Bộ Y tế chuẩn bị trình Quốc hội 4 dự án luật, trong đó có 1 luật sửa nhiều luật

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà , có 4 dự án luật Bộ Y tế sẽ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026). Cụ thể, các dự án luật này gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực y tế; Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực y tế

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực y tế, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết, Luật này sẽ sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Dự án Luật sửa đổi đồng thời 6 luật này nhằm bảo đảm không có khoảng trống pháp luật sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Những điểm mới chính của Luật sửa đổi đồng thời 6 luật này gồm:

- Sắp xếp lại các hình thức tổ chức khám bệnh, chữa bệnh; đẩy mạnh phân cấp việc cấp phép danh mục kỹ thuật đặc biệt và kỹ thuật mới.

- Bỏ quy định về phê duyệt giá cụ thể của từng đơn vị và thay bằng quy định giá chung theo cấp chuyên môn.

- Bổ sung quy định về quản lý thiết bị y tế.

- Đơn giản hóa các điều kiện liên quan đến sinh phẩm tham chiếu và sinh phẩm tương tự theo hướng: (1) Bỏ quy định về sinh phẩm tham chiếu bắt buộc phải là sinh phẩm đã cấp phép tại Việt Nam; (2) Bỏ quy định về sinh phẩm tương tự bắt buộc phải so sánh để chứng minh là có sự tương tự về chất lượng, an toàn và hiệu quả với một sinh phẩm tham chiếu đã được cấp phép tại Việt Nam; (3) Bổ sung các quy định liên quan đến quản lý giá thuốc.

- Bãi bỏ điều kiện kinh doanh đến dịch vụ bảo vệ trẻ em, chuyển sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn chuyên môn.

- Sửa đổi quy định về xác định mức độ khuyết tật (bãi bỏ các điều từ Điều 16 đến Điều 20 Luật Người khuyết tật); Sửa đổi, bổ sung các khoản của Điều 13, Điều 21, Điều 22, chỉnh lý Điều 28 và bãi bỏ Điều 29 phù hợp với định hướng đổi mới quy trình xây dựng pháp luật tại Kết luận số 119-KL/TW; điều chỉnh cho phù hợp với tổ chức bộ máy mới.

- Sửa đổi để đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và với các hình thức tổ chức khám bệnh, chữa bệnh mới.

Mục tiêu là vừa bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, vừa giảm thủ tục cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời kiểm soát tốt hơn giá thuốc, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh và thiết bị y tế, giảm gánh nặng cho người bệnh và Quỹ Bảo hiểm y tế.

Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Thứ hai, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cho biết, sau hơn 15 năm thi hành, Luật năm 2010 đã tạo khung pháp lý quan trọng, nhưng quy mô sản xuất, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu đã thay đổi rất nhiều. Tình trạng quản lý phân tán, chồng chéo giữa các bộ, ngành vẫn còn.

Thông báo số 15/TB/BCĐTW ngày 17/3/2026 truyền đạt kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu tập trung nguồn lực sửa đổi Luật, khẩn trương trình Quốc hội khóa XVI thông qua.

Theo đó, những điểm mới chính của Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) gồm:

- Thể chế hóa 4 chính sách Chính phủ đã thông qua tại Nghị quyết số 184/NQ-CP: quản lý theo nguy cơ trên chuỗi cung ứng; cải cách cơ chế kiểm tra trên thị trường; số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

- Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Chỉ một số nhóm thực phẩm có nguy cơ cao mới phải đăng ký bản công bố sản phẩm: thực phẩm có khuyến cáo sức khỏe, dành cho trẻ dưới 36 tháng, người cao tuổi, phụ nữ có thai, người bệnh. Phần lớn sản phẩm còn lại công bố tiêu chuẩn và được lưu thông ngay, cơ quan quản lý hậu kiểm theo nguy cơ.

- Thừa nhận chứng nhận HACCP, ISO 22000; không phải cấp thêm giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện, áp dụng kiểm tra giảm.

- Phân loại thực phẩm nguy cơ cao, nguy cơ thấp; bắt buộc truy xuất nguồn gốc với thực phẩm nguy cơ cao.

- Bổ sung quy định về cơ sở giao đồ ăn trực tuyến và bếp ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh.

- Phân cấp tối đa cho Ủy ban nhân dân các cấp; tăng chế tài, thu hồi giấy đăng ký, gỡ hồ sơ công bố, thu hồi sản phẩm không an toàn.

Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) 

Thứ ba, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). Sau 20 năm thi hành, 91,4% ca ghép vẫn từ người hiến còn sống, chỉ 8,6% từ người hiến chết não. Luật chưa cho phép hiến sau chết tuần hoàn, trong khi nguồn này chiếm khoảng một nửa số người hiến sau khi chết ở Hoa Kỳ, Anh, Tây Ban Nha. Người dưới 18 tuổi chưa được hiến sau khi chết; điều kiện hiến khi còn sống chưa đủ chặt để phòng mua bán tạng trá hình.

Luật này sẽ sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh sang máu, tế bào, sản phẩm tế bào, tinh trùng, noãn, phôi. Nghiêm cấm mua bán mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người.

Mở rộng nguồn hiến: bổ sung hiến sau chết tuần hoàn; người dưới 18 tuổi được hiến sau khi chết nếu đã đăng ký hiến hoặc có nguyện vọng hiến thể hiện bằng văn bản, và được người đại diện đồng ý bằng văn bản.

Siết chặt hiến khi còn sống: từ đủ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến cho thành viên gia đình; xác minh quan hệ qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; phát hiện dấu hiệu mua bán phải báo ngay cơ quan công an.

Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn đánh giá độc lập; người điều trị, kíp ghép không được tham gia; kết luận phải được tất cả thành viên chuyên môn thống nhất.

Đăng ký hiến trực tuyến, kết nối định danh điện tử; mọi ca ghép phải có mã điều phối quốc gia; trẻ em, người đã hiến và thân nhân người hiến được ưu tiên.

Phòng, chống "du lịch ghép tạng": người nước ngoài chỉ được ghép tại Việt Nam khi có cùng dòng máu về trực hệ hoặc có họ trong phạm vi ba đời với người hiến.

Tri ân người hiến: lấy ngày 20/5 hằng năm là Ngày hiến mô, tạng Việt Nam; người hiến còn sống được cấp thẻ bảo hiểm y tế, khám sức khỏe định kỳ miễn phí; cho phép thành lập quỹ hiến tạng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Thứ tư, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có những điểm mới chính gồm:

- Luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; cấm toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng các sản phẩm này, cùng túi ngậm nicotine và shisha, trừ trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học, kiểm nghiệm, giám định được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

- Cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức; định nghĩa rõ "trưng bày" và "tiếp thị trực tiếp" để dễ xử lý vi phạm.

- Tăng cường thực thi quy định cấm bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi.

- Xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào phải công bố tiêu chuẩn sản phẩm.

- Bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ cai nghiện thuốc lá, thay bằng yêu cầu tuân thủ hướng dẫn của Bộ Y tế.

Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2027; quy định trưng bày được chuyển tiếp 6 tháng để doanh nghiệp chuẩn bị.

HM