Triển khai hiệu quả Nghị quyết 72-NQ/TW, tạo đột phá để người dân cảm nhận rõ chất lượng y tế

Chiều 17/4, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà làm việc với Bộ Y tế về tình hình thực hiện nhiệm vụ và định hướng phát triển của ngành trong thời gian tới.

Đánh giá cao “nhiệm vụ kép” của ngành y tế

Báo cáo tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, năm 2025 và quý I/2026, ngành y tế đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện trên hầu hết các lĩnh vực.

Năm 2025, Bộ Y tế hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu được Quốc hội giao, cơ bản đạt các mục tiêu chuyên ngành. Tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95%, số bác sĩ đạt 15 người/10.000 dân.

Cùng với đó, các nhiệm vụ do Chính phủ giao được triển khai với tỉ lệ hoàn thành cao. Bộ máy tổ chức ngành tiếp tục được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; công tác phòng bệnh được kiểm soát tốt, các dịch bệnh nguy hiểm được khống chế.

Chất lượng khám, chữa bệnh tiếp tục được nâng cao, nhiều kỹ thuật y học tiên tiến đã được triển khai, tiệm cận trình độ quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và niềm tin của người dân.

Trong cải cách hành chính, năm 2025, Bộ Y tế đã có bước tiến mạnh mẽ khi cắt giảm, đơn giản hóa 104/231 thủ tục hành chính (đạt 45%) và 383/1.272 điều kiện kinh doanh (đạt 30,1%). Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, hướng tới đến năm 2028 chỉ còn khoảng 24,34% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ.

Triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW, Bộ Y tế đã tích cực hoàn thiện thể chế, xây dựng và trình ban hành nhiều luật quan trọng như Luật Phòng bệnh, Luật Dân số.

Bộ cũng đang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2035, dự kiến trình phê duyệt trong quý II/2026; đồng thời xây dựng nhiều đề án quan trọng như cấp cứu ngoại viện, du lịch y tế, phát triển nhân lực chất lượng cao.

Cùng với đó Bộ Y tế đang nghiên cứu xây dựng Đề án từng bước thực hiện chính sách miễn viện phí theo lộ trình và thí điểm BHYT chi trả cho các dịch vụ tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật.

Trong chuyển đổi số, ngành y tế đã đạt những bước tiến rõ rệt. Khoảng 75% bệnh viện đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử; hơn 34,3 triệu sổ sức khỏe điện tử được xây dựng trên nền tảng VNeID.

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, năm 2026, Bộ Y tế đặt mục tiêu hoàn thiện 14 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tiến tới xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế – nền tảng quan trọng cho quản trị hiện đại.

"Việt Nam dự kiến tham gia thử nghiệm lâm sàng quốc tế đối với vắc xin mRNA điều trị ung thư và các vắc xin thế hệ mới. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, làm chủ các công nghệ tiên tiến như liệu pháp tế bào miễn dịch (CAR-T Cell), tế bào gốc, công nghệ in 3D trong chấn thương chỉnh hình và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giải trình tự gen phục vụ điều trị ung thư và tầm soát trước sinh", Bộ trưởng Đào Hồng Lan thông tin.

Về phát triển nguồn nhân lực, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án đầu tư phát triển 5 trường đại học trọng điểm trong lĩnh vực y dược, dự kiến trình Thủ tướng phê duyệt vào quý IV/2026. Đồng thời, hoàn thiện các chuẩn năng lực cho nhiều chức danh chuyên môn, đặc biệt là cấp cứu viên ngoại viện.

Sau khi lắng nghe các ý kiến trao đổi, kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của ngành y tế trong bối cảnh khối lượng công việc rất lớn, nhiều thách thức.

Theo Phó Thủ tướng, ngành y tế đã thực hiện hiệu quả “nhiệm vụ kép”: Vừa tháo gỡ những tồn tại, bất cập mang tính hệ thống kéo dài, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đồng thời đảm đương thêm nhiều nhiệm vụ mới sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Đặc biệt, ngành đã hoàn thành 4 chỉ tiêu quan trọng của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021–2025, gồm: Tuổi thọ bình quân, số bác sĩ trên vạn dân, số giường bệnh trên vạn dân và tỉ lệ tham gia bảo hiểm y tế toàn dân.

“Đây là những chỉ số rất có ý nghĩa, phản ánh rõ nét đóng góp của ngành y tế đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao sức khỏe nhân dân. So sánh khu vực, quốc tế, nhiều chỉ số y tế của Việt Nam đạt mức cao”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tập trung thực hiện Nghị quyết 72, tháo gỡ điểm nghẽn

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ, phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức; đồng thời đề nghị ngành y tế cần tập trung quán triệt và tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết 72, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới, tạo nền tảng để tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của ngành.

