Mỹ áp thuế 25% đối với các quốc gia giao thương với lran: Nước nào chịu ảnh hưởng?

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/1, Tổng thống Trump nhấn mạnh quyết định này có hiệu lực ngay lập tức. "Kể từ bây giờ, bất kỳ quốc gia nào tiến hành kinh doanh với Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ phải trả mức thuế 25% cho tất cả các hoạt động giao dịch với Mỹ", ông viết, đồng thời khẳng định đây là "quyết đinh cuối cùng và không thể thay đổi".

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, biện pháp áp thuế này nhằm gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran, trong bối cảnh Washington tiếp tục theo đuổi chính sách cứng rắn đối với Tehran. 

Ông Trump không đề cập chi tiết các lĩnh vực hay quốc gia cụ thể sẽ bị ảnh hưởng. Trang web chính thức của Nhà Trắng cũng chưa đăng tải bất kỳ văn bản điều hành trực tiếp nào liên quan đến vấn đề trên. Nhà Trắng hiện từ chối cung cấp thêm thông tin chi tiết ngoài những nội dung đã đăng tải trên Truth Social.

Các đối tác thương mại trọng yếu của Tehran

Hiện vẫn chưa rõ liệu mức thuế 25% này sẽ được cộng dồn vào các nghĩa vụ thuế hiện hành mà các đối tác kinh tế của lran đang phải chi trả hay không. 

Trong bối cảnh chưa rõ phạm vi áp dụng, giới phân tích tập trung vào các đối tác thương mại lớn của Iran - những bên có thể chịu tác động trực tiếp nhất. Theo dữ liệu từ Đài quan sát phức hợp kinh tế (OEC) thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của lran.

Các đối tác thương mại trọng yếu khác của Tehran gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Pakistan và Armenia. Đặc biệt, theo hãng tin TASS của Nga, Moskva và Tehran đã ký kết một hiệp định thương mại tự do vào năm 2025, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ kim ngạch thương mại song phương.

Giới quan sát nhận định việc tăng thuế cũng có nguy cơ làm đổ vỡ hiệp ước phát triển dầu mỏ và thương mại mà Mỹ vừa ký với Pakistan năm ngoái, đồng thời cản trở các cuộc đàm phán đang diễn ra với Ấn Độ - quốc gia đang phải chịu mức thuế 50%.

Theo dữ liệu mới nhất của Ngân hàng Thế giới, Iran - một thành viên của nhóm các nhà sản xuất dầu OPEC, đã xuất khẩu sản phẩm sang 147 đối tác thương mại vào năm 2022.

Trong nhiệm kỳ thứ 2, Tổng thống Trump thường xuyên cảnh báo và áp thuế với các quốc gia khác vì những chính sách thương mại mà ông cho rằng không công bằng với Washington.

Hôm 6/1, ông Trump cho biết các biện pháp áp thuế mới mà nước này áp dụng đối với các đối tác thương mại trên thế giới sẽ giúp Mỹ thu về 650 tỷ USD, đồng thời lưu ý những chính sách thương mại này góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước.

Ông Trump đưa ra thông báo trong bối cảnh nhiều thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ bày tỏ nghi ngờ tính hợp pháp của các mức thuế quan diện rộng do Tổng thống Donald Trump ban hành theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977.

Trước đó, các tòa cấp dưới ra phán quyết rằng chính quyền Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp thuế dựa trên đạo luật nói trên.