Xung đột tại Trung Đông: Iran nêu điều kiện chấm dứt giao tranh, nhiều nước kêu gọi kiềm chế

Iran: Chấm dứt "gây hấn quân sự" là điều kiện để ngừng xung đột

Ngày 3/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định cách duy nhất để chấm dứt xung đột là ngăn chặn các hành động "gây hấn quân sự" của Mỹ và Israel đối với Iran.

Phát biểu tại cuộc họp báo hằng tuần tại một trường học ở thủ đô Tehran, địa điểm bị hư hại sau các cuộc tấn công, ông Baghaei nhấn mạnh "Hành động gây hấn quân sự này không phải là sự lựa chọn của chúng tôi". "Sự lựa chọn của chúng tôi luôn là ngoại giao", ông nói, đồng thời cho rằng Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cần có trách nhiệm hành động trước khi xung đột lan rộng ra toàn khu vực Tây Á.

Theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã ảnh hưởng tới 153 thành phố và hơn 500 địa điểm, với hơn 1.000 đợt tấn công được ghi nhận. Ít nhất 787 người đã thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát.

Trong khi đó, các phóng viên chiến trường ghi nhận nhiều vụ nổ lớn tại Tehran, cũng như tại các thành phố Karaj và Isfahan.

Mỹ khẳng định chiến dịch có mục tiêu rõ ràng

Ngày 2/3, Nhà Trắng công bố thư của Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi Quốc hội, thông báo về hành động quân sự nhằm vào Iran hôm 28/2.

Theo Tổng thống Trump, các lực lượng Mỹ đã tiến hành những cuộc tấn công chính xác vào các mục tiêu quân sự quan trọng của Iran, bao gồm căn cứ tên lửa đạn đạo, cơ sở hải quân, hệ thống phòng không và các trung tâm chỉ huy.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết chiến dịch nhằm bảo vệ quân nhân Mỹ và các đồng minh, bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời ngăn chặn Iran phát triển vũ khí tầm xa và năng lực hạt nhân.

Tổng thống Trump khẳng định không có lực lượng bộ binh Mỹ tham gia các đòn tấn công, đồng thời nhấn mạnh chiến dịch được hoạch định để giảm thiểu thương vong dân sự.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thừa nhận chiến dịch có thể kéo dài và quân đội Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng để đối phó với các mối đe dọa tiếp theo.

Thực địa giao tranh tiếp tục mở rộng

Tình hình trên thực địa cho thấy căng thẳng tiếp tục gia tăng. Iran đã phóng tên lửa vào nhiều mục tiêu tại Israel và một số quốc gia vùng Vịnh nhằm đáp trả các cuộc tấn công trước đó.

Quân đội Israel cho biết các tên lửa và rocket phóng từ Iran và Liban đã rơi xuống khu vực miền Trung và miền Bắc Israel, khiến một người bị thương và kích hoạt còi báo động tại nhiều thành phố lớn như Tel Aviv và Jerusalem. Hàng triệu người phải sơ tán xuống hầm trú ẩn.

Tại Liban, Israel đang thiết lập một vùng đệm gần biên giới nhằm ngăn chặn các mối đe dọa từ lực lượng Hezbollah.

Theo phía Mỹ, chiến dịch quân sự đã gây ra những tổn thất đầu tiên đối với quân đội nước này. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ xác nhận 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, trong khi một số máy bay chiến đấu gặp sự cố tại Kuwait.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế, lo ngại xung đột lan rộng

Trước nguy cơ xung đột lan rộng, nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi các bên kiềm chế.

Tại New Delhi, Bộ Ngoại giao Ấn Độ bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình hình leo thang nhanh chóng tại Iran và khu vực vùng Vịnh, đặc biệt khi các diễn biến xảy ra trong tháng Ramadan linh thiêng.

Ấn Độ nhấn mạnh nước này có lợi ích lớn gắn với ổn định của khu vực khi gần 10 triệu công dân Ấn Độ đang sinh sống và làm việc tại vùng Vịnh, đồng thời các tuyến thương mại và năng lượng quan trọng của nước này cũng đi qua khu vực.

Chính phủ Ấn Độ kêu gọi các bên tránh làm trầm trọng thêm căng thẳng và đặt an toàn của dân thường lên hàng đầu.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cũng kêu gọi Iran chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại các quốc gia Arab, đồng thời hối thúc tất cả các bên quay lại con đường đối thoại chính trị và tuân thủ luật pháp quốc tế.

Dư luận Mỹ chia rẽ về chiến dịch quân sự

Bên trong nước Mỹ, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cũng đang gây ra nhiều tranh cãi.

Kết quả khảo sát do CNN công bố cho thấy 59% người Mỹ phản đối các cuộc không kích nhằm vào Iran, trong khi 41% ủng hộ hoặc chưa phản đối.

Khoảng 60% người được hỏi cho rằng Tổng thống Trump không có kế hoạch rõ ràng để xử lý khủng hoảng và 62% cho rằng ông cần xin sự phê chuẩn của Quốc hội trước khi tiến hành các hành động quân sự tiếp theo.

Các số liệu trên phản ánh sự chia rẽ đáng kể trong dư luận Mỹ, cũng như trong Quốc hội nước này, về chiến dịch quân sự đang diễn ra.

Nguy cơ bất ổn khu vực và tác động toàn cầu

Những diễn biến dồn dập trong vài ngày qua cho thấy xung đột Mỹ - Iran không chỉ là một chiến dịch quân sự giới hạn, mà đang tạo ra những tác động lan tỏa rộng lớn đối với an ninh, năng lượng và địa chính trị toàn cầu.

Trong bối cảnh các bên tiếp tục triển khai các hoạt động quân sự, cộng đồng quốc tế ngày càng lo ngại nguy cơ xung đột leo thang thành một cuộc khủng hoảng khu vực quy mô lớn, với những hệ lụy khó lường đối với kinh tế và ổn định toàn cầu.

An Bình