“Hơn bao giờ hết, ngành Y tế tập trung quan tâm quán triệt, tổ chức thực hiện thật tốt Nghị quyết 72”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Một trong những nhiệm vụ ưu tiên là hoàn thiện thể chế. Ngành cần rà soát toàn bộ hệ thống chính sách, pháp luật, đối chiếu với các chủ trương của Đảng, Nhà nước để kịp thời sửa đổi, bổ sung bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Cùng với đó tập trung vào nguồn lực và cơ chế chính sách, đặc biệt lưu ý chế độ đãi ngộ cho đội ngũ cán bộ y tế, nhất là nhân viên y tế ở tuyến cơ sở. Đồng thời rà soát tổng thể nguồn lực để phân định rõ phần tự chủ của cơ sở khám chữa bệnh và phần ngân sách nhà nước ưu tiên cho phòng, chống dịch, y tế dự phòng và tuyến cơ sở.

Về nhân lực, Phó Thủ tướng lưu ý việc xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, trong đó nghiên cứu xem xét hỗ trợ tài chính cho sinh viên y khoa cam kết làm việc tại cơ sở y tế; đồng thời đánh giá đầy đủ thực trạng và dự báo nhu cầu nhân lực trong 5 năm tới.

Đối với y tế cơ sở, theo Phó Thủ tướng "đây là vấn đề đã được đặt ra nhiều năm" và tiếp tục được nhấn mạnh trong các nghị quyết của Trung ương – cần có giải pháp tổng thể, cụ thể và khả thi. Trọng tâm là đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, trang thiết bị y tế; đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thuốc, vật tư và bảo đảm điều kiện vận hành cho hệ thống y tế tuyến xã.

Bên cạnh đó, cần làm rõ cơ chế vận hành, tổ chức bộ máy và bố trí nhân lực phù hợp với mô hình mới sau sắp xếp. Việc phát triển y tế cơ sở phải được triển khai một cách căn cơ, bài bản, tạo chuyển biến rõ nét trong thực tiễn.

Đẩy mạnh phân cấp, cải cách và chuyển đổi số

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Y tế rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc của cấp ủy và của Bộ theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền cho cơ sở.

Những nội dung có thể ủy quyền cần mạnh dạn giao cấp dưới thực hiện, qua đó giảm tải cho lãnh đạo và nâng cao hiệu quả điều hành; đồng thời tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính không cần thiết.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cần đẩy mạnh chuyển đổi số một cách thực chất, đặc biệt là hoàn thiện hồ sơ bệnh án điện tử, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ quản lý, theo dõi và đánh giá sức khỏe người dân, nhất là trong triển khai khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh.

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới toàn diện tư duy quản trị y tế theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả, trong đó trọng tâm là phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả.

Ngành y tế cần chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, tiến tới mục tiêu khám, sàng lọc sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.

Để thực hiện các mục tiêu này, cần có công cụ đo lường, đánh giá cụ thể, mà cốt lõi là dữ liệu được kết nối, chia sẻ đồng bộ. Do đó, Bộ cần xây dựng phương án triển khai bài bản, khoa học, làm rõ năng lực tổ chức, cơ chế phối hợp, phương thức thanh toán và hệ thống dữ liệu theo dõi, báo cáo Chính phủ trong thời gian sớm nhất.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục xử lý triệt để tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế, bảo đảm tính bền vững, đặc biệt tại tuyến cơ sở. Đồng thời, thúc đẩy phát triển kinh tế y tế, du lịch y tế; hoàn thành đúng tiến độ các đề án về dân số, y học cổ truyền, dược phẩm, dinh dưỡng học đường.

Đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm, cần khẩn trương hoàn thiện cơ chế tổ chức, xác định rõ cơ quan chủ trì, xây dựng cơ chế phối hợp cụ thể, rõ ràng giữa các bộ, ngành liên quan. 

Một nhiệm vụ cấp bách khác là chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để đưa vào vận hành hai cơ sở của Bệnh viện Bạch Mai 2 và Việt Đức 2 theo đúng tiến độ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong đó đặc biệt chú trọng bảo đảm nguồn nhân lực cả trước mắt và lâu dài.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế mạnh mẽ để thúc đẩy phát triển y tế tư nhân, đẩy mạnh xã hội hóa y tế, qua đó giảm tải cho khu vực công và nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ y tế.

Để người dân thực sự cảm nhận được chất lượng dịch vụ y tế

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, trong bối cảnh mới, ngành y tế cần thay đổi mạnh mẽ tư duy, cách làm, triển khai quyết liệt để đạt kết quả cụ thể, thiết thực, để người dân thực sự cảm nhận được chất lượng dịch vụ y tế được nâng lên, chất lượng cuộc sống được cải thiện.

Ngành y tế giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi đây là lĩnh vực trực tiếp liên quan đến con người – yếu tố trung tâm của phát triển.

“Ngành y tế đang đảm đương một sứ mệnh rất lớn lao nhưng cũng hết sức vẻ vang, đó là chăm lo cho con người, vì sự phát triển phồn vinh, hạnh phúc của đất nước”, Phó Thủ tướng nói và tin tưởng ngành y tế sẽ tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ trong năm 2026 và những năm tiếp theo, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Thu Giang