Xác định rõ phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đấu giá tài sản với các luật chuyên ngành

Làm rõ ranh giới giữa Luật Đấu giá và Luật Đất đai

Đại biểu Quốc hội Võ Hoàng Ngân (TPHCM) cho rằng đấu giá tài sản thường chỉ là một khâu trong toàn bộ quá trình quản lý, xử lý và chuyển giao tài sản. Với quyền sử dụng đất, trước khi tổ chức đấu giá phải xác định quỹ đất đủ điều kiện, hoàn thành thủ tục cần thiết, xác định giá khởi điểm và điều kiện tham gia. Sau đấu giá còn có các bước phê duyệt kết quả, thực hiện nghĩa vụ tài chính, giao đất và đăng ký quyền sử dụng đất.

Quy trình này chịu sự điều chỉnh đồng thời của Luật Đấu giá tài sản, Luật Đất đai và các luật liên quan. Nếu các luật có quy định khác nhau về cùng một bước thủ tục, cơ quan thực hiện có thể lúng túng trong việc áp dụng.

Đại biểu nhận định Điều 3 của dự thảo đã quy định nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đấu giá tài sản nhưng chưa phân định rõ nội dung nào thuộc trình tự, thủ tục đấu giá và nội dung nào thuộc phạm vi quản lý của pháp luật chuyên ngành.

Từ đó, đại biểu Võ Hoàng Ngân kiến nghị chỉnh lý theo hướng Luật Đấu giá tài sản quy định thống nhất về nguyên tắc, trình tự, thủ tục tổ chức cuộc đấu giá và điều kiện đưa tài sản ra đấu giá. Trong khi đó, thẩm quyền quyết định đấu giá, điều kiện nhận chuyển quyền, phê duyệt kết quả, thực hiện nghĩa vụ tài chính, đăng ký và chuyển giao tài sản cần tuân theo pháp luật chuyên ngành.

Có ý kiến cho rằng, thực tiễn thời gian qua cho thấy hoạt động đấu giá, nhất là đấu giá quyền sử dụng đất, tài sản công, quyền khai thác khoáng sản vẫn còn tình trạng thông đồng, dìm giá, nâng giá, trả giá rất cao rồi bỏ cọc để trục lợi, làm nhiễu loạn thị trường. Từ đó đề nghị việc sửa Luật lần này phải giải quyết được hai yêu cầu: Một mặt phải siết những kẽ hở để phòng, chống tiêu cực; mặt khác phải bảo đảm đúng bản chất của đấu giá là công khai, cạnh tranh, bình đẳng và tôn trọng quyền quyết định của người tham gia.

Mức tiền đặt trước cần bảo đảm thu hút người có nhu cầu thực

Góp ý về nguyên tắc áp dụng Luật Đấu giá tài sản và pháp luật chuyên ngành, đại biểu Lê Nữ Thuỳ Dương (Đồng Nai) cho biết, dự thảo Luật quy định trường hợp có sự khác nhau giữa quy định về trình tự, thủ tục đấu giá của Luật này và quy định của luật khác thì áp dụng Luật Đấu giá tài sản, trừ một số trường hợp ngoại lệ (chứng khoán, tài sản công của cơ quan Việt Nam ở nước ngoài, biển số xe, hạn ngạch thuế quan).

"Các trường hợp ngoại lệ tại khoản 2 có thể chưa ghi nhận đầy đủ các trường hợp luật chuyên ngành ban hành sau có quy định khác về trình tự, thủ tục đấu giá", Đại biểu nêu quan điểm và nhấn mạnh nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đấu giá tài sản cần được xem xét trong mối quan hệ với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, theo đó văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau quy định cùng một vấn đề thì được ưu tiên áp dụng.

Từ đó, Đại biểu đề nghị sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng: trường hợp luật được ban hành sau khi Luật Đấu giá tài sản có hiệu lực mà cùng quy định về trình tự, thủ tục đấu giá thì được áp dụng theo quy định của luật đó. Đồng thời, đề nghị chỉnh lý Điều 3 theo hướng xác định rõ: Luật Đấu giá tài sản điều chỉnh thống nhất các vấn đề thuộc quy trình, thủ tục đấu giá; luật chuyên ngành điều chỉnh nội dung về tổ chức đấu giá như thẩm quyền đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, điều kiện về chủ thể được nhận chuyển quyền, phê duyệt kết quả, thanh toán, đăng ký và bàn giao tài sản.

