Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô đi liền với kiểm soát tốt lạm phát theo mục tiêu

Ý kiến phát biểu của các đại biểu cơ bản bày tỏ đồng tình với Báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế-xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027; cho rằng trong bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức, những kết quả đạt được về kinh tế-xã hội là rất đáng tự hào; khẳng định sự lãnh đạo, điều hành quyết liệt, hiệu quả của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và sự nỗ lực to lớn của toàn xã hội.

"Tôi đánh giá cao sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, sự đồng hành của Quốc hội và sự điều hành linh hoạt của Chính phủ trong năm 2026 khi vừa phải thúc đẩy tăng trưởng, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô và chăm lo đời sống nhân dân trước nhiều biến động, khó khăn và thách thức. Những kết quả đạt được là rất đáng trân trọng", đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) phát biểu.

Điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa

Nhấn mạnh bước sang năm 2027, mục tiêu đề ra cao hơn, đòi hỏi sự chỉ đạo, điều hành phải sát với thực tiễn hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn và bảo đảm những thành quả tăng trưởng phải đến được với người dân và doanh nghiệp nhiều hơn, đại biểu Trần Quốc Tuấn đề nghị cần tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô đi liền với kiểm soát tốt lạm phát theo mục tiêu. Kiểm soát lạm phát phải được coi là nền móng của mục tiêu tăng trưởng.

Đồng thời, cần tiếp tục có những giải pháp chỉ đạo điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và điều hành giá theo một kịch bản thống nhất. Bảo đảm các mặt hàng thiết yếu và bảo đảm công khai, minh bạch lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng do nhà nước quản lý.

Ngoài ra cần đặc biệt quan tâm khơi thông nguồn lực vốn cho sản xuất, kinh doanh, giúp doanh nghiệp vay được vốn với chi phí hợp lý. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng có những giải pháp hiệu quả nhằm giúp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay được vốn thuận lợi hơn bằng cách mở rộng bảo lãnh tín dụng, xem xét cả dòng tiền, hợp đồng và đơn hàng khi thẩm định.

Đồng tình cao với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp về phát triển kinh tế-xã hội được Chính phủ đề ra trong năm 2027, đại biểu Lã Thanh Tân (Hải Phòng) nhấn mạnh, có một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới, đó là làm thế nào để thể chế thực sự trở thành động lực phát triển?

Theo Đại biểu, một nền kinh tế có thể có nhiều tiềm năng, có nguồn lực nhưng những tiềm năng ấy có được chuyển hóa thành tăng trưởng hay không, nguồn lực ấy có được khơi thông hay không, điều này phụ thuộc rất lớn vào chất lượng thể chế.

Trong bảo đảm vấn đề về chất lượng thể chế, phải thay đổi tư duy; phải rà soát, xử lý những điểm nghẽn của cả hệ thống pháp luật, không phải chỉ là số lượng văn bản đã được rà soát hay số lượng quy định đã được sửa đổi.

Thực tế nhiều điểm nghẽn trong hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh nhưng không xuất phát từ một hoặc vài điều luật riêng lẻ, mà thường nằm ở mối quan hệ giữa nhiều luật, nhiều cơ quan và nhiều công đoạn của một quy trình. Một dự án có thể đồng thời chịu sự điều chỉnh của pháp luật về quy hoạch, đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và kinh doanh bất động sản. Chỉ cần một khâu thiếu thống nhất, toàn bộ quá trình có thể bị đình trệ. Vì vậy cần tổ chức rà soát theo các chuỗi quan hệ pháp lý liên ngành, lựa chọn những lĩnh vực đang có tác động lớn đến huy động nguồn lực và tăng trưởng để xử lý trước.

Đồng thời, phải chú trọng tư duy kiến tạo pháp luật cho phát triển. Cần tiếp tục chủ động nhận diện những lĩnh vực có tiềm năng trở thành động lực tăng trưởng mới để xây dựng khuôn khổ pháp luật từ sớm. Pháp luật cần tạo ra không gian đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, kiểm soát được rủi ro, nhưng cũng phải bảo đảm linh hoạt để những mô hình mới có cơ hội hình thành và phát triển.

Đối với những lĩnh vực chưa có đủ cơ sở thực hiện, để quy định đầy đủ, cần nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, xác định rõ phạm vi, thời hạn, trách nhiệm, giám sát và giới hạn rủi ro.

Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng

Nêu rõ, năm 2027, dự báo nền kinh tế tiếp tục phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức bởi các yếu tố tác động cả bên ngoài và nội tại, đại biểu Phạm Hùng Thắng (Ninh Bình) cho rằng, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì tăng trưởng cao mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, tính tự chủ và sức chịu đựng của nền kinh tế.

Trên tinh thần này, Đại biểu kiến nghị với Chính phủ, các cơ quan chức năng quan tâm triển khai thực hiện hiệu quả các giải pháp nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tạo ra và giữ lại nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế của đất nước.

Theo đại biểu, nhiều nghị quyết của Trung ương đã đặt ra các yêu cầu về nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, tăng cường liên kết và thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Điều quan trọng là làm sao cụ thể hóa chủ trương đó thành kết quả đo đếm được, số doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung ứng và tham gia chuỗi giá trị cung ứng phải được tăng lên, năng lực khoa học, công nghệ phải được cải thiện và giá trị gia tăng phải được giữ lại nhiều hơn ở trong nước.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng cũng nhấn mạnh, cần chuyển đánh giá từ kết quả thu hút đầu tư theo số lượng dự án, quy mô vốn sang đánh giá chất lượng liên kết và sức lan tỏa của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng.

