Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi một số điều của Nghị quyết về hoạt động tòa án

Tại phiên họp thứ 3 diễn ra vào sáng 10/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến và biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của UBTVQH về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực.

Dự án Nghị quyết do Tòa án nhân dân tối cao trình nhằm kịp thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc xác định thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực trong bối cảnh một số quy định pháp luật mới đã được Quốc hội ban hành, nhất là Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 và Nghị quyết số 30/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Đồng Nai.

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến cho biết, Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 27/6/2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, sau thời điểm Nghị quyết được ban hành, một số văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đã được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện một số quy định của Nghị quyết số 81 để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Cụ thể, Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 quy định Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản trong phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ và giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định cụ thể phạm vi thẩm quyền này. Trong khi đó, khoản 2 Điều 4 của Nghị quyết số 81 hiện mới quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực đối với vụ việc phá sản, chưa bao quát vụ việc phục hồi.

Cùng với đó, Nghị quyết số 81 vẫn sử dụng cụm từ "tỉnh Đồng Nai". Trong khi đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 30/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Đồng Nai. Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81 là cần thiết nhằm cập nhật đúng địa danh hành chính mới, đồng thời bảo đảm cơ sở pháp lý thống nhất cho tổ chức và hoạt động của hệ thống Tòa án nhân dân.

Thẩm tra dự án Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81 với các lý do được nêu trong Tờ trình của Tòa án nhân dân tối cao.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81 là cần thiết để bảo đảm phù hợp với Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 và Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội về thành lập thành phố Đồng Nai. Nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là chủ trương về hoàn thiện pháp luật phá sản, phục hồi doanh nghiệp và việc sắp xếp, thành lập đơn vị hành chính mới.

Dự thảo Nghị quyết bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật; phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, nguồn nhân lực và nguồn tài chính. Dự thảo không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời bảo đảm yêu cầu về phân cấp, phân quyền, bình đẳng giới và chính sách dân tộc.

Đối với nội dung sửa đổi liên quan đến Đồng Nai, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc chuyển cách gọi từ "tỉnh Đồng Nai" thành "thành phố Đồng Nai" để phù hợp với nghị quyết của Quốc hội. Tuy nhiên, để bảo đảm tính ổn định lâu dài của văn bản, cơ quan thẩm tra đề nghị thiết kế quy định theo hướng sử dụng khái niệm chung "các tỉnh, thành phố", thay vì liệt kê riêng nhóm tỉnh và nhóm thành phố như quy định hiện hành.

Về trình tự, thủ tục xây dựng, ngôn ngữ, thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản, cơ quan thẩm tra cho rằng dự thảo Nghị quyết cơ bản bảo đảm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, đề nghị Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo để bảo đảm kỹ thuật văn bản chặt chẽ, thống nhất hơn.

Tại phiên họp, đại diện Tòa án nhân dân tối cao đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét thông qua ngay dự thảo Nghị quyết và cho phép Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày được thông qua, do nội dung sửa đổi không phức tạp, chủ yếu nhằm cập nhật, hoàn thiện quy định cho phù hợp với thực tiễn và pháp luật hiện hành.

Sau khi nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và ý kiến giải trình tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành biểu quyết đối với dự thảo Nghị quyết.

Với 100% thành viên tham gia biểu quyết tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của UBTVQH về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực.

Nguyễn Hoàng