TPHCM: Trao quyền cho chủ đầu tư, tăng tốc phát triển nhà ở xã hội

Đẩy nhanh tiến độ dự án NOXH

Bộ Xây dựng vừa ban hành Văn bản số 5844/BXD-QLN hướng dẫn công tác thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng đối với dự án NOXH, gửi Sở Xây dựng TPHCM. Các doanh nghiệp (DN) đánh giá đây là "bước ngoặt" pháp lý quan trọng, khi chính thức công nhận quyền "lựa chọn" của chủ đầu tư trong việc áp dụng các cơ chế ưu đãi đặc thù.

Cụ thể, Bộ Xây dựng cho phép chủ đầu tư linh hoạt lựa chọn quy trình, thủ tục để rút ngắn thời gian triển khai dự án. Qua đó, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý kéo dài, đẩy nhanh tiến độ đưa sản phẩm đến tay người thu nhập thấp.

Thay vì tuân thủ quy trình cứng nhắc, doanh nghiệp phát triển NOXH có thể lựa chọn một trong hai phương án để được miễn giấy phép xây dựng: Áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 201/2025/QH15 (Nghị quyết 201) để tự thẩm định dự án; hoặc thực hiện thẩm định tại cơ quan chuyên môn nhằm hưởng cơ chế miễn cấp phép theo Luật Xây dựng số 135/2025/QH15.

Đánh giá về Văn bản số 5844/BXD-QLN, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), cho rằng đây là động thái "tháo gỡ trúng và đúng" những vướng mắc cốt lõi của các dự án NOXH.

Theo ông Châu, điểm mấu chốt là nếu chủ đầu tư tự tin về năng lực và muốn đẩy nhanh tiến độ, có thể lựa chọn phương án tự tổ chức thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi theo Nghị quyết 201. Khi đó, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật, đồng thời lược bỏ khâu chờ phê duyệt của cơ quan nhà nước ở giai đoạn đầu.

Ngược lại, với những chủ đầu tư muốn có "bảo chứng" kỹ thuật để được miễn giấy phép xây dựng theo Luật Xây dựng 2025, có thể đề nghị Sở Xây dựng địa phương thực hiện thẩm định.

Một điểm đáng chú ý là Bộ Xây dựng cho phép lồng ghép thủ tục phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Theo đó, việc thẩm định thiết kế PCCC được thực hiện đồng thời trong quá trình cấp phép xây dựng (nếu có) hoặc trong khâu thẩm định chuyên môn. Thời hạn xử lý tối đa 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Theo đề án của Chính phủ về đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH trên cả nước, TPHCM được giao chỉ tiêu phát triển gần 200.000 căn. Từ kết quả triển khai thời gian qua, giai đoạn 2026–2030, TPHCM phải phát triển hơn 181.000 căn, trong đó riêng năm 2026 cần hoàn thành 28.500 căn.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Thành phố có 1 dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng với quy mô 580 căn; lũy kế có 12 dự án đang thi công với quy mô khoảng 10.300 căn. Dự kiến, 41 dự án sẽ khởi công trước ngày 30/6/2026, với quy mô khoảng 29.200 căn.

Theo thống kê của Sở Xây dựng TPHCM, giai đoạn 2026–2027, Thành phố tập trung giải quyết thủ tục đầu tư cho 72 dự án, quy mô khoảng 67.000 căn, nhằm phấn đấu đạt chỉ tiêu Thủ tướng giao.

Các DN bất động sản nhận định, cùng với việc cắt giảm thủ tục hành chính của Thành phố, Văn bản số 5844/BXD-QLN là "bước ngoặt" pháp lý quan trọng, giúp đẩy nhanh tiến độ, sớm bàn giao sản phẩm đến tay người dân.

Tăng tốc phát triển NOXH cho công nhân, người lao động

Theo HoREA, sau sáp nhập, với dân số trên 14 triệu người, nhu cầu nhà ở tại TPHCM rất lớn. Mới đây, Liên đoàn Lao động TPHCM công bố nhu cầu NOXH trên địa bàn lên tới khoảng 974.000 căn hộ.

