Cải cách hành chính: Đo bằng kết quả thực chất

Từ đổi mới cách đánh giá

Ngày 2/11/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2085/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm công tác cải cách thủ tục hành chính (TTHC) của bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương.

Hai nhóm chỉ số đánh giá, chấm điểm, gồm: Cắt giảm, đơn giản hóa TTHC và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện TTHC, dịch vụ công.

Điểm đáng chú ý là kết quả đánh giá được sử dụng làm một trong những căn cứ xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, cá nhân và người đứng đầu; phục vụ công tác quy hoạch, bổ nhiệm, đào tạo, khen thưởng và xử lý kỷ luật. Kết quả này cũng là nguồn dữ liệu đầu vào phục vụ đánh giá chỉ số cải cách hành chính hằng năm.

Cần thấy rằng, cải cách TTHC là một trong 6 lĩnh vực của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 theo Nghị quyết số 76/NQ-CP. Các lĩnh vực còn lại, gồm: Cải cách thể chế; cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; cải cách chế độ công vụ; cải cách tài chính công; xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.

Đến yêu cầu nâng cao hiệu quả nền hành chính

Từ việc thiết lập cơ chế đo lường, chấm điểm cải cách TTHC, yêu cầu đặt ra rộng hơn là bảo đảm những tiêu chí cải cách được chuyển hóa thành hiệu quả thực tế trong hoạt động của bộ máy hành chính.

Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Văn Hồi, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, những nỗ lực cải cách hành chính bền bỉ của Việt Nam đã tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia quan trọng.

Thực tiễn cho thấy cải cách triệt để là "chìa khóa" để bứt phá quy mô kinh tế. Tại Việt Nam, sự cải thiện liên tục trong công tác cải cách hành chính và nâng cao mức độ hài lòng của người dân đã góp phần giữ vững đà tăng trưởng kinh tế ở mức cao thời gian qua, đồng thời giúp nhiều địa phương hoàn thành vượt mức dự toán thu ngân sách; hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phát triển, thịnh vượng và hạnh phúc.

Để duy trì những kết quả đó, trước hết, đội ngũ công chức tham mưu phải quán triệt tinh thần làm việc thực chất, bảo đảm sự thống nhất giữa số liệu báo cáo trên hệ thống với chất lượng giải quyết công việc và trải nghiệm thực tế của người dân, doanh nghiệp.

Công tác tham mưu cải cách hành chính cần đi sâu vào rà soát, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, bảo đảm các quy định của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa giấy tờ và tái sử dụng dữ liệu được thực thi nghiêm túc, đồng bộ ngay tại bộ phận một cửa các cấp, tạo thuận lợi tối đa và giảm thiểu thời gian, chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ tư duy xây dựng thể chế và thiết kế quy trình thủ tục hành chính theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy sự giản dị, dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ thực hiện làm thước đo hiệu quả; cần nắm bắt những vướng mắc từ thực tiễn, đánh giá khả năng tiếp cận của người dân và kịp thời đề xuất tháo gỡ các quy định, quy trình chưa phù hợp, qua đó khơi thông và phát huy tối đa các nguồn lực xã hội phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với cải cách TTHC, chuyển đổi số tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới hoạt động của nền hành chính.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, việc xây dựng, hoàn thiện và kết nối đồng bộ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành sẽ làm nền tảng để từng bước vận hành nền hành chính không giấy tờ.

Trên cơ sở phát huy hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và những cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã vận hành ổn định, phải đẩy nhanh tiến độ hoàn thành, liên thông các cơ sở dữ liệu trọng yếu khác. Để việc chuyển đổi số gắn với nâng cao chất lượng cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu về y tế, giáo dục, an sinh xã hội…

Yêu cầu của năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030

Bên cạnh 2 trụ cột truyền thống luôn được duy trì thường xuyên là cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, trong năm 2026, công tác cải cách hành chính đang tập trung cao độ vào 2 nhiệm vụ trọng tâm mới theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ.

Nhiệm vụ thứ nhất là hoàn thiện Đề án vị trí việc làm ở tất cả các bộ, ngành, địa phương với tinh thần làm thật, quyết liệt và khẩn trương để làm cơ sở khoa học bước sang giai đoạn hai là định biên biên chế, xác lập khối lượng công việc và cải cách chính sách tiền lương gắn với vị trí việc làm.

Nhiệm vụ thứ hai là "cuộc cách mạng" trong công tác đánh giá cán bộ, công chức, viên chức khi chuyển sang cơ chế đánh giá định kỳ hằng quý theo các quy định mới của Chính phủ, qua đó thực hiện sàng lọc thường xuyên, kiên quyết thay thế, bố trí công tác khác đối với những trường hợp nhiều quý liên tiếp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Đối với giai đoạn 2026 - 2030, để tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác cải cách hành chính, theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Hồi, các bộ, ngành, địa phương cần tập trung thực hiện tốt các nhóm nhiệm vụ cụ thể.

Trước hết là phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp từ Trung ương đến cơ sở trong việc trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính.

Đội ngũ công chức tham mưu phải chủ động đề xuất các giải pháp kiểm soát tiến độ thực chất, kịp thời tháo gỡ khó khăn để bảo đảm hoàn thành hiệu quả các mục tiêu đề ra.

Tiếp theo, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt toàn diện 6 trụ cột cải cách hành chính theo Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030, bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 và triển khai đồng bộ việc đổi mới lề lối làm việc trong hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, lồng ghép những yêu cầu mới vào hệ thống chỉ tiêu đánh giá cải cách hành chính và đo lường sự hài lòng của người dân theo hướng khoa học, khả thi, dễ hiểu, thuận lợi khi triển khai tại cơ sở.

Cuối cùng là tăng cường chia sẻ, học tập và nhân rộng những mô hình, sáng kiến có hiệu quả, nhất là giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết TTHC và ứng dụng chuyển đổi số trong đánh giá, xếp loại cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức theo Nghị định số 335/2025/NĐ-CP quy định về đánh giá, xếp loại chất lượng đối với cơ quan hành chính nhà nước và công chức và Nghị định số 233/2026/NĐ-CP về đánh giá, xếp loại chất lượng đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức.

Sơn Hào