Triển lãm “Lịch sử văn hóa Việt Nam”

Khách tham quan triển lãm trong ngày khai mạc. Anh: VGP/Nguyệt Hà

Triển lãm trưng bày 300 hình ảnh, tư liệu, bản trích, số liệu... giới thiệu khái quát, cô đọng tiến trình lịch sử văn hóa Việt Nam từ thời tiền sử qua thời dựng nước đầu tiên, thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, thời kỳ quân chủ độc lập và đấu tranh giữ nước đến Cách mạng tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam).

Nội dung trưng bày Triển lãm “Lịch sử văn hóa Việt Nam” gồm 6 phần:

Phần thứ nhất có chủ đề: "Việt Nam thời Tiền sử" trưng bày những dấu tích của người vượn đứng thẳng (Homo Erectus) tìm thấy ở Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn), cách ngày nay khoảng 500.000-400.000 năm đã chứng minh nước ta là một trong những cái nôi của loài người ở khu vực Đông Nam Á.

Nội dung trưng bày thứ 2 là "Việt Nam thời dựng nước đầu tiên" (khoảng 4.000-2.000 năm cách ngày nay), giới thiệu những hiện vật về thời đại Kim khí. Thời đại này trên lãnh thổ nước ta có 3 phổ hệ văn hóa là Đông Sơn ở miền Bắc, Sa Huỳnh ở miền Trung và Đồng Nai ở miền Nam cùng tồn tại và phát triển rực rỡ. Các phổ hệ văn hóa này mang sắc thái riêng nhưng có mối quan hệ qua lại với nhau. Trong đó, phổ hệ văn hóa Đông Sơn với nông nghiệp trồng lúa nước và công nghệ luyện kim đúc đồng phát triển ở trình độ cao đã sớm trở thành cơ sở vật chất dẫn tới sự hình thành nhà nước sơ khai Văn Lang-Âu Lạc, mở ra thời đại Hùng Vương - thời kỳ dựng nước đầu tiên của Việt Nam, đặt nền tảng cho những truyền thống văn hóa của dân tộc.

Nội dung thứ 3 là "Việt Nam thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc" (từ cuối thế kỷ II trước Công nguyên đến giữa thế kỷ X), gồm những hiện vật về Việt Nam ngay sau buổi đầu dựng nước. Mở đầu từ khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 sau Công nguyên và kết thúc bằng chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc lâu dài.

Văn hóa Champa ở miền Trung và văn hóa Óc Eo-Phù Nam ở miền Nam với những thành tựu rực rỡ đã có những đóng góp quan trọng hình thành và phát triển nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Nội dung thứ 4 là "Việt Nam thời kỳ quân chủ độc lập và đấu tranh giữ nước" (từ giữa thế kỷ X-đầu thế kỷ XX). Sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền và sự kiện Đinh Tiên Hoàng lên ngôi hoàng đế, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, nước ta bước vào kỷ nguyên phát triển rực rỡ - kỷ nguyên văn minh Đại Việt. Các nhà nước phong kiến nối tiếp nhau đã không ngừng củng cố vững mạnh nền độc lập tự chủ, xây dựng đất nước lớn mạnh, quốc gia thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và bảo tồn, phát triển nền văn hóa dân tộc.

Nội dung thứ 5 có tên "Việt Nam trong kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội". Từ giữa thế kỷ XIX, lịch sử Việt Nam bước vào giai đoạn đầy thử thách cam go trước sự xâm lược của thực dân Pháp. Với truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước hun đúc qua mấy nghìn năm lịch sử, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc đấu tranh toàn dân, toàn diện chống thực dân, giải phóng dân tộc đã kết thúc thắng lợi bằng Cách mạng tháng Tám và Ngày Độc lập 2/9/1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Đây là sự kiện lịch sử trọng đại, một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam thế kỷ XX, mở ra thời đại mới - thời đại Hồ Chí Minh và kỷ nguyên độc lập, tự do gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Nội dung trưng bày cuối cùng có chủ đề "Việt Nam - Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc".

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, cha ông ta đã sáng tạo, bồi đắp, tạo dựng nên kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, đậm đà bản sắc dân tộc. Khối di sản này đã trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã  hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhiều di sản văn hóa, thiên nhiên của Việt Nam đã trở thành di sản thế giới, là tài sản văn hóa chung của nhân loại. Ngày nay, trước xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng trên mọi lĩnh vực đời sống kinh tế, xã hội, công tác bảo tồn, phát huy, tôn vinh và quảng bá giá trị di sản văn hóa phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã trở thành nhiệm vụ quan trọng của toàn Đảng, toàn dân.

Triển lãm sẽ kéo dài trong 3 tháng (từ 9-12/2015) tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, số 216 Trần Quang Khải, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

 Nguyệt Hà