(Chinhphu.vn) - 1.000 người giàu nhất hành tinh đã khôi phục những thiệt hại do COVID-19 gây ra đối với khối tài sản của họ chỉ trong vòng 9 tháng trong khi những người nghèo nhất thế giới có thể sẽ mất hơn một thập kỷ, theo Báo cáo ‘Virus bất bình đẳng’ công bố ngày 25/1 của tổ chức Oxfam tại khai mạc ‘Đối thoại Davos’ của Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

COVID-19 đã tấn công mạnh nhất những người nghèo và những người dễ bị tổn thương, trong đó, phụ nữ và những lao động yếu thế phải đối mặt với tình trạng mất việc làm tồi tệ nhất. Thậm chí, Ngân hàng Thế giới còn cảnh báo, hơn 100 triệu người có thể rơi vào cảnh đói nghèo cùng cực.

Ngược lại, báo cáo của Oxfam cho thấy, tài sản ròng của các tỷ phú trên thế giới đã tăng thêm tới 3.900 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 3-12/2020 - đạt gần 12.000 tỷ. Xét riêng 10 tỷ phú, thì họ cũng đã kiếm được khoản tiền khổng lồ trong đại dịch.

Bà Gabriela Bucher - Giám đốc điều hành Tổ chức Oxfam cho rằng: "Trong đại dịch, 10 tỷ phú kiếm được 500 tỷ USD - số tiền đủ để giúp tất cả mọi người trên thế giới không rơi vào đói nghèo, số tiền đó cũng đủ để mua vaccine cho tất cả người dân. Nhưng ở phía còn lại, hàng triệu người mất việc làm, sinh kế, khoảng cách giàu nghèo là rất lớn. Và năm nay, sự bất bình đẳng này gia tăng ở hầu khắp quốc gia trên toàn cầu - lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu có báo cáo".

Một khảo sát toàn cầu mới của Oxfam với 295 nhà kinh tế học đến từ 79 quốc gia cho thấy, 87% người được hỏi, bao gồm Jeffrey Sachs, Jayati Ghosh và Gabriel Zucman, dự đoán rằng bất bình đẳng thu nhập ở nước họ sẽ ‘tăng’ hoặc ‘tăng mạnh’ do hậu quả của đại dịch.

Tổ chức từ thiện Oxfam cho rằng có thể phải mất hơn 1 thập kỷ để giảm số người nghèo đói về mức như trước đại dịch.

"Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều thua khi một nền kinh tế chỉ có lợi cho số ít người. Cả nền kinh tế cần phải được xem xét lại", bà Gabriela Bucher nói.

Theo Giám đốc điều hành Oxfam, việc tiếp cận với vaccine ngừa COVID-19 đầy đủ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. Các chính sách về thuế cũng có thể sử dụng để phục hồi kinh tế sau đại dịch.

Phụ nữ tiếp tục là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trên toàn cầu, phụ nữ chiếm tỷ lệ lớn trong các ngành nghề trả lương thấp và bấp bênh, vốn chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi đại dịch COVID-19. Nếu tỷ lệ nam và nữ lao động trong những ngành này là tương đương nhau, 112 triệu phụ nữ sẽ không phải chịu nguy cơ cao bị mất việc làm hoặc thu nhập. Phụ nữ cũng chiếm khoảng 70% lực lượng lao động trong lĩnh vực chăm sóc xã hội và y tế toàn cầu - những công việc thiết yếu nhưng thường bị trả lương thấp, đồng thời khiến họ có nguy cơ mắc COVID-19 cao hơn.

Bất bình đẳng đang cướp đi mạng sống của nhiều người. Người gốc Phi ở Brazil có nguy cơ tử vong vì COVID-19 cao hơn 40% so với người da trắng. Gần 22.000 người da đen và người Latinh ở Hoa Kỳ sẽ vẫn còn sống nếu tỷ lệ tử vong do COVID-19 của họ bằng với người da trắng. Tỷ lệ nhiễm bệnh lẫn tỷ lệ tử vong đều cao hơn ở những khu vực nghèo của các nước như Pháp, Ấn Độ, và Tây Ban Nha. Những vùng nghèo nhất của Anh có tỷ lệ tử vong do COVID-19 cao gấp đôi những vùng giàu nhất.

Kinh tế công bằng là mấu chốt cho phục hồi kinh tế nhanh sau COVID-19. Oxfam cho rằng, nếu đánh thuế tạm thời lên phần siêu lợi nhuận của 32 tập đoàn toàn cầu thu lợi nhiều nhất trong đại dịch, thì có thể đã huy động được 104 tỷ USD trong năm 2020. Số tiền này đủ để chi trả trợ cấp thất nghiệp cho tất cả người lao động và hỗ trợ tài chính cho toàn bộ trẻ nhỏ, người già ở những quốc gia thu nhập thấp và trung bình.

An Bình