Đẩy mạnh kinh tế hợp tác và trang trại, tạo bệ phóng cho nông nghiệp hiện đại

Theo ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hiện nay, trên địa bàn Hà Nội hành phố có 1.530 hợp tác xã (HTX) nông nghiệp, trong đó 1.336 HTX đang hoạt động, 194 HTX ngừng hoạt động, chờ giải thể. Các HTX nông nghiệp cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu phục vụ sản xuất của các hộ thành viên. 

Nhiều HTX đã tạo sức cạnh tranh với các thành phần kinh tế khác, tập trung vào chức năng thực hiện dịch vụ cho các hộ thành viên và nhân dân, đã làm tốt công tác chỉ đạo sản xuất nông nghiệp, bảo đảm về thời vụ, bố trí cây trồng hợp lý, đưa giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng, giá trị cao vào sản xuất.

Bên cạnh đó, các HTX đã chú trọng cải tạo nâng cấp cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất như đầu tư trang thiết bị máy móc công cụ làm dịch vụ sản xuất, mạnh dạn đầu tư trang thiết bị, hệ thống chuồng trại tiên tiến để nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm từng bước mở rộng sản xuất kinh doanh tăng thu nhập cho HTX. Một số HTX đã liên doanh, liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm với các doanh nghiệp. Các HTX nông nghiệp đã tổ chức trên 10 khâu dịch vụ như: Dịch vụ bảo vệ hoa màu, dự thính dự báo sâu bệnh, công tác khuyến nông, liên kết tiêu thụ sản phẩm cho thành viên, dịch vụ làm đất, mạ khay máy cấy, gặt máy...

Để phục vụ thành viên và nông dân, các HTX đã xây dựng đơn giá dịch vụ đủ chi công quản lý và chi phí khác, được thông qua đại hội thành viên, nên giá dịch vụ thấp hơn so với thị trường. Với mục tiêu mang lại lợi ích và hỗ trợ thành viên nhiều nhất, tạo điều kiện gắn người dân với đồng ruộng, hạn chế việc bỏ ruộng, đảm bảo diện tích gieo trồng, tạo sự gắn kết giữa thành viên với HTX, thành viên tin tưởng vào sự điều hành của hội đồng quản trị HTX. 

Đặc biệt, trên địa bàn Hà Nội đã hình thành các HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, liên kết trong sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm và chú trọng xây dựng tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm.

Thành phố có 166 HTX nông nghiệp sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, GlobalGap, nông nghiệp hữu cơ, HACCP; 68 HTX nông nghiệp ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao; 80 HTX nông nghiệp có liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; 134 HTX nông nghiệp với 448 sản phẩm được công nhận là sản phẩm OCOP...

Tiêu biểu như HTX Sản xuất & Dịch vụ Đa Phúc, hiện quy tụ khoảng 600 thành viên và đã trở thành một trong những mô hình kinh tế hoạt động hiệu quả tại xã Quốc Oai. Với định hướng phát triển đa lĩnh vực, HTX đang cung cấp hàng loạt dịch vụ thiết yếu như nông nghiệp, điện, nước sạch, vệ sinh môi trường, chợ, trông giữ xe và thương mại tổng hợp, đáp ứng nhu cầu thường nhật của người dân địa phương.

 HTX xác định điện là lĩnh vực trụ cột, bởi ổn định điện năng đồng nghĩa với ổn định sản xuất, sinh hoạt và dịch vụ. Những năm qua, HTX đã đầu tư xây dựng 7 trạm điện Đa Phúc, giúp giảm tải cho hệ thống hiện có, đồng thời nâng chất lượng điện cho toàn bộ khu vực.

Nhờ vậy, nhiều tuyến đường điện hạ thế cũng được tu sửa và nâng cấp, bảo đảm nguồn điện ổn định cho sản xuất nông nghiệp, dịch vụ thương mại và đặc biệt là các hộ làm sản phẩm OCOP. Không chỉ đóng vai trò kỹ thuật, hệ thống điện hiện đại còn là "bệ phóng" để người dân mạnh dạn mở rộng mô hình sản xuất, chuyển đổi nghề nghiệp và phát triển du lịch – thương mại tại khu vực xung quanh chùa Thầy.

Ngoài ra, HTX cũng tiếp tục tổ chức hiệu quả các dịch vụ nông nghiệp, tạo niềm tin vững chắc cho thành viên. Đặc biệt, mô hình liên kết sản xuất trên đất bỏ hoang đã được kích hoạt trở lại; mô hình "lúa – cá" triển khai trên 40 ha trong tổng số 56 ha vùng trũng mang lại hiệu quả cao, bảo đảm thu nhập ổn định cho người dân.

Về kinh tế trang trại, hiện nay trên địa bàn thành phố có 1.574 trang trại. Trong đó đã có 14 trang trại có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; 23 trang trại có chứng nhận sản phẩm OCOP; 77 trang trại có sản phẩm VietGAP, hữu cơ; có 366 trang trại có ứng dụng công nghệ cao; 283 trang trại có liên kết sản xuất và tiêu thụ,… Đồng thời đã hình thành một số trang trại kết hợp dịch vụ du lịch sinh thái có hiệu quả kinh tế cao, như: Trang trại giáo dục Erahose, trang trại trải nghiệm Vạn An; trang trại Bò sữa.

Các trang trại đã ngày càng quan tâm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm cho người tiêu dùng. Nhiều trang trại đã liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; ứng dụng công nghệ cao để tăng năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Phát triển kinh tế trang trại góp phần sử dụng hiệu quả đất đai, vốn, bước đầu chuyển giao khoa học kỹ thuật, cung cấp cho thị trường số lượng nông sản lớn với các sản phẩm nông nghiệp đa dạng, phong phú. Từ đó góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng sản xuất hàng hóa, tạo ra nhiều vùng sản xuất tập trung; đồng thời tạo tiền đề cho công nghiệp chế biến nông sản phát triển, đưa công nghiệp và các ngành nghề dịch vụ vào nông thôn. Thu nhập của các trang trại ngày một nâng cao nhờ việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Theo ông Nguyễn Đình Hoa, sự bứt phá của mô hình kinh tế hợp tác và trang trại đã và đang khẳng định vai trò trụ cột trong quá trình hiện đại hóa nông nghiệp Thủ đô. Việc chủ động ứng dụng công nghệ cao, chuẩn hóa quy trình sản xuất và gắn kết chuỗi giá trị không chỉ giúp gia tăng giá trị nông sản, nâng cao đời sống nông dân mà còn tạo nền tảng vững chắc để nông thôn Hà Nội phát triển toàn diện, hiện đại và bền vững.

Đồng thời, mô hình này là tiền đề quan trọng để hình thành các vùng sản xuất tập trung, thúc đẩy công nghiệp chế biến và dịch vụ nông thôn. Đội ngũ chủ trang trại năng động, "dám nghĩ dám làm" đang trở thành lực lượng đầu tàu, không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn đóng góp tích cực vào chương trình xây dựng nông thôn mới của Thủ đô.

Thiện Tâm

Bài viết có sự phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội