đó:

Về cơ cấu kết hợp, phụ nữ có 53.493 người, tỉ lệ 39,25%; người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) có 43.161 người, tỉ lệ 31,67%; ngoài Đảng có 18.755 người, tỉ lệ 13,76%; dân tộc thiểu số có 30.357 người, tỉ lệ 22,27%; tôn giáo 3.542 người, tỉ lệ 2,59%; số lượng đại biểu tái cử: 43.269 người, tỉ lệ 57,02%.

Về trình độ, trình độ trên đại học: 16.455 người, tỉ lệ 12,07%; trình độ đại học: 75.476 người, tỉ lệ 55,38%; trình độ dưới đại học: 26.144 người, tỉ lệ 19,18%.

Số người tự ứng cử: 145 người, tỉ lệ 0,1%.

Qua tổng hợp báo cáo kết quả hội nghị hiệp thương lần thứ hai, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam kiến nghị:

Thứ nhất, đề nghị các cơ quan, tổ chức, đơn vị bám sát tình hình ở địa phương, kịp thời điều chỉnh nhân sự để giới thiệu bảo đảm đủ và đúng cơ cấu, thành phần, số lượng người ứng đại biểu HĐND các cấp, đặc biệt quan tâm đến cơ cấu về phụ nữ, người dân tộc thiểu số, người ngoài Đảng, trẻ tuổi...

Thứ hai, đề nghị các địa phương kịp thời tập hợp số liệu về bầu cử đầy đủ, chính xác, đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tổng hợp số liệu, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

Thứ ba, đề nghị Hội đồng bầu cử Quốc gia điều chỉnh thời gian giữa các lần hiệp thương hợp lý để việc thực hiện các bước quy trình bầu cử thuận lợi hơn ở các kỳ bầu cử tiếp theo.

Toàn Thắng