Thủ tướng: Phát triển kinh tế hàng không, khu thương mại tự do thế hệ mới tại sân bay Gia Bình

Cùng đi với Thủ tướng có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan, TP. Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh.

Tại nút giao tuyến đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô với tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, Thủ tướng đã kiểm tra thực địa tình hình triển khai 2 dự án này, sau đó di chuyển về sân bay Gia Bình. Tại sân bay, Thủ tướng kiểm tra tình hình triển khai các hạng mục như nhà ga VIP, đài kiểm soát không lưu, xây dựng khu tái định cư… Sau đó, tại xã Gia Bình, Thủ tướng đã chủ trì cuộc làm việc với các bộ, ngành, cơ quan, địa phương.

Dự án cảng hàng không quốc tế Gia Bình là công trình trọng điểm quốc gia, được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tháng 12/2025; tổng mức đầu tư hơn 196.000 tỷ đồng, với quy mô khoảng 1.884 ha; được xây dựng theo các chuẩn mực quốc tế, trở thành cảng hàng không thông minh, xanh, bền vững, thế hệ mới đẳng cấp quốc tế, đạt tiêu chuẩn 5 sao.

Về lộ trình thực hiện, trong giai đoạn đầu đến năm 2030, dự án sẽ hoàn thiện hai đường cất hạ cánh, nhà ga hành khách, nhà ga VIP cùng các hạng mục kỹ thuật và logistics; trong đó hoàn thành xây dựng các công trình cần thiết để phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Khi hoàn thành giai đoạn 1, sân bay sẽ có khả năng đón khoảng 30 triệu lượt khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Từ sau năm 2030 đến 2050, sân bay sẽ tiếp tục được mở rộng với bốn đường cất hạ cánh, nâng công suất lên 50 triệu lượt khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Hiện các công việc liên quan đang được triển khai rất khẩn trương. Về giải phóng mặt bằng cho sân bay, đến nay, đã tạm bàn giao 1.259,45 ha/1.884,93 ha đất (đạt 66,82%), trong đó, cơ bản hoàn thành chi trả tạm ứng toàn bộ đất nông nghiệp giao lâu dài cho các hộ dân. Cùng đó, các dự án tái định cư, hoàn trả nghĩa trang cũng được khẩn trương thực hiện.

Song song với đó, hiện nay các nhà thầu gấp rút thi công trên diện tích có mặt bằng sạch, như tháp không lưu (đạt 15% khối lượng thi công của tháp), công trình phụ trợ phục vụ bay. Tại nhà ga VIP, công tác ép cọc đạt tỉ lệ 100%, công tác đào, bóc hữu cơ đạt 100%, hiện đang thực hiện công tác bê tông lót móng; kế hoạch hoàn thành hầm vào giữa tháng 4/2026. Tại khu bay, công tác xử lý nền đất yếu đạt tỉ lệ 24%. Với hạng mục đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ, nhà thầu tập trung thi công xử lý nền cho các khu vực đã được bàn giao mặt bằng để chuẩn bị cho công tác thi công chính, bắt đầu từ tháng 4/2026.

Về giao thông kết nối sân bay Gia Bình, theo quy hoạch, có các tuyến đường bộ gồm cao tốc Hà Nội-Gia Bình dài 41 km, cao tốc Gia Bình-Hải Phòng (cảng Lạch Huyện) dài khoảng 75-80 km (chưa triển khai đầu tư), đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô đang triển khai, dự kiến khai thác năm 2027. Cùng với đó là các tuyến đường sắt được quy hoạch, triển khai như đường sắt Hà Nội-Quảng Ninh, đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đường sắt đô thị Hà Nội kéo dài…; đề xuất tổ chức tuyến vận tải đường sông.

Trong đó, cao tốc Hà Nội - Gia Bình là tuyến đường trực tiếp kết nối và là điều kiện tiên quyết để sân bay Gia Bình có thể đi vào vận hành kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Hiện tuyến đường này đã được giao 2 địa phương Hà Nội và Bắc Ninh triển khai theo phương thức PPP.

Về dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng thực hiện đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, UBND TP. Hà Nội cho biết tổng diện tích trên địa bàn khoảng 201 ha, đến nay, đã thu hồi đất công và chi trả tiền đền bù cho người dân với tổng diện tích có thể bàn giao cho nhà đầu tư dự kiến đạt 163,9 ha (đạt khoảng 81%), dự kiến, trong tháng 3 này có thể hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng. Tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện công tác kiểm đếm, quy chủ phần diện tích đất thu hồi theo mốc giải phóng mặt bằng được xác lập.

Phát triển kinh tế hàng không và mở ra không gian phát triển mới hiện đại

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương triển khai ngay Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ 10%, nhất là trong bối cảnh thế giới diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; phải phát huy tinh thần chủ động, dựa vào nguồn lực bên trong là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định.

