(Chinhphu.vn) - Con chuột tuy bị ghét bỏ, nhưng nhiều loại cây mang tên chuột lại là các vị thuốc quý.

Cây tai chuột
Cây tai chuột:
Có vị hơi chua, tính mát, tác dụng lợi tiểu, thông sữa và giảm viêm, được dùng để trị bỏng, móng tay lên chín mé, tiểu vàng, khí hư, sưng tấy, bệnh lậu và dùng để lợi sữa.

Một số bài thuốc từ cây tai chuột:

Chữa phù thũng: Lá tai chuột, thài lài tía, rễ cỏ xước, bông mã đề mỗi thứ một nắm, đem sao qua rồi sắc lấy uống. Dùng mỗi ngày một thang cho đến khi khỏi hẳn.

Chữa viêm tiết niệu, thận nhiệt: Rễ cỏ tranh, lá bạc thau mỗi thứ 30 g, tai chuột 40 g đem sắc lấy nước uống.

Giảm ho và long đờm: Lá táo chua 40 g, tai chuột 30 g nấu nước uống.

Chữa chín mé, áp xe và viêm tấy: Tai chuột tươi rửa sạch, giã nát và đắp lên nơi đau nhức.

Cây đuôi chuột: Là một cây thuốc quý có thể chữa được rất nhiều bệnh với nhiều bài thuốc khác nhau.

Cây đuôi chuột có vị đắng, tính lạnh, có thể thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu phù, giảm đau, chữa sốt rét, viêm nhiễm đường tiểu, sỏi niệu, phong thấp, viêm họng, sốt rét, rắn cắn… Nước ép từ lá, rễ hoặc toàn thân của cây đuôi chuột còn được dùng để chữa các bệnh như đau đầu, đau tai, giang mai, vàng da, đau thần kinh, kiết lỵ, điều hòa kinh nguyệt…

Một số bài thuốc từ cây đuôi chuột:

Chữa bệnh viêm họng: 50 g đuôi chuột tươi giã nát, vắt nước, thêm đường, dùng ngậm nuốt nước dần.

Chữa chấn thương bầm giập: Dùng một ít đuôi chuột và cỏ cứt lợn giã nát với nhau rồi đắp lên vết thương.

Chữa viêm đường tiết niệu: Đuôi chuột 40 g, kim ngân hoa 10 g, mã đề, dây bòng bong mỗi vị 30 g sắc nước uống.

Trị ho: 20-30 g cây đuôi chuột khô sắc với khoảng 1 lít nước, đun cạn lấy 500 ml nước uống trong ngày.  

Trị mụn nhọt ngoài da: Dùng lá tươi giã nát đắp ngoài da, cách dùng này sẽ giúp các vùng da bị mụn nhọt, viêm nhiễm có mủ sẽ sớm lành do tính chất kháng viêm của cây đuôi chuột.

Hỗ trợ điều trị tiểu đường tuýp 2: Lá, ngọn đuôi chuột khô 30 g hãm nước uống hằng ngày.

Đứng hàng đầu trong bảng công hiệu lợi tiểu. Nước ép từ quả dưa chuột có thể điều tiết huyết áp, dự phòng cơ tim căng thẳng quá mức, xơ cứng động mạch. Ngoài ra dưa chuột còn có tác dụng khỏe hóa hệ thống thần kinh, làm tăng trí nhớ, dưỡng tóc và móng, trị nứt nẻ môi, mịn da mặt.

Cây đuôi chuột

Cây dưa chuột:

Một số bài thuốc từ quả dưa chuột:

Trị mụn nhọt, rôm sẩy, mẩn ngứa: Dưa chuột 500 g rửa sạch, thái miếng, ép lấy nước rồi hòa với 20 ml mật ong, uống trong ngày.

Giảm cân: Dưa chuột và bí đao mỗi loại 500 g gọt bỏ vỏ và hạt, rửa sạch, thái miếng rồi ép lấy nước, pha thêm một chút muối, dùng làm nước giải khát trong ngày.

Giảm huyết áp, thanh lọc thận: Dưa chuột 300 g, bình quả (loại táo to nhập từ nước ngoài) 200 g, chanh 100 g. Dưa chuột và táo gọt bỏ vỏ, chanh để nguyên vỏ, bỏ hạt, tất cả thái lát đem ép lấy nước, pha thêm một chút muối, uống trong ngày.

Hỗ trợ điều trị phù thũng: Vỏ dưa chuột và vỏ bí đao mỗi loại 100 g rửa sạch, sắc với 500 ml nước trong 30 phút rồi bỏ bã lấy nước, pha thêm một chút muối, uống trong ngày.

