Đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ căn cứ việc lựa chọn bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc

Chiều 23/4, Quốc hội nghe Báo cáo tóm tắt kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Báo cáo do Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày.

98,6% kiến nghị của cử tri đã được giải quyết, trả lời

Theo báo cáo, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, 1.256 kiến nghị được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Đến nay, 1.238 kiến nghị được giải quyết, trả lời (đạt 98,6%). Trong số đó, Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội đã trả lời 34/34 kiến nghị. Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương đã giải quyết và trả lời 1.182/1.200 kiến nghị.

Cử tri cho rằng hoạt động của Quốc hội thời gian qua đã có nhiều đổi mới thiết thực và hiệu quả, đặc biệt là những cải tiến trong công tác lập pháp. Các luật, nghị quyết được thông qua đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng, đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn, kiến tạo khuôn khổ pháp lý hiện đại cho giai đoạn phát triển mới, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển năng lượng; xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới, như trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử…

Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương đã có sự chỉ đạo tích cực, quyết liệt trong việc giải quyết, trả lời một khối lượng lớn kiến nghị cử tri. Việc giải quyết ngày càng khoa học, chất lượng, trách nhiệm cao.

Nhiều bộ, ngành đã có sự đổi mới trong việc tiếp nhận và nghiên cứu, nhờ đó một số kiến nghị được xử lý nhanh chóng, góp phần tháo gỡ những vướng mắc, được cử tri đánh giá cao.

Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng một số nội dung trả lời còn chung chung, chưa làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của từng bộ, ngành.

Tại Kỳ họp thứ 9, thứ 10, Quốc hội khóa XV, cử tri nhiều địa phương kiến nghị cần rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn, tiệm cận xu thế phát triển của thế giới, thống nhất, đồng bộ một bộ sách giáo khoa.

 Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu: "Tăng thời lượng các môn khoa học, công nghệ, tin học, nghệ thuật; nghiên cứu đưa kiến thức về năng lực số, trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông. Rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông; bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc.". Nghị quyết số 281 của Chính phủ cũng cụ thể hóa đầy đủ các nhiệm vụ này.

Qua giám sát cho thấy, mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 17 điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông, nhưng nội dung sửa đổi chủ yếu tập trung vào một số môn nhằm đáp ứng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Bộ chưa thực hiện điều chỉnh, bổ sung hoặc giải trình việc giữ nguyên các nội dung của Chương trình giáo dục phổ thông liên quan đến các yêu cầu trọng tâm của Nghị quyết số 71 và Nghị quyết số 281.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" để sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026 - 2027. Tuy nhiên, Bộ chưa làm rõ việc rà soát, hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông làm cơ sở cho quyết định này. Đặc biệt, chưa có thông tin về việc cập nhật các nội dung theo chỉ đạo định hướng của Nghị quyết số 71.

Bộ cũng chưa đề cập đến việc ban hành các tiêu chí làm căn cứ rà soát các bộ sách giáo khoa đã được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan trước khi lựa chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" để sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Cử tri kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát, hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông; đồng thời làm rõ căn cứ của việc lựa chọn bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Liên quan đến một số kiến nghị cử tri về việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về địa chất và khoáng sản; cập nhật Cổng dịch vụ công của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đồng bộ với Cổng dịch vụ công quốc gia, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, mặc dù được Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời, nhưng nội dung còn chung chung, chưa làm rõ giải pháp và lộ trình triển khai. 

Xét thấy, vấn đề cử tri kiến nghị hoàn toàn chính đáng nhằm khai thác hiệu quả, nâng cao tính minh bạch, hạn chế thất thoát tài nguyên; cải cách thủ tục hành chính phục vụ người dân và doanh nghiệp, qua giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã yêu cầu Bộ báo cáo cụ thể việc tiếp thu, giải quyết. Thực hiện yêu cầu, Bộ đã có văn bản báo cáo cụ thể về lộ trình giải quyết các nội dung cử tri kiến nghị.

Bên cạnh đó, việc triển khai thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại các báo cáo giám sát còn chậm, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân và phát triển kinh tế - xã hội.

Đơn cử như: Nghị định thay thế Nghị định số 67 về một số chính sách phát triển thủy sản chậm được ban hành, trong khi đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với sinh kế của ngư dân và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Việc chậm trễ này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành mà còn tác động trực tiếp đến đời sống và sự ổn định của người dân.

Quy định về chế độ, chính sách đối với giáo viên mầm non vào ngành từ những năm 1960 -1970, đã nghỉ công tác chưa được hưởng chế độ chậm được ban hành. Hiện nay, những giáo viên này đã bước vào giai đoạn tuổi cao, đời sống còn không ít khó khăn, việc khẩn trương xây dựng và ban hành chính sách phù hợp càng trở nên cấp thiết, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc...

Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị các bộ, ngành theo lĩnh vực được phân công, khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành các chính sách liên quan; đồng thời xác định rõ các nội dung về tiến độ, thời hạn hoàn thành và thực hiện hiệu quả.

Ngoài ra, qua giám sát cho thấy tỉ lệ kiến nghị cần giải trình, cung cấp thông tin còn cao (68%); kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương và địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; triển khai thực hiện hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin.

Thu Giang