Đà Nẵng hoàn toàn có cơ hội phát triển công nghiệp điện ảnh từ thành công của DANAFF

Ngày 2/10, nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng của thành phố, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội nghị Xúc tiến phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Đà Nẵng.

Trong bối cảnh thành phố Đà Nẵng mở rộng không gian phát triển, với hệ thống di sản văn hóa phong phú, tiềm năng du lịch dồi dào cùng nguồn lực sáng tạo và lợi thế về khoa học, công nghệ, thành phố xác định phát triển các ngành công nghiệp văn hóa là hướng đi quan trọng nhằm khai thác hiệu quả các tài nguyên, nguồn lực văn hóa, hình thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao và tạo động lực phát triển mới.

Thành phố định hướng tập trung phát triển 06 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm, đó là: Nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, mỹ thuật - triển lãm, du lịch văn hóa, nội dung số và thủ công mỹ nghệ. Đây là những ngành có khả năng hình thành sản phẩm cụ thể, có thị trường và có khả năng phát triển dài hạn trên cơ sở tiềm năng, thế mạnh của thành phố.

Trao đổi tại Hội nghị, bà Ngô Phương Lan – Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, Giám đốc Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng cho rằng Đà Nẵng hoàn toàn có cơ hội phát triển công nghiệp điện ảnh từ thành công của các kỳ liên hoan phim châu Á – Đà Nẵng (DANAFF).

Đà Nẵng đã có khả năng đón tiếp và vận hành một sự kiện điện ảnh quốc tế với nhiều đối tượng tham gia

DANAFF ra đời năm 2023, khi Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam cùng TP Đà Nẵng lựa chọn xây dựng một liên hoan phim thường niên có định hướng quốc tế. Qua bốn kỳ, DANAFF từng bước xác lập chất lượng tuyển chọn phim, không gian đối thoại giữa điện ảnh Việt Nam và châu Á, chương trình dành cho công chúng và mạng lưới chuyên môn. Sự phát triển đáng chú ý nhất không chỉ là mở rộng quy mô, mà mở rộng chức năng: Từ nơi chiếu phim và trao giải thành nơi nuôi dưỡng dự án, đào tạo tài năng và kết nối thị trường.

DANAFF IV năm 2026 giới thiệu hơn 100 bộ phim từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ trong gần 200 buổi chiếu; thu hút hơn 1.000 đại biểu, khách mời, trong đó có hơn 300 đại biểu quốc tế, cùng hàng chục nghìn khán giả. Theo bà Ngô Phương Lan những con số ấy cho thấy Đà Nẵng đã có khả năng đón tiếp và vận hành một sự kiện điện ảnh quốc tế với nhiều đối tượng tham gia. Nhưng giá trị của chúng đối với công nghiệp điện ảnh nằm sâu hơn ở ba loại tài sản được tích lũy: Uy tín của thương hiệu DANAFF, quan hệ trực tiếp với các nhà sản xuất, nhà làm phim- những người quyết định dự án phim và kinh nghiệm tổ chức của đội ngũ làm Liên hoan phim.

Bà Ngô Phương Lan cho rằng, uy tín là điều rất khó mua bằng một chiến dịch quảng bá đơn lẻ. Nhà làm phim đến vì chương trình có chất lượng, trở lại vì cuộc gặp mang lại giá trị nghề nghiệp. Khi những nhà sản xuất, nhà phát hành, chuyên gia và nghệ sĩ có lý do trở lại Đà Nẵng hằng năm, thành phố đã sở hữu một cửa ngõ kết nối mà các thành phố lớn muốn xây dựng cũng chưa thể có. Vấn đề tiếp theo là sử dụng "cửa ngõ" đó như thế nào?

DANAFF trước hết phải là một liên hoan phim tốt. Chất lượng phim, tuyển chọn, thảo luận chuyên môn và giải thưởng tạo ra sự tin cậy của giới làm nghề. Các chương trình phim Việt Nam và châu Á đặt tác phẩm trong đối thoại quốc tế, giúp điện ảnh Việt Nam tiếp cận nhà phát hành, chương trình liên hoan và đối tác mới. Đồng thời, khoảng 200 buổi chiếu mỗi kỳ và sự hưởng ứng của hàng chục nghìn khán giả cho thấy nhu cầu thưởng thức điện ảnh đa dạng tại Đà Nẵng không chỉ giới hạn ở các phim thương mại đang phát hành.

Từ kết quả ấy, theo bà Ngô Phương Lan, thành phố có thể phát triển một thị trường khán giả quanh năm: Tuần phim chuyên đề, chiếu phim tại trường học và không gian công cộng, giao lưu với người làm phim, câu lạc bộ yêu điện ảnh, chương trình dành cho thanh thiếu niên, cho sinh viên. DANAFF's Cinephiles đã gợi mở hướng đi đó. Đây không đơn thuần là hoạt động phong trào. Một cộng đồng khán giả có kiến thức và thói quen xem phim sẽ tạo nhu cầu cho rạp chiếu, đơn vị phát hành, dịch vụ tổ chức sự kiện, truyền thông và giáo dục nghệ thuật. Nó cũng giúp một thành phố du lịch có thêm sản phẩm văn hóa mà cư dân địa phương thực sự tham gia.

Để thấy hiệu quả, cần theo dõi không chỉ số vé phát tại DANAFF mà cả số hoạt động điện ảnh được duy trì sau Liên hoan, mức độ tham gia của trường học, doanh nghiệp và khán giả địa phương. Lượng khán giả trong một tuần là tín hiệu tốt, nhưng một cộng đồng xem phim hoạt động mười hai tháng mới là nền tảng thị trường.