Thủ tướng nhấn mạnh phương châm "4 không" trong sử dụng thời gian: Không lãng phí một ngày, không chậm trễ trong một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không để bị động trong cả năm.

Thủ tướng hoan nghênh Bộ Công an, tỉnh Bắc Ninh, chủ đầu tư đã tích cực triển khai các công việc trong 3 tháng qua ngay sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết thông qua chủ trương đầu tư sân bay Gia Bình vào tháng 12/2025, đạt nhiều kết quả trong triển khai khu tái định cư, giải phóng mặt bằng, thi công nhà ga VIP, đài kiểm soát không lưu, đường băng…

Thủ tướng chỉ rõ các mục tiêu cần quán triệt: Xây dựng sân bay Gia Bình lưỡng dụng (phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng), thông minh, văn minh, hiện đại; khu kinh tế hàng không, trong đó có khu thương mại tự do thế hệ thứ hai mở, hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng; mở ra không gian phát triển mới hiện đại cho Hà Nội, Bắc Ninh và đồng bằng sông Hồng, kết nối các cực tăng trưởng quan trọng như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh; kết nối giao thông hiện đại của đồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô, kết nối quốc tế; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Thủ tướng chỉ đạo Bắc Ninh cần điều chỉnh quy hoạch liên quan với tầm nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn, tầm nhìn trăm năm, hoàn thành chậm nhất trong tháng 4; các cơ quan đề xuất Chính phủ điều chỉnh các quy hoạch mang tính liên vùng.

Cơ bản đồng ý về chủ trương với các đề xuất, kiến nghị của Hà Nội, Bắc Ninh, Thủ tướng cho rằng cần vận dụng mở rộng Nghị quyết số 03/2025/NQ-CP ngày 14/08/2025 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, và các cơ chế khác như thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp; nếu cần các cơ chế bổ sung thì các cơ quan báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền, trong đó trình Chính phủ ban hành một nghị quyết mới để thí điểm những cơ chế chưa có, giải quyết các vướng mắc.

Thủ tướng cũng chỉ rõ, tiến độ tất cả các công trình thuộc hệ sinh thái sân bay Gia Bình, trong đó có các đường kết nối trong giai đoạn 1 phải bám sát tiến độ xây dựng sân bay. Bắc Ninh hoàn thành việc giải phóng mặt bằng cho giai đoạn 1 trước ngày 30/4, giai đoạn 2 trước ngày 30/6/2026.

Về thành lập khu thương mại tự do thế hệ 2, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an, tỉnh Bắc Ninh, chủ đầu tư đề xuất. Bộ Tài chính cân đối sử dụng nguồn tăng thu để hỗ trợ cho sân bay Gia Bình vì đây là công trình khẩn cấp về an ninh quốc phòng, phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Thủ tướng giao EVN chủ trì về hệ thống điện kết nối sân bay, VNPT về viễn thông, tỉnh Bắc Ninh về cấp nước, bảo đảm hệ thống cây xanh. Về vật liệu xây dựng, tỉnh Bắc Ninh phải hỗ trợ, bảo đảm cho cả Hà Nội để phục vụ sân bay Gia Bình và các dự án liên quan trên tinh thần cấp mỏ trực tiếp cho nhà thầu.

Thăm hỏi, tặng quà, động viên các đơn vị đang thi công ngày đêm trên các công trường, Thủ tướng động viên anh em tập trung lực lượng, máy móc, thiết bị, nỗ lực vượt mọi khó khăn, làm "3 ca, 4 kíp", "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương", "vượt nắng thắng mưa, không thua bão gió" để bảo đảm tiến độ các hạng mục.

Thủ tướng lưu ý trồng nhiều cây xanh, bảo đảm các nút giao thông "sáng xanh, sạch, đẹp"; bảo đảm đầu tư đồng bộ giữa các tuyến đường kết nối; quy hoạch khu vực cảng hàng không quốc tế Gia Bình để phát triển kinh tế hàng không, logistics, dịch vụ liên quan sân bay.

Tại khu vực tái định cư tại xã Gia Bình và xã Đông Cứu, Thủ tướng nhấn mạnh đây là cơ hội tái thiết khu dân cư phát triển đồng bộ hơn, bảo đảm đầy đủ các hạ tầng đồng bộ về giao thông, điện nước, viễn thông, thiết chế văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục; tỉnh Bắc Ninh nỗ lực bảo đảm người dân trong vùng dự án di dời đến nơi ở mới có cuộc sống vật chất và tinh thần tốt hơn nơi ở cũ.

Thủ tướng nhấn mạnh, các công trình đúng tiến độ nhưng phải nâng cao chất lượng, bảo đảm kỹ thuật, mỹ thuật, an toàn, vệ sinh môi trường, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Các bộ ngành phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả, giải quyết công việc theo thẩm quyền, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp có thẩm quyền.

Hà Văn