Diễn biến mới về vấn đề Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/1 cho biết ông và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã "hình thành khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland và, trên thực tế, toàn bộ khu vực Bắc Cực".

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump nhận xét nếu được hoàn tất, đây sẽ là một giải pháp ưu việt cho Mỹ và tất cả các quốc gia NATO. Theo ông, nhờ cuộc đàm phán này, ông sẽ không còn áp đặt thuế trừng phạt đối với một loạt các quốc gia châu Âu, vốn dự kiến sẽ bắt đầu từ ngày 1/2.

Trả lời phỏng vấn CNBC chỉ vài phút sau khi đăng tuyên bố, Tổng thống Trump mô tả đồng thuận hiện tại về Greenland là "khái niệm về một thỏa thuận" và hứa hẹn "sẽ giải thích rõ hơn sau" khi được hỏi thêm chi tiết.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump gợi ý rằng khuôn khổ này liên quan đến quyền khai thác khoáng sản cho Mỹ, cũng như hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Vàng" (Golden Dome) do Washington đề xuất.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết các cuộc thảo luận bổ sung đang được tiến hành liên quan đến "Vòm Vàng" trong phạm vi Greenland. Thông tin bổ sung sẽ được công bố khi các cuộc thảo luận tiếp tục tiến triển. Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff và một số lãnh đạo cấp cao khác của Mỹ, khi cần thiết, sẽ chịu trách nhiệm cho các đàm phán cụ thể.

Còn Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết kể từ khi nhà lãnh đạo Mỹ nhậm chức vào tháng Giêng, chính quyền Mỹ đã thuyết phục các nước châu Âu và Canada thực sự tăng cường nỗ lực, dẫn tới thành công to lớn với thỏa thuận nâng mức chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP. Theo ông, đây là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm năng lực tự vệ của liên minh và cân bằng gánh nặng tài chính với những gì Mỹ đang chi trả, một vấn đề đã tồn tại kể từ khi NATO được thành lập.

Trước những hoài nghi của ông Trump về việc liệu châu Âu có bảo vệ Mỹ trong trường hợp bị tấn công hay không, Tổng thư ký NATO nhấn mạnh, các nước NATO chắc chắn sẽ bảo vệ Mỹ. Ông Rutte khẳng định dưới sự lãnh đạo hiện nay của Mỹ, liên minh NATO mạnh mẽ hơn bao giờ hết, đồng thời nhấn mạnh cam kết phòng thủ tập thể của khối là sự đảm bảo tuyệt đối đối với an ninh của Mỹ.

Trong những tuần gần đây, chính phủ Mỹ đã đưa ra khả năng mua Greenland, hoặc thậm chí sử dụng quân đội Mỹ để giành quyền kiểm soát, dù hòn đảo này là một lãnh thổ của Đan Mạch – một đồng minh NATO.

Giới chức Đan Mạch và Greenland đã bác bỏ đề xuất của Mỹ, tái khẳng định rằng Greenland không phải để bán. Khi căng thẳng leo thang, hàng loạt quốc gia NATO châu Âu đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực này.

Vào tuần trước, ông Trump từng tuyên bố sẽ áp mức thuế 10% đối với 8 đồng minh trong NATO có lập trường trái ngược với Mỹ về vấn đề sáp nhập Greenland. Mức thuế có thể lên tới 25% nếu quá trình đàm phán về tương lai của hòn đảo tại Bắc Cực này kéo dài.

An Bình