Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia: Không để gián đoạn chính sách hỗ trợ và quyền lợi hợp pháp của người dân

Sáng 15/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026-2035, chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện chương trình.

Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng báo cáo về cơ chế chỉ đạo, điều phối, phân công trách nhiệm và tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035.

Theo đó, nguyên tắc tổ chức quản lý phải bảo đảm chỉ đạo, điều phối thống nhất; phân định rõ trách nhiệm quản lý ngành, quản lý nguồn lực và tổ chức thực hiện. Mỗi mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ có một cơ quan chủ trì; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bảo đảm bộ máy tinh gọn, không phát sinh đầu mối quản lý nhà nước và không làm tăng biên chế.

Về mô hình tổ chức tại Trung ương, Ban Chỉ đạo Trung ương do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng làm Trưởng Ban; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng làm Phó Trưởng Ban Thường trực; các Phó Thủ tướng Chính phủ: Phạm Thị Thanh Trà, Nguyễn Văn Thắng và Lê Tiến Châu làm Phó Trưởng Ban; Bộ trưởng của 6 bộ là Ủy viên Thường trực.

Các Ủy viên gồm lãnh đạo các bộ, cơ quan Trung ương có liên quan và đại diện lãnh đạo của một số cơ quan Đảng, cơ quan của Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam.

Ban Chỉ đạo là tổ chức phối hợp liên ngành, giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, điều phối và xử lý các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành trong thực hiện Chương trình.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường là Cơ quan Thường trực; Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định kiện toàn, làm Cơ quan giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương.

Các Ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương sử dụng bộ máy, nhân sự hiện có của cơ quan, tổ chức nơi công tác để thực hiện nhiệm vụ được phân công.

Tại địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập hoặc kiện toàn Ban Chỉ đạo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh làm Trưởng ban; Sở Nông nghiệp và Môi trường làm nhiệm vụ thường trực; Văn phòng điều phối, giúp việc Ban Chỉ đạo đặt tại Sở Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm chuyên trách, có đủ năng lực, tinh gọn, hiệu quả, không phát sinh đầu mối quản lý nhà nước và không làm tăng biên chế của địa phương.

Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo phân cấp, phân quyền và chịu trách nhiệm về kết quả trên địa bàn; không thành lập tổ chức phối hợp liên ngành riêng.

Bố trí nguồn lực tương ứng, không trùng lặp giữa các cấp ngân sách

Về phân công trách nhiệm, theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nguyên tắc phân định trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương là mỗi nhiệm vụ, hoạt động của Chương trình được giao một cơ quan chủ trì và bố trí nguồn lực tương ứng, không trùng lặp giữa các cấp ngân sách. Trung ương tập trung xây dựng cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, định mức, hướng dẫn chuyên môn, quản lý các hệ thống dùng chung và thực hiện nhiệm vụ có phạm vi quốc gia, liên vùng. Địa phương trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trên địa bàn và đối với đối tượng thụ hưởng thuộc phạm vi quản lý theo phân cấp, phân quyền.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện nhiệm vụ Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương; chủ trì tổng hợp kết quả thực hiện chung của Chương trình và quản lý các mục tiêu, nhiệm vụ thuộc ngành, lĩnh vực được phân công.

Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp, cân đối, tham mưu phân bổ ngân sách trung ương; hướng dẫn quản lý, sử dụng và tổng hợp tình hình giải ngân ngân sách nhà nước.

Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực chịu trách nhiệm về mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ được phân công; ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành tiêu chuẩn, định mức, hướng dẫn chuyên môn và đánh giá kết quả thực hiện.

Các bộ, cơ quan Trung ương có liên quan phối hợp thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền.

Về trách nhiệm của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn lực, phân cấp và tổ chức thực hiện Chương trình trên địa bàn; Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp triển khai các nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Khẩn trương kiện toàn Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia

Để bảo đảm Chương trình được triển khai đồng bộ, liên tục và hiệu quả, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương kiện toàn Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia; chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tham mưu Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động, phân công nhiệm vụ các thành viên và Chương trình công tác năm 2026 (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026); đồng thời thực hiện nhiệm vụ Cơ quan Thường trực, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình và kịp thời tham mưu xử lý những vấn đề chung, quan trọng, liên ngành.

Bộ Tài chính khẩn trương tham mưu phân bổ, giao kế hoạch vốn và dự toán ngân sách năm 2026 theo thẩm quyền; hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về quản lý, sử dụng và giải ngân nguồn lực, nhất là nguồn vốn năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026; chủ động chuẩn bị kế hoạch vốn và dự toán ngân sách năm 2027.

Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực khẩn trương cụ thể hóa, giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026–2030 và hằng năm; hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức và hướng dẫn chuyên môn theo thẩm quyền; kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc thuộc phạm vi quản lý.

Các bộ, cơ quan Trung ương có liên quan chủ động hoàn thiện các quy định, hướng dẫn thuộc phạm vi quản lý; phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện Chương trình.

Đối với các địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khẩn trương thành lập hoặc kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, Văn phòng điều phối, giúp việc theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg (hoàn thành trong tháng 10 năm 2026); xây dựng, ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026–2030 và hằng năm, xác định nhiệm vụ ưu tiên, bố trí nguồn lực và phân cấp thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.

Cùng với đó, tập trung hoàn thành các nhiệm vụ, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn năm 2026, nhất là nguồn vốn năm 2025 của các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 chuyển nguồn sang năm 2026; xử lý các nhiệm vụ, dự án và nguồn lực chuyển tiếp theo thẩm quyền; chuẩn bị điều kiện triển khai kế hoạch năm 2027, không để gián đoạn chính sách hỗ trợ và quyền lợi hợp pháp của người dân. 

Đồng thời, chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã chủ động tổ chức thực hiện Chương trình theo mục tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực được giao; lựa chọn nhiệm vụ, dự án phù hợp với nhu cầu thực tế, quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trên địa bàn. 

Anh Thơ