Trị viêm đường tiết niệu, sỏi thận, sỏi niệu quản và sỏi bàng quang: Dưa chuột 300 g, củ cải 100 g, mật ong 15 ml. Dưa chuột và củ cải rửa sạch, thái miếng, ép lấy nước, hòa thêm mật ong, uống trong ngày.

Cây sầu đâu cứt chuột: (còn gọi là nha đảm tử, chù mển, khổ luyện tử, hạt khổ sâm, nha đảm tử, bạt bỉnh, cứt cò) tính hàn, vị đắng, có tác dụng ức chế hoạt động và ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư. Ngoài ra dược liệu còn có khả năng điều trị sốt rét, bệnh lỵ, tiêu chảy lâu ngày không khỏi. Bộ phận được dùng làm thuốc là quả được phơi hoặc sấy khô.

Một số bài thuốc từ quả sầu nha đảm tử:

Trị sốt rét: Rửa sạch 1 g quả nha đảm tử với nước muối rồi sấy hoặc phơi khô. Cho dược liệu vào nồi cùng với 600 ml nước lọc đun lửa nhỏ cho đến khi lượng nước còn một nửa. Sử dụng 3 lần/ngày sau mỗi bữa ăn. Uống liên tiếp 4-5 ngày sẽ nhận thấy bệnh thuyên giảm.

Trị bệnh lỵ mạn tính do amip: Nha đảm tử và bách thảo sương mỗi loại 20 g, rửa với nước muối và mang đi phơi khô. Sau khi phơi khô, tán nhuyễn dược liệu, rồi trộn với 20 g sáp ong và tạo thành viên. Mỗi ngày dùng 10 g thuốc viên với nước lọc. Sử dụng liên tục cho đến khi bệnh thuyên giảm.

Trị bệnh lỵ cấp tính do amip, đại tiện ra máu, có sốt: Nha đảm tử, hoàng liên gai, bồ kết, hạt cau, đại hoàng, hạt dưa hấu mỗi loại 20 g, rửa sạch với nước muối rồi sấy hoặc phơi khô, sau đó tán thành bột mịn. Lấy 10 g bột dươc liệu hòa tan cùng với 300 ml nước ấm, uống 2 lần/ngày trong 10 ngày.

Trị viêm đường dẫn mật, viêm túi mật, sỏi túi mật: Nha tử đảm 10 g, kim tiền thảo và nhân trần mỗi loại 40 g, sài hồ và mã đề mỗi loại 16 g, chi tử 12 g, uất kim và chỉ xác mỗi loại 8 g, đại hoàng 4 g rửa sạch với nước muối, sau đó phơi hơi héo rồi sao vàng. Cho những vị thuốc đã sao vào nồi, rót thêm 1,5 lít nước và sắc thuốc với lửa nhỏ trong 30 phút. Sau đó chắt lấy phần nước thuốc, uống trong ngày. Sử dụng 1 thang/ngày trong 7 ngày.

Kiêng kỵ: Trẻ em, phụ nữ đang cho con bú, phụ nữ mang thai, người tỳ vị hư yếu tuyệt đối không dùng nha đảm tử.     Người có tỳ vị hư nhược, người có tiền sử hoặc đang mắc bệnh gan, bệnh thận, chảy máu ruột dạ dày không nên dùng.

Vị chát, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu, dùng chữa viêm tuyến mang tai (tuyến nước bọt), tràng nhạc, bệnh đường tiết niệu, rắn cắn. Dân gian còn dùng toàn cây đem về phơi râm, sau đó sao lên, sắc nước uống chữa trẻ em suy dinh dưỡng, bụng ỏng, đi ngoài ra phân xanh.

Cây lưỡi mèo tai chuột

Cây lưỡi mèo tai chuột:

Một số bài thuốc từ cây lưỡi mèo tai chuột:

Trị viêm tuyến mang tai: Lưỡi mèo tai chuột, chàm mèo mỗi loại 15 g sắc nước uống.

Trị bệnh đường tiết niệu: Lưỡi mèo tai chuột 15 g, kim tiền thảo 30 g sắc nước uống.

Cây cóc chuột: Lá mầm chứa nhiều dầu, vỏ cây chứa nhiều tanin. Vỏ dùng dưới dạng nước xức rửa phát ban sinh, lở loét. Lá hơ nóng lên và áp vào những chỗ sưng và đau của cơ thể. Nước sắc vỏ dùng trị đau răng.

Lương y Vũ Tuấn Lương