Bài 3: An Giang thực hiện chính quyền 2 cấp: Không chỉ tinh gọn bộ máy

Phú Quốc và bài kiểm tra khó nhất của mô hình mới

Mỗi ngày, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công đặc khu Phú Quốc, hàng trăm hồ sơ liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, du lịch, kinh doanh, bảo trợ xã hội được tiếp nhận, xử lý.

Nhịp làm việc khẩn trương ấy phản ánh sức sống của địa phương được xem là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của An Giang trong giai đoạn mới. Nhưng phía sau những con số tăng trưởng và những dòng du khách không ngừng đổ về đảo ngọc là áp lực rất lớn đối với bộ máy chính quyền.

Theo Phó Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Nguyễn Thị Kim Loan, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đã giúp tinh gọn bộ máy, giảm bớt những tầng nấc trung gian trong quản lý hành chính và tạo điều kiện để nhiều công việc được giải quyết nhanh hơn.

Tuy nhiên, quá trình vận hành cũng đặt ra những yêu cầu mới.

Một mặt, chính quyền phải đáp ứng tốc độ phát triển nhanh của địa phương. Mặt khác, bộ máy phải thích ứng với khối lượng công việc ngày càng lớn trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư, chuyển đổi số và quản lý đô thị, bảo trợ xã hội...

Bà Nguyễn Thị Kim Loan chia sẻ, một trong những khó khăn hiện nay là việc khai thác, kết nối và sử dụng dữ liệu giữa các phần mềm chuyên ngành vẫn còn những bất cập nhất định. Trong khi đó, nhu cầu xử lý công việc ngày càng tăng đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải liên tục nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin.

Nhìn từ Phú Quốc có thể thấy rõ một thực tế: cuộc cải cách bộ máy đã hoàn thành bước đầu, nhưng chặng đường xây dựng một nền quản trị hiện đại mới chỉ bắt đầu.

Trả lời Báo Điện tử Chính phủ từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Vũ Khắc Huy, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh An Giang, Tổng Giám đốc Công ty Du lịch Vina Phu Quoc Travel, cho rằng việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã mở ra kỳ vọng về một môi trường đầu tư năng động, minh bạch và thuận lợi hơn. 

Theo ông Huy, khi bộ máy quản lý được tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn địa phương, các quyết sách sẽ được triển khai nhanh hơn, sát với nhu cầu phát triển hơn, qua đó tạo điều kiện thu hút thêm các nhà đầu tư chiến lược, các thương hiệu du lịch quốc tế và các dự án chất lượng cao. Ông cũng kỳ vọng Phú Quốc sẽ trở thành hình mẫu phát triển tiên phong về quản trị hiện đại, chuyển đổi số, kinh tế xanh và phát triển bền vững, từng bước vươn lên trở thành trung tâm du lịch biển đảo và kinh tế biển năng động của khu vực vào năm 2030.

Những 'điểm nghẽn' cần tiếp tục tháo gỡ

Trong kết luận tại Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải không chỉ ghi nhận những kết quả đạt được mà còn thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, hạn chế cần tập trung giải quyết trong thời gian tới.

Theo Bí thư Tỉnh ủy An Giang, ở một số địa phương, khối lượng công việc tăng lên đáng kể sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền, trong khi nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm hoạt động chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Một số lĩnh vực còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số nơi chưa đồng bộ. Việc chia sẻ, khai thác dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị vẫn còn những hạn chế nhất định.

Đây là những vấn đề không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Bởi lẽ, việc chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại không chỉ là thay đổi cơ cấu tổ chức mà còn là thay đổi tư duy, phương thức làm việc và năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ.

Nhìn nhận vấn đề này, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng cho biết, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các cơ chế vận hành, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường đầu tư hạ tầng phục vụ chuyển đổi số nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Những nhiệm vụ đó không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy trong những năm tiếp theo.

Quản trị bằng dữ liệu

Theo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Tiến Hải, nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2026-2030 là xây dựng nền quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số.

Người đứng đầu Đảng bộ tỉnh An Giang yêu cầu các cấp, các ngành tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu theo hướng "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung".

