Thông qua nguyên tắc Pháp lệnh về thủ tục đưa người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc

Trình bày tờ trình, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết, dự thảo Pháp lệnh được xây dựng nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc.

Dự thảo bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử; sửa đổi trình tự, thủ tục phiên họp theo hướng giao thẩm phán chủ động điều hành việc hỏi, tranh luận phù hợp với từng vụ việc. Dự thảo cũng rút ngắn thời hạn tòa án xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc từ 15 ngày xuống 10 ngày, trường hợp phức tạp từ 30 ngày xuống 20 ngày; quy định tại phiên họp có tính chất sơ thẩm, nếu kiểm sát viên vắng mặt thì tòa án không phải hoãn phiên họp.

Thẩm tra dự án Pháp lệnh, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Pháp lệnh mới để sửa đổi toàn diện Pháp lệnh số 01/2022/UBTVQH15. Cơ quan thẩm tra cho rằng dự thảo cơ bản phù hợp với Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 và các luật có liên quan; hồ sơ đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Tòa án nhân dân Tối cao tiếp tục rà soát kỹ các quy định về người bị đề nghị có nơi cư trú ổn định và không có nơi cư trú ổn định; bổ sung trường hợp đình chỉ khi hết thời hiệu áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc; phân tách rõ việc gửi quyết định của Tòa án chưa có hiệu lực để thực hiện quyền khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị với việc gửi quyết định đã có hiệu lực để thi hành. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát điều khoản chuyển tiếp, bảo đảm đồng bộ giữa thời điểm Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và thời điểm Pháp lệnh dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/8/2026.

Đối với quy định về phương thức điện tử trong gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu, cơ quan thẩm tra tán thành nhưng đề nghị làm rõ yêu cầu thu thập, khai thác, chia sẻ, lưu trữ dữ liệu đúng mục đích, đúng thẩm quyền, bảo đảm an toàn thông tin, nhất là dữ liệu cá nhân của người chưa thành niên.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết ban hành Pháp lệnh mới, cơ bản tán thành các nội dung sửa đổi, bổ sung của dự thảo. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Tòa án nhân dân Tối cao phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan tiếp thu tối đa ý kiến tại phiên họp, tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh một số nội dung cần thể hiện rõ, gồm: Bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương thức điện tử gắn với số hóa hồ sơ và bảo mật thông tin; bổ sung trường hợp đình chỉ khi hết thời hiệu; giữ quy định phòng họp thân thiện, an toàn; bảo đảm thẩm phán chủ động, linh hoạt trong điều hành phiên họp; quy định phù hợp về sự có mặt của Kiểm sát viên tại phiên họp sơ thẩm và phúc thẩm; tiếp tục rà soát câu chữ, kỹ thuật văn bản và tính thống nhất với các luật liên quan.

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã biểu quyết và thống nhất 100% thông qua về nguyên tắc dự thảo Pháp lệnh và kết luận của phiên họp, giao các cơ quan tiếp thu, hoàn thiện để trình ký ban hành trong thời gian sớm nhất.

Nguyễn Hoàng