Theo ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động TPHCM, khảo sát hơn 200.000 người lao động (NLĐ) cho thấy có đến 95% mong muốn mua nhà. Tuy nhiên, với thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng, việc an cư vẫn là bài toán khó.

Để từng bước đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho người lao động, Liên đoàn Lao động TPHCM đã triển khai nhiều giải pháp. Nổi bật là chương trình hợp tác với các doanh nghiệp, đặt mục tiêu đến năm 2030 cung ứng khoảng 80.000 căn hộ, với đa dạng sản phẩm từ thuê, mua đến thuê mua, giá phù hợp cho công nhân, người lao động.

Theo các biên bản hợp tác, Liên đoàn Lao động TPHCM trực tiếp khảo sát, tổng hợp nhu cầu nhà ở của công nhân tại các khu chế xuất, khu công nghiệp theo từng hình thức. Trên cơ sở đó, tổ chức công đoàn cung cấp dữ liệu đầu vào để doanh nghiệp xây dựng phương án đầu tư phù hợp thực tế.

Ông Lê Xuân Lành, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phát triển dịch vụ LNT 7979 - một trong những doanh nghiệp đã ký kết hợp tác với LĐLĐ TPHCM triển khai xây dựng 30.000 căn NOXH trong giai đoạn 2026–2030, cho biết doanh nghiệp sẽ phát triển các sản phẩm nhà ở chất lượng, giá hợp lý cho người lao động, đồng thời nghiên cứu phương án tài chính tối ưu để bảo đảm đầu ra.

"Nếu chỉ tính lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ không chọn NOXH. Tuy nhiên, sau đại dịch, khi chứng kiến làn sóng lao động rời Thành phố, DN nhận ra việc giữ chân người lao động chính là giữ nền tảng phát triển lâu dài. Mục tiêu doanh nghiệp hướng tới là mô hình 'đô thị công nhân' – nơi người lao động không chỉ 'có chỗ ở' mà còn 'sống được, sống tốt', gắn bó lâu dài với Thành phố", ông Lành chia sẻ.

Đẩy mạnh tín dụng cho người mua NOXH

Theo các chuyên gia, bên cạnh việc đẩy mạnh nguồn cung, việc bảo đảm đầu ra cho sản phẩm NOXH cũng rất quan trọng. Thực tế cho thấy, phần lớn người mua, thuê mua chưa đủ năng lực tài chính và cần sự hỗ trợ từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi.

Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2, việc điều chỉnh mức thu nhập tối đa đối với người mua NOXH (người độc thân không quá 25 triệu đồng/tháng; vợ chồng không quá 50 triệu đồng/tháng…) sẽ góp phần thúc đẩy và mở rộng tín dụng NOXH hiệu quả.

"Khi điều kiện thu nhập được điều chỉnh phù hợp thực tế, bảo đảm cân đối chi phí sinh hoạt và khả năng trả nợ, sẽ mở rộng đối tượng đủ điều kiện tiếp cận chính sách, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân vay vốn mua, thuê mua NOXH. Đây là yếu tố cốt lõi, là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng tín dụng NOXH", ông Lệnh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, khi nguồn cung được cải thiện, tín dụng chính sách NOXH sẽ giảm vướng mắc và tăng trưởng tích cực, đáp ứng mục tiêu của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Tại TPHCM, tín dụng chính sách cho vay NOXH (thông qua NHCSXH TPHCM) trong 3 tháng đầu năm 2026 đạt kết quả tích cực: Giải ngân cho 162 khách hàng, với tổng doanh số trên 177 tỷ đồng, góp phần tạo lập 162 căn nhà cho cá nhân, hộ gia đình. Hiện, lãi suất vay ưu đãi ở mức 5,4%/năm.

Lũy kế đến ngày 31/3/2026, tổng dư nợ chương trình cho vay NOXH của NHCSXH TPHCM đạt 1.570 tỷ đồng, với 2.505 khách hàng vay vốn, tăng 10,3% so với cuối năm 2025. Đây là mức tăng trưởng tích cực, phản ánh hiệu quả chính sách NOXH của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và UBND Thành phố.

Lê Anh