Đối với quy định về mức tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, dẫn chiếu dự thảo Luật bổ sung quy định tiền đặt trước tối thiểu là 20% và tối đa là 50% giá khởi điểm, với mục tiêu nâng cao trách nhiệm của người tham gia đấu giá, hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ tiền đặt trước, gây ảnh hưởng đến thị trường, Đại biểu Lê Nữ Thuỳ Dương nhận định, mức tối đa 50% là rất cao; đề nghị điều chỉnh mức tối đa của tiền đặt trước xuống 30% giá khởi điểm; cho rằng mức này, cùng với cơ chế tiếp cận tín dụng của ngân hàng, vừa bảo đảm thu hút được những người có nhu cầu thực sự tham gia, vừa tăng khả năng tiếp cận và tính cạnh tranh của cuộc đấu giá.

Về quy định chuyển tiếp, dự thảo Luật quy định chuyển tiếp đối với 04 trường hợp: cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề đấu giá do Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp; việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản đã thông báo công khai; hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản đã ký kết; cuộc đấu giá do Hội đồng đấu giá tài sản thực hiện. Tuy nhiên, qua nghiên cứu, Đại biểu cho rằng quy định chuyển tiếp hiện nay chưa bao quát hết các trường hợp có thể phát sinh trong thực tiễn, như: Đã nộp tiền đặt trước nhưng chưa tổ chức cuộc đấu giá; đã tổ chức đấu giá xong nhưng chưa phê duyệt kết quả đấu giá; đã phê duyệt kết quả nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán, giao nhận hoặc đăng ký tài sản; hợp đồng dịch vụ đấu giá đã ký và tổ chức hành nghề đang trong quá trình thực hiện.

Do đó, Đại biểu Lê Nữ Thuỳ Dương đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các trường hợp nêu trên theo nguyên tắc: Công việc, thủ tục đã hoàn thành hợp pháp theo Luật hiện hành thì không phải thực hiện lại. Trường hợp cuộc đấu giá đã kết thúc trước ngày Luật có hiệu lực, việc phê duyệt kết quả, ký kết, thực hiện hợp đồng mua bán tài sản đấu giá, hủy kết quả đấu giá và xử lý vi phạm được thực hiện theo quy định của Luật Đấu giá tài sản hiện hành.

Tạo điều kiện để tham gia công khai, bình đẳng

Đồng tình với sự cần thiết xây dựng và ban hành luật, Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TPHCM) đề nghị cần tiếp tục rà soát kỹ quy định về niêm yết tài sản đấu giá, trong đó có yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã nơi có bất động sản trong thời hạn 15 ngày trước phiên đấu giá.

Theo Đại biểu, quy định yêu cầu UBND cấp xã xác nhận việc niêm yết nhưng không xác định thời hạn phản hồi có thể gây khó khăn cho tổ chức hành nghề đấu giá, từ đó đề nghị điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn công nghệ thông tin, đồng thời không bắt buộc đăng thông báo đấu giá trên báo giấy, báo in mà cho phép sử dụng các phương tiện, hình thức công nghệ khác phù hợp để công khai thông tin. Qua đó không chỉ minh bạch về giá và trình tự đấu giá mà còn phải bảo đảm người tham gia có đủ thông tin để quyết định. Đặc biệt với bất động sản, thông tin quy hoạch có thể tác động trực tiếp đến mục đích sử dụng và giá trị tài sản sau khi trúng đấu giá.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh cũng đề nghị cân nhắc việc xác định đấu giá tài sản có phải ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không, bởi hoạt động này, nhất là đấu giá tài sản công, có những đặc thù cần được quản lý chặt chẽ.

Ngoài ra, một số ý kiến đại biểu tại thảo luận Tổ nhấn mạnh, trong đấu giá, việc siết chặt quy định để chống tiêu cực là cần thiết, nhưng mỗi biện pháp siết phải đúng đối tượng và đúng hành vi cần xử lý. Người trả giá cao nhằm trục lợi rồi bỏ cọc phải bị xử lý nghiêm; người tham gia đấu giá bình thường cần được tạo điều kiện để tham gia công khai, bình đẳng và không phải chịu thêm những rào cản không cần thiết.

Hải Liên