Tiếng Đức với giáo dục kỹ thuật-công nghệ ở Việt Nam

Gần đây trong giới trẻ nói riêng và xã hội nhìn rộng ra có xu hướng chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ để giao tiếp trong mọi mặt của cuộc sống. Đó là một thực tiễn khách quan mà lý do gồm cả bề nổi lẫn bề sâu xin được bàn luận trong một dịp khác.

Tôi muốn nói về một số ngôn ngữ quan trọng mà nếu nắm được nó như một ngoại ngữ thứ 2 sau tiếng Anh, sẽ mang lại những lợi thế to lớn.

Tôi đã nhiều lần được qua các nước châu Âu , Hoa Kỳ, Australia, Nhật Bản và cũng được học tập ở Nga trong nhiều năm. Không rõ những người làm việc trong lĩnh vực khoa học nhân văn nghĩ thế nào nhưng về lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật thì theo tôi, trên thế giới có 4 ngôn ngữ liên quan mật thiết đến những đổi mới, phát minh và sáng chế, đó là: Hoa Kỳ (và một số nước dùng tiếng Anh như ngôn ngữ chính), Đức, Nhật, Pháp.

Trên thực tế các hệ thống kỹ thuật và công nghệ hiện đại mặc dù phải hợp chuẩn quốc tế nhưng vẫn mang đặc thù riêng rõ nét của châu Âu, Hoa Kỳ hoặc Nhật Bản. Chúng ta đều biết đầu tàu của châu Âu trong lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ phải kể tới Đức trước tiên, rồi sau đó mới là Pháp và các nước khác.

Đức là quốc gia sở hữu nền tảng nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu và triển khai ứng dụng khoa học, công nghệ hùng hậu nhất ở châu Âu. Chính vì vậy, Đức cũng sở hữu nhiều công ty sản xuất máy móc, thiết bị công nghệ cao nổi tiếng toàn cầu như Siemen, Thysen, BMW, Demler- Mercedez, v.v. Nền tảng của sự sáng tạo và đổi mới  trong lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật của Đức chính là lối tư duy và hành động  mang đặc tính Đức có truyền thống từ lâu đời.

Trên bề nổi của quá trình giao tiếp quốc tế, toàn cầu hóa và hội nhập tuy diễn ra ngày nay chủ yếu bằng tiếng Anh, nhưng có nhiều điều cốt lõi hay cái gốc của vấn đề vẫn được tư duy và diễn đạt bằng tiếng Đức, Pháp hoặc Nhật mà nhiều khi không phải ai bên ngoài cũng thấu hiểu được một cách tường tận và sâu sắc, người ta thường dùng thuật ngữ “ chuyện bếp núc hay diễn biến sau hậu trường” là vậy.

Hơn thế nữa, như chúng ta vẫn biết “thương trường là chiến trường” nên những bí quyết trong lĩnh vực sáng tạo ra công nghệ mang tính cạnh tranh cao không phải dễ dàng có được qua kênh chính thức, phổ cập bằng tiếng Anh.

Đối với một quốc gia đang trên đường công nghiệp hóa, đổi mới kỹ nghệ, xây dựng cơ sở hạ tầng (như nước ta) thì phải ưu tiên hàng đầu định hướng giáo dục công nghệ, kỹ thuật chứ không thể ai cũng đua nhau đi học các ngành quản trị kinh doanh, marketing, tài chính-kế toán , bất động sản… như hiện nay. Đành rằng khu vực dịch vụ là quan trọng nhưng phải trên cơ sở bộ xương là hạ tầng công nghệ - kỹ thuật vững chắc và có tính cạnh tranh .

Thiết nghĩ những người lãnh đạo đất nước có tầm nhìn xa phải thấy rằng ngay từ hôm nay, cần chuẩn bị cho tương lai một đội ngũ đông đảo nhân lực trẻ tuổi để sau này phát triển các mũi nhọn công nghệ, kỹ thuật cao phù hợp với mục tiêu và điều kiện của đất nước.

Cụ thể là nên chọn các em học sinh có năng lực khoa học tự nhiên và kỹ thuật để bồi dưỡng định hướng từ cấp phổ thông những môn học phù hợp mà ngôn ngữ là một phần rất quan trọng.

Thiết nghĩ, với những ai có ý định trở thành kỹ sư công nghệ thì các trường đại học và trung tâm dạy nghề của  Đức sẽ là một lựa chọn tốt bởi lẽ lối tư duy về công nghệ - kỹ thuật của Đức có những nét ưu việt nổi trội về tính chính xác, độ hoàn hảo, thân thiện môi trường, tiết kiệm chi phí cao nhưng vẫn giàu chất nghệ thuật.

Phạm Gia Minh