Chương trình lập pháp 2027 cần chuẩn bị sớm, điều chỉnh ít và chất lượng cao hơn

Chuẩn bị sớm, điều chỉnh ít hơn, chất lượng cao hơn

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị năm 2027, Chính phủ chuyển mạnh từ làm nhiều luật sang làm tốt, bảo đảm ổn định và kiến tạo phát triển.

Theo Chủ tịch Quốc hội, khối lượng luật được ban hành trong thời gian qua rất lớn, góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn, nhưng vấn đề quan trọng hiện nay là tổ chức thực hiện, đưa pháp luật vào cuộc sống.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Chương trình lập pháp thời gian qua còn điều chỉnh nhiều; một số hồ sơ chuẩn bị chưa kỹ, gửi chậm, đánh giá tác động chưa sâu, có dự án phải lùi, rút hoặc xin áp dụng thủ tục rút gọn.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, khi đưa một dự án vào Chương trình phải cơ bản rõ vấn đề, rõ chính sách, rõ phạm vi, rõ nguồn lực, rõ khả năng hoàn thành. Không lấy việc điều chỉnh Chương trình để bù cho dự báo chưa tốt, không lấy thủ tục rút gọn để bù cho chuẩn bị chưa kỹ.

Cùng với đó, cần giữ kỷ luật về tính ổn định và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Pháp luật phải phản ứng nhanh với thực tiễn nhưng không đồng nghĩa với việc sửa đổi liên tục. Trên tinh thần này, Chủ tịch Quốc hội thống nhất chưa đưa vào Chương trình những dự án chưa đủ độ chín, phạm vi còn giao thoa hoặc chưa rõ sự cần thiết phải ban hành một đạo luật riêng.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chương trình lập pháp năm 2027 phải được thiết kế theo logic chung của cả hệ thống pháp luật, không theo nhu cầu riêng của từng cơ quan.

Đối với các lĩnh vực mới như dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ số và phương tiện bay không người lái, cần rà soát tổng thể hệ sinh thái pháp luật, xác định rõ ranh giới điều chỉnh trước khi quyết định có cần xây dựng một luật riêng hay không.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu thực hiện thực chất tư duy lập pháp mới, theo đó luật quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội, có tính nguyên tắc, ổn định; những vấn đề thường xuyên biến động được giao đúng thẩm quyền để bảo đảm linh hoạt.

Tuy nhiên, việc phân định giữa lập pháp và lập quy không có nghĩa là đẩy phần khó xuống cấp dưới, đồng thời phải chú trọng kỹ thuật xây dựng pháp luật để phòng ngừa lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.

Việc thực hiện Chương trình lập pháp phải được siết chặt kỷ luật ngay từ đầu. Chính phủ và các cơ quan cần chuẩn bị từ sớm, từ xa, cơ quan thẩm tra tham gia ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách.

Việc bổ sung Chương trình trong năm chỉ là ngoại lệ, không trở thành phương thức làm việc thường xuyên. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Chương trình lập pháp năm 2027 cần đáp ứng ba yêu cầu: chuẩn bị sớm, điều chỉnh ít hơn, chất lượng cao hơn.

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ đang khẩn trương rà soát Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và kết quả tổng rà soát hệ thống pháp luật để xác định đầy đủ các nhiệm vụ lập pháp cần bổ sung.

Chính phủ sẽ chỉ đề xuất bổ sung những dự án luật thực sự cấp thiết, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn rõ ràng, bảo đảm điều kiện chuẩn bị, đồng thời hạn chế tối đa việc xin bổ sung, xin rút hoặc xin lùi.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí về nguyên tắc xem xét thông qua Nghị quyết về Chương trình lập pháp năm 2027 với 23 trong tổng số 28 dự án được các cơ quan đề xuất.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành đổi tên Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng thành Luật về vật liệu xây dựng; đề nghị đẩy sớm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường lên Kỳ họp thứ 3, dự kiến tháng 5/2027.

Kiểm toán nhà nước thực hiện 132 nhiệm vụ với 180 đoàn kiểm toán

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự thảo Báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, năm 2026, toàn ngành Kiểm toán nhà nước đã nỗ lực hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ, tạo một số bước đột phá trong tổ chức bộ máy, hoạt động kiểm toán và chuyển đổi số.

