(Chinhphu.vn) - Năm 2013, tỉnh Thanh Hóa đặt mục tiêu có 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) theo 19 tiêu chí; 117 xã đăng ký hoàn thành 19 tiêu chí vào năm 2015, mỗi xã tăng bình quân 3 tiêu chí trở lên; các xã còn lại tăng ít nhất 2 tiêu chí/xã.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh chủ trì Hội nghị sơ kết, đánh giá những kết quả đã đạt được, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm công tác xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Thanh Hóa, chiều 2/7. Ảnh: VGP/Xuân Tuyến

Chiều 2/7, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, đã chủ trì Hội nghị sơ kết, đánh giá những kết quả đã đạt được, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm công tác xây dựng NTM tại tỉnh Thanh Hóa.

Theo đó, trong 6 tháng đầu năm 2013, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã có những chuyển biến rõ nét, trở thành phong trào sâu rộng từ cấp tỉnh đến cơ sở, nhiều địa phương đã có sự chỉ đạo quyết liệt; vai trò chủ thể của người dân cùng với sự chung tay, góp sức xây dựng NTM của cả hệ thống chính trị tiếp tục được nâng cao.

Từ sự thống nhất nhận thức đó, việc huy động nguồn lực của nhân dân được thực hiện một cách hiệu quả, dân chủ, minh bạch, “dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”.

Tổng nguồn vốn huy động để thực hiện xây dựng NTM trên địa bàn toàn tỉnh từ năm 2010 đến nay đạt trên 10.087 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh chỉ chiếm 6,3%, còn lại là vốn lồng ghép, vốn huy động, tín dụng...

Phát triển sản xuất là gốc

Xác định sản xuất có vai trò quan trọng trong xây dựng NTM, các địa phương ở Thanh Hóa đẩy mạnh áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Toàn tỉnh có 2.291 ha áp dụng mô hình cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, gieo mạ, cấy và thu hoạch, qua đó đã giảm chi phí sản xuất từ 3,6-4,2 triệu đồng/ha, có trên 4.000 ha lúa áp dụng các bộ giống mới...

Các mô hình phát triển sản xuất mới như sản xuất lúa năng suất, chất lượng và hiệu quả cao; sản xuất rau an toàn; mô hình nuôi trồng thủy sản; mô hình chăn nuôi; mô hình cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp… được chú trọng thử nghiệm, rút kinh nghiệm và nhân rộng.

Việc phát triển các nghề truyền thống được gắn liền với xây dựng NTM. Đến nay trên địa bàn tỉnh có 127 làng nghề đạt tiêu chí theo quy định, giải quyết việc làm cho trên 60.734 lao động.

Toàn tỉnh hiện có 22.932 tổ hợp tác duy trì hoạt động hiệu quả, có 530 hợp tác xã dịch vụ trong nông nghiệp. Nhiều mô hình tổ chức sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản, công nghiệp chế biến nông sản và dịch vụ theo hướng gắn chặt giữa sản xuất, chế biến với tiêu thụ sản phẩm, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân nông thôn.

Nhờ đó, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn toàn tỉnh đến nay đạt khoảng 13,5 triệu đồng/người, tăng 1,1 triệu đồng so với cuối năm 2012, tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn còn khoảng 16,85%, giảm 1,17% % so với cuối năm 2012. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn từng bước được cải thiện và nâng cao.

Đến nay, trong tổng số 10 xã phấn đấu đạt 19 tiêu chí trong năm 2013, có 3 xã đạt 18 tiêu chí; 2 xã đạt 17 tiêu chí. Bình quân các xã đạt 16,1 tiêu chí, tăng 1,3 tiêu chí so với đầu năm. Các tiêu chí còn lại đang được các xã tổ chức thực hiện và đã đạt từ 70-90%.

Bình quân toàn tỉnh đạt 8,16 tiêu chí/xã, tăng thêm 0,72 tiêu chí so với đầu năm 2013, và tăng 3,42 tiêu chí so với khi bắt đầu triển khai. Bình quân các xã đồng bằng đạt 9,26 tiêu chí, tăng 0,79 tiêu chí/xã; các xã miền núi đạt 5,83 tiêu chí, tăng 0,36 tiêu chí/xã so với đầu năm 2013.

Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát (đứng) trao đổi về một số vấn đề xây dựng nông thôn mới tại hội nghị chiều 2/7 tại trụ sở Tỉnh ủy Thanh Hóa. Ảnh: VGP/Xuân Tuyến

Xây dựng NTM phải thường xuyên, liên tục

Tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đánh giá cao việc Thanh Hóa đã ưu tiên thực hiện rất hiệu quả công tác tuyên truyền, qua đó quán triệt trong hệ thống cấp ủy, chính quyền, đến tận người dân về xây dựng NTM.

Bên cạnh đó, việc huy động nguồn lực phải được thực hiện trên cơ sở sản xuất, vừa phải, không chạy theo thành tích. Chính việc huy động nguồn lực trong dân một cách tự nguyện, không phải phân bổ, không bắt buộc là yếu tố mang lại tính bền vững của NTM.

Kinh nghiệm để lại 100% tiền thu từ đấu giá quyền sử dụng đất cho xã để đầu tư cho NTM của Thanh Hóa cũng được đánh giá là một cách làm hay.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng, đây là sự sáng tạo, linh hoạt của Thanh Hóa trong tổ chức thực hiện. Bộ Tài chính cần rà soát những quy định hiện hành để địa phương có thể chủ động hơn trong việc để lại nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất tại xã nhằm đầu tư cho NTM.

“Chính phủ hiện đang tìm nhiều cách để tăng nguồn lực phù hợp cho xây dựng NTM trên cả nước”, Phó Thủ tướng cho biết thêm.

Một yếu tố quan trọng nữa trong xây dựng NTM là phải đặc biệt chú ý đến công tác quy hoạch, phê duyệt quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch sản xuất. Đến nay, gần như tất cả các xã (98%) của Thanh Hóa đều đã được phê duyệt quy hoạch xây dựng NTM, đây là tỷ lệ rất cao so với các địa phương khác trong cả nước.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh lưu ý, trong quy hoạch sản xuất, phải gắn sản xuất, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp, với tiêu thụ, chế biến, đưa nhanh công nghệ, khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Phó Thủ tướng, lãnh đạo các bộ, ngành đã nghe, cho ý kiến với một số kiến nghị của địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn cho phát triển kinh tế-xã hội nói chung, xây dựng NTM nói riêng.

Xuân Tuyến