Đó không chỉ là một khẩu hiệu về chuyển đổi số, mà là định hướng phát triển của nền hành chính trong tương lai.

Khi dữ liệu được kết nối đồng bộ, nhiều thủ tục hành chính sẽ được tự động hóa, giảm thời gian xử lý và giảm chi phí xã hội. Người dân sẽ không phải cung cấp đi cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Các cơ quan quản lý cũng có thêm công cụ để phân tích, dự báo và đưa ra quyết định chính xác hơn.

Ông Nguyễn Tiến Hải đặt yêu cầu, việc chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ riêng của ngành công nghệ thông tin mà phải trở thành nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị.

Đây cũng là một trong những yếu tố quyết định thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn tiếp theo của tỉnh An Giang.

Phân cấp, phân quyền đến trách nhiệm công vụ

Một trong những thông điệp xuyên suốt được Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh trong năm đầu vận hành mô hình mới là yêu cầu thực hiện nguyên tắc "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả.

Theo ông Nguyễn Tiến Hải, phân cấp, phân quyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi trách nhiệm được xác định rõ ràng và có cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp.

Đằng sau nguyên tắc "6 rõ" là tư duy quản trị hiện đại, trong đó mỗi nhiệm vụ đều có người chịu trách nhiệm cụ thể, mỗi công việc đều có thời hạn hoàn thành và mỗi kết quả đều có thể kiểm chứng, đánh giá.

Sau một năm vận hành, thực tiễn tại nhiều địa phương đã cho thấy nơi nào người đứng đầu quyết liệt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì nơi đó bộ máy hoạt động hiệu quả hơn, người dân hài lòng hơn và chất lượng phục vụ cũng được nâng lên rõ rệt.

Đây được xem là một trong những bài học kinh nghiệm quan trọng nhất mà An Giang rút ra từ quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Người dân và doanh nghiệp là trung tâm của mọi cải cách

Theo Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng, mục tiêu cuối cùng của cuộc cải cách này không phải là giảm bao nhiêu đầu mối hay tinh giản bao nhiêu biên chế.

Điều mà tỉnh hướng tới là xây dựng một nền hành chính phục vụ, trong đó mọi hoạt động của bộ máy đều hướng đến lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

Quan điểm đó cũng được Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Tiến Hải nhiều lần nhấn mạnh khi yêu cầu các cấp chính quyền phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, làm thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Đây không chỉ là một yêu cầu về cải cách hành chính mà còn là sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị.

Một nền hành chính hiện đại không được đánh giá bằng số lượng văn bản ban hành hay số lượng cuộc họp được tổ chức, mà phải được đánh giá bằng mức độ hài lòng của người dân và hiệu quả phục vụ đối với doanh nghiệp.

Đó cũng là mục tiêu mà An Giang đang hướng tới trong chặng đường phát triển tiếp theo.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Tiến Hải khẳng định, hoàn thành cuộc sắp xếp mới chỉ là điểm khởi đầu. Chặng đường phía trước là xây dựng một hệ thống chính trị hoạt động hiệu năng hơn, hiệu lực hơn, hiệu quả hơn; xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển; xây dựng nền quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ; đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Từ những chuyển động tích cực ở Rạch Giá, những đổi thay ở Óc Eo đến những kỳ vọng lớn lao tại Phú Quốc, có thể thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang từng bước chứng minh tính đúng đắn của chủ trương lớn mà Đảng và Nhà nước đã lựa chọn. Cuộc cải cách ấy không chỉ làm thay đổi địa giới hành chính hay cơ cấu tổ chức bộ máy, quan trọng hơn, nó đang từng bước làm thay đổi cách chính quyền phục vụ người dân.

Khi người dân cảm nhận được sự thuận lợi hơn trong giải quyết công việc, khi doanh nghiệp cảm nhận được môi trường đầu tư minh bạch và hiệu quả hơn, đó cũng chính là lúc cuộc cải cách mang tầm lịch sử này đạt được ý nghĩa lớn nhất của nó.

Lê Sơn - Thanh Bình