Trên cơ sở đánh giá năng lực doanh nghiệp Việt Nam, Nhà nước cần hỗ trợ đúng khâu còn thiếu và yếu như thử nghiệm, chứng nhận chất lượng, cải tiến quy trình, đào tạo kỹ thuật và đổi mới thiết bị. Vai trò của Nhà nước là kết nối, hỗ trợ giảm chi phí để doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và phù hợp cam kết quốc tế.

Đồng thời, đại biểu đề nghị cần đặc biệt quan tâm lựa chọn một số ngành, nhóm sản phẩm có tiềm năng liên kết, xác định doanh nghiệp dẫn dắt, doanh nghiệp có triển vọng để có lộ trình hỗ trợ từng bước tham gia chuỗi với vai trò là nhà cung ứng cấp 1 và cấp 2.

Nông nghiệp Việt Nam cần có một "chíp bán dẫn" của riêng mình

Khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của ngành nông nghiệp trong nền kinh tế cũng như trong thực hiện các mục tiêu phát triển, đại biểu Nguyễn Thị Lan (Hà Nội) cho rằng nông nghiệp Việt Nam cần có một "chíp bán dẫn" của riêng mình, đó chính là công nghệ sinh học tổng hợp.

Theo đại biểu, nông nghiệp nước ta đã bảo đảm vững chắc an ninh lương thực và là trụ đỡ kinh tế vững vàng. Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tiễn, ngành đang đối mặt với một nút thắt cổ chai chiến lược. Nước ta phụ thuộc còn lớn vào nguồn đạm và phụ gia thức ăn chăn nuôi nhập khẩu. Nhiều loại giống chất lượng cao và chế phẩm chế biến sâu vẫn phải nhập khẩu từ bên ngoài.

"Tôi cho rằng thước đo của nông nghiệp Việt Nam giai đoạn tới không chỉ dừng lại ở quy mô sản lượng mà căn bản phải là mức độ làm chủ công nghệ lõi. Bởi chỉ khi làm chủ được chuỗi cung ứng đầu vào, giá trị gia tăng mới thực sự bền vững và vị thế của nông sản Việt Nam mới thêm phần vững chắc", đại biểu Nguyễn Thị Lan phát biểu và nhấn mạnh: Chìa khóa đột phá cho bài toán ấy chính là công nghệ sinh học tổng hợp, được xem như "chíp bán dẫn" của nền nông nghiệp tương lai. Nếu "chíp bán dẫn" là trái tim của công nghệ số thì sinh học tổng hợp là năng lực lập trình tế bào sống thành các nhà máy siêu vi, giúp chúng ta chủ động sản xuất chính xác nguồn đạm sinh học, vaccine và chế phẩm sinh học thay thế hóa chất độc hại.

Để đưa công nghệ sinh học tổng hợp vào thực tiễn chuỗi sản xuất, đại biểu kiến nghị Chính phủ tập trung 4 nhóm giải pháp đột phá. Cụ thể, thứ nhất là sớm ban hành khung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho sản phẩm sinh học nông nghiệp mới. Cần thiết lập quy trình liên thông từ thử nghiệm tại các viện nghiên cứu, trường đại học đủ điều kiện đến cấp phép lưu hành, cắt giảm tối đa các rào cản thủ tục nhưng kiểm soát nghiêm ngặt và minh bạch về an toàn sinh học.

Thứ hai là tháo gỡ rào cản về thể chế tài chính và tài sản công để phát triển doanh nghiệp trong trường đại học. Sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về định giá và góp vốn bằng kết quả nghiên cứu khoa học, thí điểm cơ chế vốn mồi đồng tài trợ cùng doanh nghiệp trong giai đoạn sản xuất thử, đồng thời thực thi thực chất nguyên tắc chấp nhận rủi ro khoa học theo luật định để tạo điểm tựa niềm tin cho các nhà khoa học dấn thân vào các bài toán khó.

Thứ ba là tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm các phòng thí nghiệm hiện đại và hệ thống sản xuất thử nghiệm dùng chung tại các viện nghiên cứu, trường đại học trọng điểm. Vận hành theo cơ chế mở để kết nối chặt chẽ viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp, tối ưu hóa hiệu suất tài sản công, kiên quyết tránh dàn trải, lãng phí ngân sách.

Thứ tư là đào tạo nguồn nhân lực tinh hoa, có năng lực dẫn dắt và làm chủ công nghệ sinh học tổng hợp. Con người mới là yếu tố quyết định tạo nên đột phá công nghệ. Nhà nước cần đặt hàng đào tạo chuyên sâu về công nghệ sinh học tiên tiến và sinh học tổng hợp gắn với bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, tập trung xây dựng đội ngũ nhà khoa học đầu ngành làm chủ công nghệ lõi cùng lực lượng quản lý và tư vấn khoa học có năng lực dẫn dắt, kết nối chuỗi giá trị, đi kèm chính sách đãi ngộ đặc thù vượt trội để thu hút và giữ chân các chuyên gia giỏi.

Nguyễn Hoàng