Trong công tác xây dựng pháp luật, chính sách, theo kế hoạch, Kiểm toán nhà nước phải ban hành mới, sửa đổi, bổ sung 53 văn bản. Đến nay đã ban hành 33 văn bản, 20 văn bản còn lại dự kiến hoàn thành trong quý 4 năm 2026.

Chuyển đổi số, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo tiếp tục được ứng dụng mạnh trong hoạt động nghiệp vụ. Kiểm toán nhà nước đã truy vết, phân tích dòng hàng hóa, giao dịch; ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phát hiện nhiều vi phạm, trong đó có một số vụ việc có dấu hiệu hình sự được chuyển xử lý theo quy định.

Năm 2026, Kiểm toán nhà nước thực hiện 132 nhiệm vụ với 180 đoàn kiểm toán. Đến ngày 30/8, toàn ngành đã xét duyệt 143 kế hoạch kiểm toán, triển khai 133 đoàn, trong đó 105 đoàn đã kết thúc và ban hành 74 báo cáo kiểm toán.

Qua kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị chấn chỉnh, xử lý các vi phạm, thu hồi tiền và tài sản nhà nước bị chiếm đoạt hoặc sử dụng trái mục đích, gây lãng phí. Tỷ lệ thực hiện kiến nghị xử lý tài chính đạt 73% đối với tài sản bằng đồng Việt Nam, tăng so với mức 58% cùng kỳ năm trước; đối với ngoại tệ USD đạt hơn 86%.

Về phương hướng năm 2027, Kiểm toán nhà nước xác định tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách đối với 100% bộ, cơ quan trung ương và địa phương; tăng cường kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin; tập trung vào các chương trình, chính sách lớn, dự án trọng điểm quốc gia, lĩnh vực được dư luận quan tâm và tiềm ẩn nguy cơ lãng phí, tiêu cực.

Dự kiến năm 2027, Kiểm toán nhà nước thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán. Tỷ lệ kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin dự kiến đạt 39%. Kế hoạch kiểm toán tập trung vào 6 lĩnh vực trọng điểm, gồm quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước; kiểm toán chuyên đề; hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin; đầu tư xây dựng; doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng; quốc phòng, an ninh và khối cơ quan Đảng.

Theo kế hoạch, Kiểm toán nhà nước dự kiến kiểm toán tại 9 bộ, cơ quan trung ương; kiểm toán quyết toán tại 34 cơ quan trung ương và 34 địa phương; thực hiện 24 chuyên đề quy mô lớn; 7 chủ đề về môi trường, biến đổi khí hậu và công nghệ thông tin; 31 cuộc kiểm toán dự án đầu tư công; kiểm toán Ngân hàng Nhà nước, 9 tập đoàn, tổng công ty, 5 tổ chức tài chính, ngân hàng và 14 cuộc thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, khối cơ quan Đảng.

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra đánh giá cao nỗ lực tinh gọn bộ máy, đổi mới hoạt động và những kết quả tích cực của Kiểm toán nhà nước trong năm 2026. Đối với năm 2027, cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch, đồng thời đề nghị lựa chọn nhiệm vụ trên cơ sở đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu, giảm đầu mối nhưng tăng chiều sâu và tính liên thông; hạn chế tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại cùng một địa phương trong cùng thời điểm.

Kiểm toán nhà nước cần tập trung đánh giá việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, lập, phân bổ, chấp hành, chuyển nguồn, dự phòng, quản lý tài sản); chú trọng chất lượng phân bổ, hiệu quả nguồn lực và tác động đến phát triển kinh tế - xã hội. Kiểm toán chuyên đề cần xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra.

Trong kiểm toán đầu tư công cần chú trọng huy động nguồn lực, tiến độ, kết quả đầu ra và hiệu quả kinh tế-xã hội. Đối với doanh nghiệp, tổ chức tài chính, ngân hàng, tập trung kiểm toán hiệu quả sử dụng vốn, tài sản và các khoản chi có nguy cơ lãng phí, thất thoát./.

TTXVN