Thông qua Báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

Dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) được kết cấu gồm 05 chương, 35 điều (tăng 02 điều so với Luật Hoà giải ở cơ sở năm 2013).

Về nội dung cơ bản, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số nguyên tắc tổ chức, hoạt động hoà giải ở cơ sở để bảo đảm phù hợp, thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu, bối cảnh mới.

Đồng thời, sửa đổi theo hướng quy định kinh phí cho hoạt động hoà giải ở cơ sở do ngân sách nhà nước bảo đảm thay vì hỗ trợ như trước đây nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn; bổ sung tiêu chuẩn của hoà giải viên về “Không trong thời gian bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự” để bảo đảm chặt chẽ.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung việc bầu hoà giải viên có thể được thực hiện tại từng cụm dân cư, thôn, tổ dân phố. Sửa đổi kết quả bầu hoà giải viên để phù hợp thực tiễn sắp xếp thôn, tổ dân phố hiện nay.

Đặc biệt, chỉ định hoà giải viên là quy định hoàn toàn mới. Theo đó, việc chỉ định hoà giải viên được thực hiện trong trường hợp đã tổ chức bầu hoà giải viên nhưng không đạt mục tiêu đề ra hoặc không thể tổ chức bầu hoà giải viên do sự kiện bất khả kháng.

Ngoài ra, dự thảo Luật bổ sung một số quyền của hoà giải viên để tạo điều kiện cho hoà giải viên có thể hoàn thành tốt nhất hoạt động hoà giải; quy định rõ phạm vi tham gia, hình thức tham gia, quyền và nghĩa vụ của người được mời tham gia hoà giải ở cơ sở; bổ sung quyền, nghĩa vụ của các bên để phù hợp với thực tiễn.

Bổ sung các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hoà giải ở cơ sở như bầu hoà giải viên, bầu Tổ trưởng tổ hoà giải và việc hoà giải có thể bằng hình thức trực tuyến; UBND cấp xã có trách nhiệm triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi các quy định về nội dung quản lý nhà nước về hoà giải ở cơ sở. Quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền hiện nay.

Dự thảo Luật sau khi tiếp thu, chỉnh lý có 5 chương, 35 điều, không thay đổi về tổng số điều so với dự thảo Luật đã trình Quốc hội. Trong đó: tiếp thu, chỉnh lý tại 21 điều; bổ sung 1 điều về bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở (Điều 5); giảm 1 điều quy định về trách nhiệm của UBND các cấp (Điều 32) và tích hợp một phần nội dung tại điều này vào quy định về trách nhiệm quản lý Nhà nước về hòa giải ở cơ sở (tại Điều 31).