Bộ Xây dựng: Ủng hộ phương án đầu tư công Vành đai 5 - Vùng Thủ đô

Ngày 1/7, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhà nước, chủ trì cuộc họp thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.

Đề xuất đầu tư Vành đai 5 Vùng Thủ đô dài 321km, vốn gần 236.000 tỷ đồng

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện đơn vị tư vấn cho biết dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được nghiên cứu đầu tư với tổng chiều dài khoảng 321km, không bao gồm các đoạn đang khai thác gồm: 15km trùng cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, 14km trùng cao tốc Hà Nội - Lào Cai và 19km đoạn tuyến qua Thái Nguyên.

Điểm đầu dự án tại Km0 (tương ứng Km 367+100 đường Hồ Chí Minh), thuộc xã Yên Bài, TP Hà Nội; điểm cuối trùng điểm đầu, tạo thành tuyến vành đai khép kín. Tuyến đi qua 7 địa phương gồm: TP Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.

Theo phương án đề xuất, tuyến chính được đầu tư quy mô 6 làn xe, riêng đoạn qua Thái Nguyên quy mô 4 làn xe. Đường song hành được đầu tư đồng bộ với quy mô tối thiểu đường cấp III; riêng các đoạn đi qua khu đô thị, khu công nghiệp có thể mở rộng theo quy hoạch của địa phương.

Đối với các đoạn qua Phú Thọ và Thái Nguyên có địa hình đồi núi, chỉ đầu tư đường song hành tại khu vực kết nối đô thị, công nghiệp, dịch vụ; các đoạn còn lại xây dựng đường gom phục vụ giao thông địa phương với bề rộng tối thiểu 5m.

Theo tính toán sơ bộ, dự án sử dụng khoảng 2.925ha đất, với tổng mức đầu tư khoảng 235.741 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 64.000 tỷ đồng; chi phí xây dựng hơn 138.300 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác gần 9.700 tỷ đồng; chi phí dự phòng gần 23.700 tỷ đồng.

Do nhu cầu vốn rất lớn, đơn vị tư vấn đề xuất phần giải phóng mặt bằng, đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè được đầu tư bằng vốn đầu tư công, tương tự các dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội và Vành đai 3, Vành đai 4 TPHCM. Đối với tuyến chính cao tốc, Bộ Xây dựng nghiên cứu 2 phương án gồm đầu tư theo hình thức PPP hoặc đầu tư công, sau đó Nhà nước tổ chức thu phí sử dụng.

Để đẩy nhanh tiến độ, dự án được đề xuất chia thành 15 dự án thành phần, gồm 7 dự án giải phóng mặt bằng, đầu tư đường song hành tại 7 địa phương và 8 dự án đầu tư tuyến chính, trong đó có một dự án riêng cho các cầu lớn. Theo kế hoạch, dự án dự kiến khởi công năm 2027 và cơ bản hoàn thành vào 2030.

Dự báo nhu cầu vận tải trong mối tương quan với các dự án đang và sẽ đưa vào khai thác

Ông Lưu Quang Thìn, Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Xây dựng) cho biết, Tổ chuyên gia thẩm định liên ngành đề nghị xác định rõ vai trò của Vành đai 5 không chỉ là hành lang giao thông mà còn là hành lang công nghiệp, thương mại, logistics và dịch vụ của Vùng Thủ đô nhằm phát huy hiệu quả đầu tư. 

Do đó, hồ sơ cần tiếp tục bổ sung và làm rõ nhiều nội dung như: tác động của dự án đối với phát triển hạ tầng thương mại, logistics và mạng lưới phân phối hàng hóa; khả năng huy động vốn, tiến độ thực hiện, công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư và nguồn cung vật liệu xây dựng; đồng thời đánh giá sự phù hợp với quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Đơn vị tư vấn cũng cần rà soát dự báo nhu cầu vận tải trong mối tương quan với các dự án đang và sẽ đưa vào khai thác, đặc biệt là Vành đai 4; phân tích nhu cầu vận tải hàng hóa, kết nối với các khu công nghiệp, trung tâm logistics, cảng và các đầu mối vận tải quan trọng.

Đồng thời, nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống nút giao, đường song hành, đường gom, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ và quỹ đất phát triển các trung tâm logistics tại những vị trí thuận lợi nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tuyến.

Về hình thức đầu tư, Tổ thẩm định kiến nghị nghiên cứu mức hỗ trợ tối đa từ ngân sách nhà nước để bảo đảm tính khả thi của dự án, trường hợp vượt tỷ lệ theo quy định sẽ báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.

Các địa phương được đề nghị rà soát quy hoạch mỏ vật liệu, điều chỉnh kế hoạch khai thác để bảo đảm nguồn cung cho dự án; ưu tiên áp dụng công nghệ và vật liệu thân thiện môi trường. Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cũng cần làm rõ số hộ dân bị ảnh hưởng, cập nhật bảng giá đất và phương án bố trí tái định cư trước khi hoàn thiện hồ sơ.

Tại cuộc họp, đại diện 7 địa phương có tuyến Vành đai 5 đi qua cơ bản thống nhất với phương án đầu tư được nêu trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Thống nhất cao với phương án hướng tuyến

Sau khi lắng nghe ý kiến của các bộ, ngành, 7 địa phương có dự án đi qua và Tổ thẩm định liên ngành, Bộ trưởng Trần Hồng Minh thống nhất cao với phương án hướng tuyến do đơn vị tư vấn đề xuất. Theo Bộ trưởng, phương án này sẽ tạo dư địa phát triển không gian dọc tuyến, đồng thời thuận lợi cho các địa phương thu hút đầu tư.

Để bảo đảm chất lượng hồ sơ trình cấp có thẩm quyền, Bộ trưởng yêu cầu đơn vị tư vấn tiếp tục làm rõ phương án hệ thống nút giao trên tuyến, gồm nút giao liên thông và nút giao trực thông, tránh để đến các bước sau mới điều chỉnh, làm thay đổi tổng mức đầu tư.

Nhận định tuyến Vành đai 5 chủ yếu đi qua địa hình đồng bằng, Bộ trưởng đề nghị ngay sau khi chủ trương đầu tư được phê duyệt, các chủ đầu tư và đơn vị tư vấn khẩn trương hoàn thiện hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng (GPMB), bàn giao cho địa phương triển khai công tác GPMB và tái định cư.

Đối với đoạn tuyến qua tỉnh Ninh Bình, nơi có nhiều khu đô thị và khu công nghiệp, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu phương án xây dựng cầu cạn nhằm hạn chế vướng mắc trong công tác GPMB nếu làm đường thấp.

Đối với hình thức đầu tư, Bộ trưởng bày tỏ sự ủng hộ phương án đầu tư công, song lưu ý đơn vị tư vấn phải đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế - xã hội của phương án sử dụng vốn đầu tư công. Bên cạnh đó, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn phối hợp với các địa phương rà soát kỹ nguồn vật liệu xây dựng, vị trí bãi đổ thải và tính toán cự ly vận chuyển hợp lý nhằm tối ưu chi phí.

Bộ trưởng cũng yêu cầu các bên liên quan bổ sung, làm rõ việc áp dụng công nghệ mới, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; đồng thời thuyết minh chi tiết tổng mức đầu tư từng dự án thành phần và suất đầu tư của toàn dự án, bảo đảm cơ sở chặt chẽ, khách quan để cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư.

Phan Trang