Việt Nam lần đầu hiện diện với gian triển lãm quốc gia tại Venice Art Biennale lần thứ 61

Với chủ đề “Vietnam: Art in Global Flow”, không gian triển lãm của Việt Nam không chỉ là nơi giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật, mà được xem như một "tuyên ngôn về văn hóa". Sự tham gia của Việt Nam tại Biennale lần thứ 61 mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi nghệ thuật thuần túy. Nó thể hiện một tư thế chủ động hội nhập, một khát vọng khẳng định bản sắc trong không gian nghệ thuật quốc tế, đồng thời gửi đi thông điệp về một Việt Nam cởi mở, giàu chiều sâu văn hóa và sẵn sàng đối thoại với nghệ thuật thế giới.

Triển lãm nghệ thuật quốc tế Venice Art Biennale lần thứ 61 dự kiến khai mạc vào tháng 5 tới đây và kéo dài tới tháng 11/2026. Sự kiện cũng được xem như bước tiến quan trọng của mỹ thuật Việt Nam trên bản đồ nghệ thuật đương đại quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội đối thoại sâu rộng hơn giữa nghệ sĩ Việt Nam và cộng đồng nghệ thuật toàn cầu.

Trong lịch sử hơn một thế kỷ, Venice Art Biennale luôn được xem là một trong những sự kiện nghệ thuật danh giá nhất thế giới. Được tổ chức từ năm 1895 và diễn ra định kỳ hai năm một lần, triển lãm này thường được ví như "Thế vận hội của mỹ thuật" bởi quy mô và sức ảnh hưởng lớn đối với đời sống nghệ thuật quốc tế.

Mỗi kỳ Biennale quy tụ hàng trăm nghệ sĩ, giám tuyển và tổ chức nghệ thuật đến từ nhiều quốc gia, mang đến những dự án sáng tạo phản ánh những xu hướng và vấn đề của nghệ thuật đương đại toàn cầu. Năm nay 99 quốc gia và vùng lãnh thổ đã được ban tổ chức chấp thuận tham dự sự kiện.

Lê Hữu Hiếu-Nghệ sĩ Việt Nam duy nhất có triển lãm cá nhân ở Venice Biennale lần thứ 61

Trong tổng thể đó, Lê Hữu Hiếu là một trong những đại diện tiêu biểu cho thế hệ nghệ sĩ đang nỗ lực kết nối truyền thống với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Hành trình sáng tác của anh không phải là một chuỗi những thành công tức thời, mà là quá trình tích lũy dài hạn, được xây dựng trên nền tảng nghiên cứu sâu về lịch sử, di sản và các chất liệu văn hóa Việt Nam.

Trước khi góp mặt tại Venice Biennale 61, Lê Hữu Hiếu đã có nhiều dấu ấn quốc tế, từ việc tham gia Florence Biennale lần thứ XI, xuất hiện tại Miami Art Fair Week, cho đến triển lãm tại Tesa 99 Arsenale Nord (Venice) năm 2021. Năm 2025, anh được vinh danh là “Nghệ sĩ tiên phong trong hành trình di sản UNESCO” – một ghi nhận cho những đóng góp trong việc đưa di sản văn hóa vào nghệ thuật đương đại.

Việc Lê Hữu Hiếu trở thành nghệ sĩ Việt Nam duy nhất có triển lãm cá nhân tại Venice Biennale 61 không chỉ là một cột mốc của riêng anh, mà còn mở ra một tiền lệ quan trọng. Nó tạo nền tảng cho các nghệ sĩ Việt Nam trong tương lai có thể tiếp cận những không gian nghệ thuật quốc tế một cách bài bản và bền vững hơn.

Ở một góc nhìn rộng hơn, sự kiện này còn phản ánh sự chuyển mình của mỹ thuật đương đại Việt Nam: Từ một nền mỹ thuật chủ yếu phát triển trong phạm vi quốc gia, đang dần bước ra thế giới với tâm thế tự tin hơn, chủ động hơn và có chiến lược rõ ràng hơn.

Trong gian triển lãm Việt Nam tại Venice Biennale 61, bộ tác phẩm sắp đặt “Tằm” (Baco da seta) của nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu đóng vai trò trung tâm, không chỉ về mặt thị giác mà còn về mặt ý niệm. Tác phẩm được trưng bày từ ngày 9/5/ 2026 đến 22/11/2026, như một cấu trúc nghệ thuật đa tầng, nơi các yếu tố truyền thống, lịch sử và đời sống đương đại được đan xen một cách tinh tế.

Điểm đặc biệt của “Tằm” nằm ở lựa chọn tiếp cận: Thay vì trực tiếp khai thác những ký ức chiến tranh, Lê Hữu Hiếu hướng sự chú ý đến đời sống thường nhật, đến những thực hành văn hóa và tín ngưỡng đã nuôi dưỡng tinh thần dân tộc qua hàng nghìn năm.

Đối với Lê Hữu Hiếu, việc tham dự Venice Biennale 61 không chỉ là mục tiêu cá nhân. Đó là một cách để trả lời những câu hỏi lớn: Làm thế nào để đưa văn hóa Việt Nam đến với thế giới; làm thế nào để tạo ra một hình ảnh đủ sâu, đủ mạnh để thuyết phục những khán giả khó tính nhất. “Triển lãm sắp đặt “Tằm” vì thế không phải là kết quả của một khoảnh khắc cảm hứng, mà là sự tích lũy của gần 10 năm nghiên cứu, thử nghiệm và chọn lọc. 

DA