Đối với Đà Nẵng, lợi ích không chỉ là được đặt tên cho một Liên hoan phim quốc tế. Mỗi khóa học tạo cơ hội để người trẻ miền Trung làm việc cùng chuyên gia, nhà sản xuất và bạn nghề từ nhiều nước. Mỗi dự án được phát triển ở đây giúp Đà Nẵng từng bước trở thành địa chỉ của quá trình sáng tạo, chứ không chỉ là nơi đoàn phim đến ghi hình.

Chia sẻ về những dự định tiếp theo, bà Ngô Phương Lan cho biết, DANAFF Industry Days lần đầu tổ chức năm 2026 là một dấu mốc quan trọng. Chương trình đưa 10 công ty sản xuất phim Việt Nam gặp hơn 20 đơn vị phát hành quốc tế đến từ hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ. Khi các cuộc gặp một đối một, trao đổi thị trường và đối thoại về phát hành diễn ra tại Đà Nẵng, thành phố không còn chỉ là nơi đón khách của một liên hoan phim; thành phố đã trở thành địa điểm diễn ra những cuộc thương lượng của ngành.

"Từ kỳ DANAFF tiếp theo, chúng tôi dự kiến phát triển Industry Days thành Industry Connect với sự mở rộng hơn cả về số ngày và quy mô chương trình", bà Ngô Phương Lan nói.

Từ hình ảnh điểm đến đến một môi trường làm phim chuyên nghiệp

Theo bà Ngô Phương Lan, Đà Nẵng có biển, sông, đô thị, núi, không gian di sản và sự kết nối với các địa phương lân cận. Cùng với hạ tầng lưu trú, vận chuyển, hội nghị và công nghệ, đó là lợi thế thật. DANAFF đưa nhà làm phim quốc tế đến tận nơi, giúp họ trực tiếp cảm nhận thành phố. Nhưng một địa điểm đẹp chưa đủ để được chọn làm bối cảnh, mà quyết định sản xuất phụ thuộc vào thời gian xử lý thủ tục, độ tin cậy của nhà cung cấp, nhân lực, chi phí, an toàn và khả năng phối hợp khi có tình huống phát sinh.

Vì vậy, bà Ngô Phương Lan cho rằng, bước đi thiết thực là xây dựng một đầu mối hỗ trợ đoàn phim với thẩm quyền phối hợp rõ ràng, có thể gọi là Hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Đà Nẵng (tổ chức thành viên của Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam- trong đó có đại diện của các cơ quan, tổ chức liên quan đền điện ảnh, quản lý văn hoá, du lịch…). Đầu mối ấy không chỉ lập danh mục cảnh đẹp; cần cung cấp thông tin song ngữ về bối cảnh, chủ sở hữu và điều kiện tiếp cận, yêu cầu ghi hình, nhân lực, thiết bị và dịch vụ. Nó cũng cần có quy trình liên ngành cho đoàn phim khảo sát, xin phép, tổ chức giao thông, bảo vệ di sản và môi trường. Nhà sản xuất có thể chấp nhận một quy trình nghiêm túc; điều họ khó chấp nhận là không biết phải bắt đầu từ đâu và mất bao lâu. Hiện nay Hiệp hội đang triển khai tích cực Bộ chỉ số thu hút đoàn phim PAI, liên quan trực tiếp đến hoạt động này.

"Bước phát triển phù hợp là cụ thể hóa khuôn khổ đó thành chương trình hợp tác về công nghiệp điện ảnh, trong đó DANAFF giữ vai trò hạt nhân. Việc này không có nghĩa mọi hoạt động phải diễn ra trong tuần liên hoan. DANAFF là nơi giới thiệu, kết nối và kiểm chứng kết quả hằng năm; phần lớn công việc đào tạo, phát triển dự án, hỗ trợ đoàn phim và xây dựng thị trường phải diễn ra giữa hai kỳ DANAFF. Một bản MOU mở rộng đang được trao đổi có thể là cơ sở để hai bên thống nhất thêm nội dung, trách nhiệm và cách phối hợp", bà Ngô Phương Lan nhấn mạnh.

Sau bốn kỳ DANAFF, Đà Nẵng đã có một điều kiện khởi đầu rất tốt khi một liên hoan phim có sức hút, mạng lưới quốc tế đang mở rộng, khán giả hưởng ứng và sự phối hợp giữa chính quyền thành phố với tổ chức nghề nghiệp. Thành công ấy chưa đồng nghĩa với việc Đà Nẵng đã có một ngành công nghiệp điện ảnh hoàn chỉnh. Nhưng nó cho thành phố một con đường khả thi để xây dựng ngành: từ chương trình phim chất lượng đến khán giả; từ đào tạo đến dự án; từ cuộc gặp đến hợp đồng; từ trải nghiệm một điểm đến đến quyết định sản xuất và sử dụng dịch vụ địa phương.

"Nếu mỗi kỳ DANAFF để lại một bước tiến ở cả bốn đường nối ấy, Liên hoan sẽ không chỉ đưa điện ảnh đến Đà Nẵng trong một tuần cho đến 10 ngày. DANAFF sẽ góp phần để điện ảnh làm việc, sáng tạo và tạo giá trị tại Đà Nẵng quanh năm. Đó là cơ hội mà chúng ta đang có và cũng là trách nhiệm cần thực hiện bằng những việc cụ thể ngay từ bây giờ", bà Ngô Phương Lan nhấn mạnh.

Diệp Anh